Dom Mielnikowa
![]() Wejście główne | |
Państwo | |
---|---|
Miejscowość | |
Adres | Kriwoarbackij Pierieułok 10 |
Typ budynku | Dom mieszkalny, pracownia |
Styl architektoniczny | |
Architekt | |
Rozpoczęcie budowy | 1927 |
Ukończenie budowy | 1929 |
55,748066°N 37,589448°E/55,748066 37,589448 | |
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Melnikov.jpg/220px-Melnikov.jpg)
Dom Mielnikowa (ros. Дом Мельникова) – jednorodzinny mieszkalny budynek, zabytek architektury awangardy radzieckiej. Został zbudowany w latach 1927–1929 przy ulicy Kriwoarbackij Pierieułok 10 w Moskwie według projektu radzieckiego architekta Konstantina Mielnikowa dla siebie i jego rodziny[1]. Dom Mielnikowa jest ikoną budownictwa w stylu konstruktywizmu w czasach radzieckich[2][3].
Od 2014 roku budynek został przekształcony w Państwowy Muzeum Konstantina i Wiktora Mielnikkowych[4].
Historia powstania
W poszukiwaniu nowych architektonicznych rozwiązań
Konstantin Mielnikow już od czasów studiów w Moskiewskiej Szkole Malarstwa, Rzeźby i Architektury marzył o swoim własnym domu-pracowni. Początkowo zamierzał kupić już istniejący dom i go przebudować, w związku z czym długo szukał odpowiedniego budynku w Moskwie. Zachowały się szkice przebudowy jednej z neoklasycystycznych moskiewskich kamienic, stworzone przez architekta w latach 1916–1917.
Jednak na początku lat 20. powstają pierwsze szkice budowy domu w nowatorskim stylu. W osobistym archiwum architekta zachowały się różne warianty projektów jego własnego domu, który miał być połączeniem mieszkania i pracowni[5]. Mielnikow wówczas zrywa z różnego rodzaju tradycjonalistycznymi stylizacjami, jak wiele architektów w tym okresie i rozpoczyna poszukiwanie nowych form, kierując swoją uwagę w stronę konstrukcji inżynieryjnych i dynamicznych kompozycji. „Pojawienie się w latach 20. nowatorskich projektów Mielnikowa, niepasujących do żadnej szkoły albo trendów wywoływały jednocześnie zachwyt i niezrozumienie”[1].
Przy projektowaniu własnego domu-pracowni Mielnikow, występując w roli architekta, zleceniodawcy oraz odbiorcy miał pełną swobodę twórczą[1].
Zachowały się szkice z lat 20. przedstawiające trzy pierwotne projekty, opracowane przez Mielnikowa. Pierwszym projektem budowy domu był dwukondygnacyjny budynek na planie kwadratu, na którego parterze w samym środku pokoju, miał się znajdować tak zwany piec rosyjski. Eksperymenty z planem okrągłym pojawiły się na rysunkach Mielnikowa w 1922 roku.
Budowa i cechy konstrukcyjne
Dom Mielnikowa jest wyjątkowym przykładem architektury radzieckiej, ponieważ w czasach Nowej Polityki Ekonomicznej (NEP) w ZSRR, kiedy w całym kraju budowano mieszkania komunalne, pozwolono jednej osobie wybudować swój prywatny dom w centrum Moskwy. Posiadanie ziemi w mieście, w tamtych czasach było rzadkością. Zbudowanie prywatnego domu było wynikiem wieloletnich starań architekta[3].
Po pierwsze, projekt Mielnikowa był oficjalnie uznany za eksperymentalny. Miał to być test domu okrągłego, który ze względu na oszczędność i prostotę konstrukcji mógłby później znaleźć zastosowanie w innych projektach, w tym przy budowie domów komunalnych[6].
Po drugie, w połowie lat dwudziestych Konstantin Mielnikow był jednym z największych i najbardziej rozpoznawalnych nie tylko w ZSRR, ale także w świecie radzieckich architektów. Światową sławę przyniosła mu budowa pawilonu ZSRR na Międzynarodową Wystawę Sztuki Dekoracyjnej i Przemysłu Artystycznego w Paryżu w 1925 roku[3][6].
Projekt budowy domu-pracowni Mielnikowa został zatwierdzony 19 stycznia 1927 roku.
Ściany domu wykonano z czerwonej cegły. Na całej powierzchni pojawiają się okna w kształcie heksagonów[3].
Architektura i wnętrze
Prywatny dom-pracownia jest szczytem twórczości Mielnikowa, wyróżnia się innowacyjnym projektem i kompozycją przestrzenną, a także przemyślanym układem funkcjonalnym. Wolumetryczna kompozycja domu składa się z dwóch pionowych przenikających się walców o różnej wysokości o tej samej średnicy. Na dachu niższego cylindra znajduje się taras. Od strony ulicy Kriwoarbackij Pierieułok fasada ma symetryczny układ z głównym wejściem. Jest to jedyne wejście do budynku, który składa się z trzech kondygnacji. W centralnym miejscu fasady znajduje się wielkie okno, nad którym został umieszczony napis: „Architekt Konstantin Mielnikow” (ros. Константин Мельников архитектор).
