Flaga Wielkiej Brytanii

Flaga Wielkiej Brytanii
Union Flag lub Union Jack
Flaga Wielkiej Brytanii (3:5)
Flaga Wielkiej Brytanii (3:5)
Informacje
W użyciu

Zwykła i de jure wersja flagiFlaga narodowa państwowym i cywilnym

Proporcje

3:5 (na lądzie)
1:2 (na morzu)[1][2][3]

Wprowadzona

1 stycznia 1801

Opis flagi

Czerwony krzyż z białą obwódką na niebieskim tle z obwiedzionym na biało krzyżem ukośnym naprzemiennie czerwono-białym

Warianty
Flaga Wielkiej Brytanii
W użyciu

Bandera cywilnaBandera cywilna

Proporcje

1:2

Flaga Wielkiej Brytanii
W użyciu

Bandera państwowaBandera państwowa

Proporcje

1:2

Flaga Wielkiej Brytanii
W użyciu

Bandera wojennaBandera wojenna

Proporcje

1:2

Flaga Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (nazywana Union Jack lub Union Flag[4]) – flaga państwowa Wielkiej Brytanii.

Obecny wygląd flagi powstał przy zawiązaniu unii między Wielką Brytanią a Irlandią w 1801 roku. W jej skład wchodzi czerwony krzyż świętego Jerzego (patrona Anglii) z białymi krawędziami i krzyż świętego Patryka (patrona Irlandii) wkomponowany w krzyż świętego Andrzeja (patrona Szkocji). Walia, której patronem jest święty Dawid, nie ma swojego symbolu na fladze, gdyż przy zawiązywaniu unii między Anglią a Szkocją, Walia była częścią Królestwa Anglii.

College of Arms(ang.) zatwierdził dwie proporcje: flaga używana na lądzie to 3:5, a flaga używana na morzu to 1:2.[1][2][3]

Wcześniejsza wersja flagi Wielkiej Brytanii powstała w 1606 r. przy ogłoszeniu Jakuba I Stuarta królem Szkocji i Anglii. Nowa flaga została zatwierdzona przez rozkaz Tajnej Rady w 1801 roku.

Galeria

Konstrukcja i wymiary

College of Arms(ang.) zatwierdził dwie proporcje: flaga używana na lądzie to 3:5, a flaga używana na morzu to 1:2[1] (na przykład przez Royal Navy).

Historia

Geneza obecnej wersji flagi Wielkiej Brytanii

Flaga brytyjska w pierwszej wersji z 1603 powstała w efekcie połączenia Anglii i Szkocji unią personalną pod rządami Jakuba I z dynastii Stuartów. Flaga łączyła symbole kojarzone od późnego średniowiecza z oboma królestwami i ich patronami: czerwony krzyż św. Jerzego na białym polu symbolizujący Anglię i jej patrona oraz biały krzyż świętego Andrzeja na polu błękitnym. W 1801 roku w momencie powstania Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii, tj. likwidacji samodzielnego parlamentu Irlandii do flagi dodano jeszcze trzeci krzyż – ukośny czerwony na białym polu, nazwany krzyżem św. Patryka. W odróżnieniu od symboli Anglii i Szkocji, ten trzeci krzyż był stosunkowo świeżym konceptem, nie miał głębszego zakorzenienia w historii i kulturze irlandzkiej, a powstał dopiero pod koniec XVIII wieku jako symbol Orderu Św. Patryka. W okresie od XVI wieku do XIX wieku brytyjska flaga była jedynie banderą, symbolizującą monarchię i jej siły zbrojne, przede wszystkim marynarkę wojenną, jako że kategoria flag narodowych jeszcze nie istniała. Podstawowa wersja flagi zwana Union Flag lub Union Jack była używana przede wszystkim jako proporzec w marynarce wojennej, stąd zresztą jej najczęściej używana nazwa Union Jack (ang. Jack – proporzec). W marynarce wojennej w użyciu były w tym okresie jednocześnie trzy warianty bander wojennych:

  • White Ensign (biała, z czerwonym krzyżem św. Jerzego i pomniejszonym Union Jack w kantonie)
  • Blue Ensign (błękitna z pomniejszonym Union Jack w kantonie)
  • Red Ensign (czerwona z pomniejszonym Union Jack w kantonie)

Cała brytyjska marynarka wojenna (Royal Navy) od II połowy XVII wieku do 1864 roku była podzielona na trzy eskadry (Naval Squadrons): Białą Eskadrę (White Squadron), Błękitną Eskadrę (Blue Squadron) i Czerwoną Eskadrę (Red Squadron) co miało uzasadnienie taktyczne w okresie żaglowych flot liniowych. Red Ensign była równocześnie używana jako bandera handlowa. W XIX wieku podział na „kolorowe” eskadry stał się anachronizmem, w związku z czym w 1864 roku zadecydowano, że odtąd tylko White Ensign ma być banderą wojenną. Blue Ensign stała się banderą statków handlowych dowodzonych przez oficera rezerwy marynarki wojennej oraz banderą statków w służbie administracji państwowej (na ogół na banderze tej umieszcza się emblemat oznaczający konkretną instytucję, można ją więc traktować jako banderę urzędową). Red Ensign pozostała banderą handlową.

Jednocześnie od początku XIX wieku Union Jack zaczęła być używana także na lądzie jako flaga wojenna, tzn. flaga wywieszana nad miejscami zakwaterowania wojska i obiektami wojskowymi. Red Ensign był natomiast w XIX wieku często traktowany jako flaga cywilna Brytyjczyków na lądzie. Postrzeganie i traktowanie Union Jack (Union Flag) jako flagi narodowej Wielkiej Brytanii i Brytyjczyków zaczęło się dopiero w okresie panowania królowej Wiktorii w końcu XIX wieku.

