Dramat
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d8/Archiwalia_Dziady1901.jpg/190px-Archiwalia_Dziady1901.jpg)
Dramat (z gr. δρᾶμα drâma, czyli „działanie, akcja”)[1][2] – jeden z trzech rodzajów literackich (obok liryki i epiki). Jest to właściwie rodzaj sztuki na granicy teatru i literatury.
Charakterystyka
Dzieło dramatyczne zaliczane jest do literatury jedynie w warstwie słownej, natomiast w swojej realizacji widowiskowej należy do wielotworzywowej sztuki teatru. W dziele dramatycznym nie występuje podmiot literacki lub jego rola jest ograniczona do minimum, świat przedstawiony jest opisywany poprzez działania i wypowiedzi w pełni usamodzielnionych postaci. Akcja w klasycznych formach dramatu jest wyraźnie zarysowana i ma ustalony tok przebiegu (od przedstawienia, poprzez rozwinięcie, perypetię, punkt kulminacyjny, a skończywszy na rozwiązaniu).
Postacie występujące w dramacie są charakteryzowane poprzez czyny i słowa, które wypowiadają (charakterystyka pośrednia), a ich wzajemne relacje ustalane są poprzez ich udział w akcji. Obok tekstu głównego (dialogi i monologi dominujące w dramacie) mogą występować didaskalia (tekst poboczny), które wprowadzają różnego rodzaju uwagi odautorskie, dotyczące głównie sposobu inscenizacji dzieła.
Jako utwór literacki dramat charakteryzuje się przede wszystkim tym, że jest tworzony w celu realizacji scenicznej. Wyróżnia się przy tym również dramaty niesceniczne, nieprzeznaczone do wystawiania (np. ze względu na ograniczenia techniczne lub kompozycję utworu). Granice między dramatami scenicznymi i niescenicznymi są jednak płynne: pierwotnie uważano dramaty romantyczne za niesceniczne, podczas gdy dziś Dziady Adama Mickiewicza są jednym z najczęściej wystawianych dramatów.
Współczesny dramat zbudowany jest z aktów, które dzielą się na sceny i odsłony.
Dramaturdzy
Zobacz też
- dramat polski – kolekcja utworów dostępna w Wikiźródłach
- dramat powszechny – kolekcja utworów dostępna w Wikiźródłach
- dramat współczesny
- dramat filmowy
Przypisy
- ↑ Władysław Kopaliński: dramat; dramatyzować; dramaturgia; dramaturg; dramatyzacja. W: Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych [on-line]. slownik-online.pl. [dostęp 2018-11-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-02)].
- ↑ Henry George Liddell, Robert Scott: δρᾶμα (ang.). W: A Greek-English Lexicon [on-line]. [dostęp 2018-07-15].
Bibliografia
- Głowiński M., Kostkiewiczowa T., Okopień-Sławińska A., Sławiński J., Podręczny słownik terminów literackich, Warszawa, 1996, s. 47.
Media użyte na tej stronie
Andrzej Mielewski w roli Gustawa w "Dziadach" w inscenizacji Stanisława Wyspiańskiego (Teatr Miejski w Krakowie, obecnie Teatr im. J. Słowackiego, premiera 31.10.1901). Pocztówka z kolorowaną reprodukcją zdjęcia Józefa Sebald