Erechtites
Erechtites hieraciifolius | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | |||
Klasa | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Podrodzina | |||
Rodzaj | erechtites | ||
Nazwa systematyczna | |||
Erechtites Raf. Fl. Ludov. 65. Oct-Dec (prim.) 1817 | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
Erechtites prealta Raf.[3] | |||
Synonimy | |||
|
Erechtites (Erechtites Raf.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Obejmuje 7 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje Amerykę Północną i Południową, na północy sięgając do wschodniej Kanady, a na południu do północnego Chile i Argentyny[4]. Dwa gatunki rozprzestrzenione są jako introdukowane na innych kontynentach (w Europie, Azji, Australii i Oceanii) – E. hieraciifolius i E. valerianifolius[4]. W Polsce występuje jako zadomowiony antropofit erechtites jastrzębcowaty E. hieracifolia[5].
Morfologia
- Pokrój
- Rośliny zielne (roczne i wieloletnie) o pędach prosto wzniesionych osiągających od 20 do 200 cm wysokości, nagich lub owłosionych, często o silnym, ostrym zapachu[6].
- Liście
- Skrętoległe, dolne skupione w rozetę przyziemną. Ogonkowe lub siedzące, o blaszce jajowatej lub lancetowatej, czasem pierzasto klapowanej lub wcinanej, całobrzegiej lub ząbkowanej[6].
- Kwiaty
- Zebrane w koszyczki, a te w baldachogroniaste kwiatostany złożone. Okrywy od 2 do kilkunastu mm średnicy, są urnowate, walcowate lub stożkowate. Listki okrywy wyrastają w jednym lub dwóch rzędach, są prosto wzniesione i u niektórych gatunków odgięte w czasie owocowania, mają kształt lancetowaty do równowąskiego, na końcach są zielone lub ciemniejsze, po bokach nieco błoniastołuskowate. Dno kwiatostanowe jest płaskie lub wypukłe i gładkie. Kwiatów języczkowych brak. Na skraju koszyczka w 1–3 rzędach wyrastają kwiaty zwykle słupkowe (żeńskie) z koroną w górze lejkowatą, białawą lub jasnożółtą. W środkowej części koszyczka rozwijają się kwiaty obupłciowe, czasem też funkcjonalnie tylko pręcikowe (męskie). Ich korona także jest w górze lejkowata, w dole rurkowata, biaława do żółtawej, rzadko różowa[6].
- Owoce
- Niełupki barwy słomiastej, brązowej lub purpurowej, 5-kanciaste lub 5-żebrowe, jajowate lub stożkowate, nagie lub owłosione. Puch kielichowy w postaci 60–120 białych, rzadko czerwonawych, pędzelkowato skupionych włosków, zwykle szybko odpadających[6].
Systematyka
- Pozycja systematyczna
Rodzaj z rodziny astrowatych Asteraceae, z podrodziny Asteroideae, plemienia Senecioneae i podplemienia Senecioninae[7].
- Wykaz gatunków[4]
- Erechtites goyazensis (Gardner) Cabrera
- Erechtites hieraciifolius (L.) Raf. ex DC. – erechtites jastrzębcowaty
- Erechtites ignobilis Baker
- Erechtites leptanthus (Phil.) Cabrera
- Erechtites missionum Malme
- Erechtites runcinatus DC.
- Erechtites valerianifolius (Link ex Spreng.) DC.
- Nomenklatura
- Nazwa rodzajowa uznawana była tradycyjnie za żeńską i nazwy gatunkowe miały dawniej końcówki żeńskie (np. Erechtites hieraciifolia – nazwa stosowana w polskiej liście roślin naczyniowych wydanej jeszcze w 2020[5]). Ponieważ zgodnie z artykułem 62.4 międzynarodowego kodeksu nomenklatury botanicznej nazwy rodzajowe z końcówką „-ites” powinny być traktowane jako męskie – końcówki rodzajowe w nazwach gatunkowych zostały odpowiednio zmienione[6].
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-15] (ang.).
- ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-30].
- ↑ a b c d Erechtites Raf.. W: Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-07-23].
- ↑ a b Zbigniew Mirek i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 77, ISBN 978-83-62975-45-7 .
- ↑ a b c d e Theodore M. Barkley: Erechtites Rafinesque. W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-07-23].
- ↑ Erechtites Rafinesque. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-07-23].
Media użyte na tej stronie
Autor: (of code) -xfi-, Licencja: CC BY-SA 3.0
The Wikispecies logo created by Zephram Stark based on a concept design by Jeremykemp.
Autor: Krzysztof Ziarnek, Kenraiz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Erechtites jastrzębcowaty na zrębie koło Wołowa (dolnośląskie)