Erich Mende
Data i miejsce urodzenia | 28 października 1916 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 6 maja 1998 |
Wicekanclerz RFN | |
Okres | od 17 października 1963 |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik | |
Następca |
Erich Mende (ur. 28 października 1916 w Strzelcach Opolskich, zm. 6 maja 1998 w Bonn) – niemiecki prawnik i polityk, wicekanclerz i minister ds. wewnątrzniemieckich (1963–1966).
Życiorys
Urodził się w rodzinie górnośląskiego nauczyciela i samorządowca związanego z partią Centrum. W młodości był związany z katolicką organizacją „Quickborn”. W latach 1938–1945 służył w Wehrmachcie (m.in. jako wicekomendant Śląskiego Regimentu Piechoty nr 102), stacjonował w Polsce. Po zakończeniu wojny znalazł się w strefie brytyjskiej i rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytetach w Kolonii i Bonn. W 1948 zdał państwowy egzamin na prawnika, a rok później obronił pracę doktorską pod tytułem „Immunitet parlamentarny w Niemieckiej Republice Federalnej i innych krajach”. Podjął pracę jako politolog na Uniwersytecie w Bonn.
W 1946 przystąpił do FDP (co po latach motywował przypadkiem lub oportunizmem[1]), został wybrany w skład jej zarządu w brytyjskiej strefie okupacyjnej. Od 1949 zasiadał w zarządzie federalnym FDP, a w latach 1960–1968 był przewodniczącym partii. Zaliczał się do przeciwników Konrada Adenauera, opowiadając się m.in. za przystępowaniem FDP do lokalnych i regionalnych koalicji z SPD. Zasiadał w Radzie Miejskiej Opladen (1948–1950), następnie był w latach 1949–1980 posłem do Bundestagu, gdzie stał na czele Klubu Poselskiego FDP (1949–1951; 1952–1953; 1957–1963).
W 1963 został mianowany wicekanclerzem i ministrem ds. wewnątrzniemieckich w rządzie Ludwiga Erharda (funkcje pełnił do 1966). Po zawarciu przez rząd Brandta tzw. traktatów wschodnich w 1970 przeszedł do frakcji CDU-CSU, następnie został członkiem CDU. Przez lata opowiadał się za rehabilitacją żołnierzy Wehrmachtu oraz niemieckich odznaczeń militarnych. Po odejściu z rządu pracował w Investors Overseas Services (IOS), następnie w spółce Bonnfinanz.
Uhonorowany Krzyżem Żelaznym II i I Klasy (1939), Złotym Krzyżem Niemieckim (1942), Krzyżem Rycerskim Krzyża Żelaznego (1945), Wielkim Krzyżem Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec.
Był dwukrotnie żonaty, miał trzech synów i córkę. Najstarszy syn Walter Mende był burmistrzem Leverkusen z ramienia SPD (1994–1998).
Wybrane publikacje
- Das parlamentarische Immunitätsrecht in der Bundesrepublik Deutschland und ihren Ländern, Dissertation, Köln, 1950.
- Staatspolitische Aufsätze, Bonn, 1952.
- Die FDP – Daten, Fakten, Hintergründe, Stuttgart, 1972.
- Bilanz aus der Distanz. Ist der Parlamentarismus in einer Krise?, Hamburg, 1981.
- Das verdammte Gewissen. Zeuge der Zeit 1936–1945, Herbig 1982.
- Die neue Freiheit. Zeuge der Zeit 1945–1961, Herbig 1984.
- Von Wende zu Wende. Zeuge der Zeit 1962–1982, Herbig 1986.
- Der Annaberg und das deutsch-polnische Verhältnis, 2. Aufl., 1994
Przypisy
- ↑ Christof Brauers, Die FDP in Hamburg 1945 bis 1953, München 2007.
Bibliografia
- Biografia Mendego na stronie Niemieckiego Muzeum Historycznego
- Portret na stronie Spiegel Online (autorstwa Franza Waltera)
Media użyte na tej stronie
(c) Bundesarchiv, Bild 183-87989-0060 / CC-BY-SA 3.0
![Info non-talk.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/53/Info_non-talk.svg/15px-Info_non-talk.svg.png)
Zentralbild 13.11.1961 Dr. jur. Erich Mende, Vorsitzender der FDP (Westdeutschland) (26.1.1961)
[Porträt Erich Mende]
Abgebildete Personen:
- Mende, Erich Dr. jur.: Vizekanzler, MdB, FDP, Minister für Gesamtdeutsche Fragen, Bundesrepublik Deutschland (GND 118580671)
Autor: Eric Koch for Anefo, Licencja: CC0
Ende des Besuchs von Bundeskanzler Ludwig Erhard, Pressekonferenz im Nieuwspoort in Den Haag.