Dywizja Wielkopolska

Dywizja Wielkopolska
Historia
Państwo I Rzeczpospolita
Sformowanie1776
Dowódcy
Pierwszygen. Golcz
Organizacja
DyslokacjaPoznań, Kalisz, Piotrków
Rodzaj wojskWojska lądowe

Dywizja Wielkopolskadywizja[1] Armii Koronnej.

Dywizja została zorganizowana w 1776 roku uchwałą sejmu delegacyjnego. Sejm określił jej dyslokację na garnizony: Poznań, Kalisz i Piotrków. Sztab rozmieszczony był w Stawiszynie[2]. Częścią sił nakazał osłaniać granice[3].

Dowództwo dywizji

Dowódcą dywizji był generał lejtnant, któremu mieli podlegać dwaj generałowie majorowie. Jeden dowodził kawalerią, drugi piechotą. Zasadę tę wprowadzono w życie dopiero w 1789 roku. Do tej pory w etatach sztabu generalnego wymieniano po jednym generale majorze na dywizję[4].

Dowódcy dywizji:

  • gen. lejtn. Stanisław August Goltz vel Golcz (od 1776)[5]
  • gen. lejtn. Karol Malczewski (od 19 II 1785)
  • gen. lejtn. Arnold Anastazy Byszewski (od 9 IV 1791)

Pomocnicy:

Struktura organizacyjna

Dywizja składała się kawalerii, piechoty i artylerii. Nie posiadała własnego sztabu, który mógłby kierować działaniami. Była bardziej związkiem terytorialnym, niż taktyczno-operacyjnym[4].

piechota w 1785[2]

W 1790 roku w skład dywizji weszła 2 Brygada Artylerii[6].

m.p. jazdy w marcu 1792

Struktura dywizji A. Byszewskiego[7]:

  • 3 bataliony piechoty (po jednym z regimentów 1, 6 i 7 — razem 1830 żołnierzy), z których odesłano 1360 żołnierzy, do Gniewoszowa, Kazimierza i Puław pozostawiając w garnizonach stałych 470 ludzi; prócz tego 175 żołnierzy w garnizonie częstochowskim.

Przypisy

  1. Terytorialna jednostka organizacyjna Armii Koronnej z podporządkowanymi oddziałami stacjonującymi na jej obszarze.
  2. a b Górski 1893 ↓, s. 139.
  3. Juszczyński i Krwawicz 1957 ↓, s. 57.
  4. a b Machynia i Srzednicki 2002 ↓, s. 2.
  5. Machynia i Srzednicki 1998 ↓, s. 57.
  6. Górski 1902 ↓, s. 193.
  7. Wimmer 1978 ↓, s. 354.

Bibliografia

  • Konstanty Górski: Historya piechoty polskiej. Kraków: Spółka Wydawnicza Polska, 1893.
  • Konstanty Górski: Historya jazdy polskiej. Kraków: Spółka Wydawnicza Polska, 1894.
  • Konstanty Górski: Historya artyleryi polskiej. Warszawa: 1902.
  • Mariusz Machynia, Czesław Srzednicki: Oficerowie Rzeczypospolitej Obojga Narodów 1717-1794. T.1: Oficerowie wojska koronnego, cz.1: Piechota. Kraków: Księgarnia Akademicka. Wydawnictwo Naukowe, 1998. ISBN 83-7188-186-X.
  • Jan Wimmer: Historia piechoty polskiej do roku 1864. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1978.
  • Antoni Juszczyński, Marian Krwawicz: Wypisy źródłowe do historii polskiej sztuki wojennej. Polska sztuka wojenna w latach 1764-1793. Zeszyt dziewiąty. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1957.
  • Mariusz Machynia, Czesław Srzednicki: Oficerowie Rzeczypospolitej Obojga Narodów 1717-1794. T.1: Oficerowie wojska koronnego, cz.1: Sztaby i kawaleria. Kraków: Księgarnia Akademicka. Wydawnictwo Naukowe, 2002. ISBN 83-71-88-500-8.

Media użyte na tej stronie

Chorągiew królewska króla Zygmunta III Wazy.svg
Autor: Olek Remesz (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC BY-SA 2.5
Chorągiew królewska z okresu panowanie dysastii Wazów (1587-1668) w Polsce