Eliasz Kanarek

Eliasz Kanarek
Data i miejsce urodzenia

21 czerwca 1901
Skowierzyn

Data i miejsce śmierci

maj 1969
Scottsville (Wirginia)

Narodowość

żydowska

Dziedzina sztuki

malarstwo, rysunek

Eliasz Kanarek (ur. 21 czerwca 1901 w Skowierzynie[1], zm. w maju 1969 w Scottsville (Wirginia)) – polski malarz i rysownik pochodzenia żydowskiego, członek Bractwa św. Łukasza.

Życiorys

Urodził się w rodzinie Jakuba i Klary z Goldbergów[1]. W latach 1919–1920 służył jako ochotnik w Wojsku Polskim.

W latach 1923–1928 studiował w Warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych pod kierunkiem prof. Tadeusza Pruszkowskiego. Był członkiem Bractwa św. Łukasza i brał udział w wystawach tej grupy. Jako rysownik współpracował w latach 1935–1938 z pismami satyrycznymi „Szpilki” i „Cyrulik Warszawski”. Uczestniczył w Biennale w Wenecji (1934), wystawiał w Carnegie Museum of Art w Pittsburghu (1937).

Malował portrety kobiet i dzieci, sceny rodzajowe, martwe natury i krajobrazy. Jego malarstwo cechowała pogodna kolorystyka, niekiedy groteskowa deformacja, jak w obrazie „Idylla” (1931). Zajmował się też grafiką książkową, stworzył ilustracje do żartobliwego wydawnictwa reklamowego Lasów Państwowych „Mr Pickwick in Timberland”. W 1932 zaprojektował scenografię do filmu „Dzikie pola” reżyserii Józefa Lejtesa.

W 1938 wraz z malarzami z Bractwa św. Łukasza brał udział w namalowaniu siedmiu obrazów historycznych przeznaczonych do sali honorowej pawilonu polskiego na Wystawie Światowej w Nowym Jorku (1939). Oprócz Eliasza Kanarka byli to: Tadeusz Pruszkowski, Bolesław Cybis, Bernard Frydrysiak, Jan Gotard, Aleksander Jędrzejewski, Jeremi Kubicki, Antoni Michalak, Stefan Płużański, Janusz Podoski i Jan Zamoyski.

W marcu 1939 popłynął wraz z Bolesławem Cybisem transatlantykiem „Batory” do Nowego Jorku wioząc obrazy na wystawę. Po wybuchu wojny pozostał w USA. Na emigracji kontynuował działalność artystyczną. Obrazy stworzone na nowojorską wystawę pozostały w USA - ostatecznie trafiły do jezuickiego kolegium Le Moyne w Syracuse. Ich powrót do Polski zaplanowany jest na lato 2022[2]. Ostatecznie, mają wejść w poczet zbiorów powstającego Muzeum Historii Polski w Warszawie.

Przypisy

  1. a b Czy wiesz kto to jest? Uzupełnienia i sprostowania. Stanisław Łoza (red.). Warszawa: 1939, s. 129. [dostęp 2021-07-29].
  2. Finał wielkiej epopei. Po 83 latach „Łukaszowcy” wracają do Polski - Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Portal Gov.pl, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [dostęp 2022-06-22] (pol.).

Bibliografia

  • Jerzy Maśnicki, Kamil Stepan: Pleograf. Słownik biograficzny filmu polskiego 1896–1939, Staromiejska Oficyna Wydawnicza, Kraków 1996.
  • Sławomir Rogowski: Dzieje Polski według Bractwa, Polityka, 9 maja 2006.
  • AgraArt Biografia i galeria.

Linki zewnętrzne