Mielnikow nieraz żartował, że da nagrodę temu kto policzy ile budynek ma pięter, a do swoich kolegów po fachu zwracał się z pytaniem jak z takiej jednej prostej formy powstaje taka różnorodność kształtów[7]. Architekt projektował mieszkanie według swoich potrzeb i marzeń. Zachowały się szkice, które pokazują, że Mielnikow wiedział, jak powinno wyglądać wnętrze domu wcześniej, jeszcze przed jego budową. W swoich wspomnieniach Mielnikow pisał, że „brak odpowiednich funduszy na budowę zastępowała bezgraniczna fantazja”[8].
Parter
- Przedpokój (6,3 m²) – do przedpokoju wchodzi się bezpośrednio z podwórka, przez główne wejście.
- Pokój jadalny (17 m²) – główne pomieszczenie na parterze, gdzie zbierała się cała rodzina, urządzano w nim obiady i przyjmowano gości. Jadalnia jest oświetlona jednym sześciokątnym otworem i dużym prostokątnym oknem na lewo od wejścia do domu.
- Kuchnia (7 m²) – sąsiaduje z jadalnią. Kuchnię oświetlają dwa sześciokątne okna. Nad kuchenką gazową był umieszczony szklany okap, który wyciągał powietrze z kuchni przez wentylację co było szczególnie ważne, ponieważ kuchnia nie miała zamykanych drzwi.
- Łazienka (7 m²) – przylega do kuchni i ma z nią wspólną komunikację. W łazience jest jedno sześciokątne okno i gazowy piec, podgrzewający wodę.
- Dwie pracownie dziecięce tej samej wielkości (5,6 m²) dla syna i córki architekta. W każdym pokoju znajduje się sześciokątne okno. Pokoje były wyposażone w biurka i półki na książki i podręczniki.
- Pokój pracy gospodyni Anny Gawriłowny Mielnikowej (6,5 m²). Stała tam szafa na bieliznę, deska do prasowania i maszyna do szycia.
- Korytarz (13,7 m²), z którego jest zejście do piwnicy.
I piętro
- Salon (50 m²) jest głównym pokojem domu. W nim Mielnikowowie przyjmowali gości, grali muzykę, rozmawiali. Wyposażenie salonu podkreślało jego przeznaczenie – pianino, kanapa, fotel, okrągły stół. Po wojnie pojawiło się tu duże biurko, ponieważ Konstantin Mielnikow wykorzystał pokój również jako gabinet.
- Sypialnia (43 m²)
II piętro
- Pracownia Mielnikowa (50 m²) z wyjściem na taras.
Stan techniczny
Ruch społeczny „Arhnadzor” ((ros.) „Архнадзор”), prowadzący działalność na rzecz ochrony zabytków i pomników architektury Moskwy w 2012 roku apelował do władz miasta o niebezpieczną sytuację, w której znajduje się Dom Mielnikowa: „w wyniku rozbiórki domu Mielgunowa (przy ulicy Arbat 41, znajdującego w bezpośrednim sąsiedztwie Domu Mielnikowa) i budowie na jego miejscu pięciopiętrowego budynku wielofunkcyjnego z podziemnym parkingiem o głębokości nie mniejszej niż 15 m, powstaje sytuacja, która stwarza zagrożenie dla stanu technicznego Domu Mielnikowa”[9][10][11].
17 kwietnia 2006 r. na międzynarodowej konferencji „Heritage at risk – ochrona architektury XX wieku i dziedzictwa światowego” przyjęto rezolucję zwracającą się do Ministerstwa Kultury i Komunikacji Masowej Federacji Rosyjskiej oraz Komitetu ds. Dziedzictwa Kulturowego miasta Moskwy o uznanie, że „wybitna spuścizna Konstantina Mielnikowa jest w zagrożeniu i opracowanie planu ochrony domu Mielnikowa i jego kolekcji w ramach istniejących międzynarodowych standardów prac konserwatorskich oraz zapewnić, aby Dom Mielnikowa i jego zbiory znalazły się na liście zabytków o znaczeniu federalnym”[12][13].
W tym samym roku dom-warsztat Mielnikowa został wpisany na „Listę 100 najbardziej zagrożonych zabytków świata” (eng. World Monuments Watch list of 100 most endangered sites)[14].
Muzeum
Od 2014 roku w Domu Mielnikowa mieści się Muzeum Konstantina i Wiktora Mielnikowych, które jest oddziałem Państwowego Muzeum Architektury im. Aleksieja Szczusiewa[15]. Muzeum powołane rozporządzeniem Ministerstwa Kultury Federacji Rosyjskiej w lutym 2014 r. w celu spełnienia testamentu Wiktora Mielnikowa, syna architekta Konstantina Mielnikowa[16].
Przypisy
- ↑ a b c Хан-Магомедов С. О. , Дом-мастерская архитектора Константина Мельникова., 2006 .
- ↑ Melnikov’s House and Studio, World Monuments Fund [dostęp 2021-05-16] (ang.).
- ↑ a b c d Mielnikov – dom własny – Bryła – ikony architektury, www.bryla.pl [dostęp 2021-05-16] (pol.).
- ↑ Музей Константина и Виктора Мельниковых открывается в Москве, РИА Новости, 2014 [dostęp 2021-05-16] (ros.).
- ↑ «Дом-мастерская архитектора К. С. Мельникова» (Москва) | Туроператор ГЕО-ТУР, www.geotournn.ru [dostęp 2021-05-16] .
- ↑ a b Дом Мельникова | ARCHITIME.RU, www.architime.ru [dostęp 2021-05-19] .
- ↑ Константин Степанович Мельников (Мир художника). Стригалев А.А., Коккинаки И.В. (сост.). 1985 | Библиотека: книги по архитектуре и строительству | Totalarch, books.totalarch.com [dostęp 2021-06-16] .
- ↑ Хан-Магомедов С. О. , Константин Мельников., 1990 .
- ↑ Архнадзор » Архив » Дом Мельникова в опасности: оценка экспертов [dostęp 2021-06-24] (ros.).
- ↑ Melnikov House at risk of collapse, warn architects and experts, Dezeen, 12 kwietnia 2013 [dostęp 2021-06-24] (ang.).
- ↑ Moscow’s art house goes to ruin, The Independent, 29 listopada 2012 [dostęp 2021-06-24] (ang.).
- ↑ ICOMOS, Resolution on Konstantin Melnikov’s House and Collection, 2006 .
- ↑ Heritage Alert: Melnikov House, Moscow – International Council on Monuments and Sites, www.icomos.org [dostęp 2021-06-24] .
- ↑ World Monuments Fund Announces 2006 World Monuments Watch List of 100 Most Endangered Sites, World Monuments Fund [dostęp 2021-06-24] (ang.).
- ↑ Melnikov House – Studio Museums – Artist’s Studio Museum Network, www.artiststudiomuseum.org [dostęp 2021-06-24] .
- ↑ Дом Мельникова включен в список уникальных жилых зданий Iconic Houses, muar.ru [dostęp 2021-06-24] .
Bibliografia
- Хан-Магомедов С. О. Архитектура советского авангарда. – Москва: Стройиздат, 1996.
- Хан-Магомедов С. О. Дом-мастерская архитектора Константина Мельникова. – Москва: Архитектура-С, 2006. – ISBN 5-9647-0109-4.
- Хан-Магомедов С. О. Константин Мельников. – Москва: Стройиздат, 1990. – 296 с: ил. – (Мастера архитекту-ры). – ISBN 5-274-00594-2.
Linki zewnętrzne
- www.admagazine.ru/zdjęcia
- ICOMOS, Resolution on Konstantin Melnikov’s House and Collection, PDF
- 5th International Iconic Houses Lecture Tour – Melnikov House: Saving an Avant-Garde Icon
Media użyte na tej stronie
Autor: Uwe Dedering, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location map of Russia.
EquiDistantConicProjection : Central parallel :
* N: 54.0° N
Central meridian :
* E: 100.0° E
Standard parallels:
* 1: 49.0° N * 2: 59.0° N
Made with Natural Earth. Free vector and raster map data @ naturalearthdata.com.
Because the southern Kuril islands are claimed by Russia and Japan, they are shown as disputed. For more information about this see: en:Kuril Islands dispute. These islands are since 1945 under the jurisdiction of the Russian Federation.
Аксонометрия Дома Мельникова в Кривоарбатском переулке
Melnikov house sketch
Autor: Paulkuz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Вид на Дом Мельникова со стороны двора, май 2020 года
Один из первоначальных "квадратных" эскизов собственного дома Константина Мельникова
Melnikov house
Autor: Paulkuz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Спальня Дома Мельникова, май 2020 года
Melnikov House sketch
Melnikov house project
Константин Мельников, русский архитектор
Autor: Stas Lobov, Licencja: CC BY-SA 3.0
План этажей дома архитектора Константина Мельникова
Melnikov house
поснительная записка К. Мельникова к проекту собственного дома
Autor: Paulkuz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Гостиная Дома Мельникова, март 2020 года
Спальня в доме Мельникова
Autor: Paulkuz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Северо-восточный фасад Дома Мельникова
Autor: Paulkuz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Мемориальная доска на Доме Мельникова
Autor: Paulkuz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Окно первого этажа Дома Мельникова, май 2021 года
План участка дома Мельникова в Кривоарбатском переулке