Flagi kolonii i dominiów

W XIX wieku przyjął się też obyczaj używania w koloniach i dominiach brytyjskich Red Ensign na lądzie jako flagi cywilnej i Blue Ensign na lądzie jako flagi urzędowej, w obu przypadkach z dodanymi emblematami kolonii lub dominium. Zwyczaj, ten początkowo nieoficjalny, został z czasem zalegalizowany i przyczynił się do powstania wielu flag narodowych państw Wspólnoty Narodów, między innymi używanych do dziś flag Australii, Nowej Zelandii i Fidżi na których widnieje Union Jack w kantonie.

Wywieszanie flagi

Wielka Brytania nie ma pisanej konstytucji w jednolitej formie ani ustawy o symbolach narodowych. Status Union Jack jako flagi narodowej i państwowej wynika ze zbioru kilkunastu orzeczeń prawnych przyjętych w początkach XX wieku. Dopiero w 1933 roku sekretarz stanu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych ogłosił jednoznacznie, że „Union Flag jest flagą narodową i może być wywieszana na lądzie przez każdego poddanego Jego Królewskiej Mości”.

W 2007 roku rząd Wielkiej Brytanii zniósł kolejne restrykcje dotyczące wywieszania flagi z zastrzeżeniem jej wywieszania na terenie Anglii na budynkach rządowych tylko w dni świąteczne[5]. W 2012 roku w Irlandii Północnej ograniczono również wywieszanie flagi na budynkach rządowych tylko do dni świątecznych (18 dni w roku). Ograniczenia te były spowodowane ciągłym konfliktem pomiędzy mieszkańcami dotyczącym przynależności prowincji[6].

Zobacz też

Przypisy

  1. a b c Union Flag: approved designs, College of Arms [dostęp 2021-10-05], Cytat: For the avoidance of doubt and the sake of convenience, Garter King of Arms, under the authority of the Earl Marshal, has approved two versions of the Union flag as being accurate representations suitable for use. These are of the proportions 5:3, commonly flown on land; and 2:1, commonly flown at sea..
  2. a b UK Flag Protocol | Free online guide | With illustrations, The Flag Institute [dostęp 2021-10-05], Cytat: The normal proportions for the national flags of the United Kingdom are 3:5 on land, but ensigns are customarily made in proportion 1:2. (ang.).
  3. a b United Kingdom Flag | Free official image and info | UK Flag Registry, The Flag Institute [dostęp 2021-10-05], Cytat: The flag is 3:5 on land and 1:2 at sea. (ang.).
  4. The Union Jack or The Union Flag? – The Flag Institute [dostęp 2016-06-30] (ang.).
  5. Box 6: Flying the Union Flag and other national flags (ang.). official-documents.gov.uk, lipiec 2007. [dostęp 2013-01-30].
  6. Violence in Belfast after council votes to change Union flag policy (ang.). BBC, 2012-12-03. [dostęp 2013-01-30].

Media użyte na tej stronie

Flag of South Africa (1928–1994).svg
Flag of South Africa, also known as the Oranje-Blanje-Blou, used from 31 maja 1928 until 27 kwietnia 1994
Flag of Fiji.svg
Autor: unknown, Licencja: CC0
Flag of New Zealand.svg
Flag of New Zealand. Specification: http://www.mch.govt.nz/nzflag/description.html , quoting New Zealand Gazette, 27 June 1902.
FIAV 111111.svg
Vexillological Symbol according to FIAV / W. Smith: National flag and ensign
FIAV 000001.svg military sea use
FIAV 001000.svg military land use
FIAV 000010.svg public sea use
FIAV 010000.svg public land use
FIAV 000100.svg private sea use
FIAV 100000.svg private land use
Allowed By WSC Users
Flag of the United Kingdom (3-5).svg
The flag of the United Kingdom (3:5 version). This flag is the Union Flag in the 3:5 ratio exclusively used on land. At sea, the correct ratio is 1:2.
Flag of South Africa 1928-1994.svg
Flag of South Africa, also known as the Oranje-Blanje-Blou, used from 31 maja 1928 until 27 kwietnia 1994
Flag of Tuvalu.svg
Autor: Nightstallion (original)
Zscout370 (most recent), Licencja: CC0
Flag of Tuvalu.

FIAV 111111.svg
FIAV 111000.svg
Vexillological Symbol according to FIAV / W. Smith: National flag on land
  • FIAV 001000.svg military land use
  • FIAV 010000.svg public land use
  • FIAV 100000.svg private land use
Flag of the Commonwealth (1658-1660).svg
Flag of the Protectorate (Commonwealth of England, Scotland and Ireland) between 1658 and 1660.
Flag of the United Kingdom (construction sheet).svg
Flag of the United Kingdom — aspect ratio 1:2 — construction sheet
Civil Ensign of the United Kingdom.svg
Red Ensign, Civil Ensign of the United Kingdom
FIAV historical.svg
Symbol ten oznacza że flaga była niegdyś używana, ale obecnie zaprzestano posługiwania się nią. (flaga historyczna)
FIAV normal.svg
Autor: Tijmen Stam (User:IIVQ), Licencja: CC BY 2.5
Vexillological symbol according to FIAV / W. Smith
This symbol in particular means that the flag is the current and official flag of the group or nation.
Flags of the Union Jack.png

Development of the Union Jack.

Note that the rectangle labeled "Ireland" has never been the flag of Ireland, and there is some controversy over whether it's an authentic Irish symbol at all (the red saltire was incorporated into the Union Jack from the insignia of the royal Order of St. Patrick, founded 1783).
Civil Air Ensign of the United Kingdom.svg
SVG file of the British civil aircraft ensign made by David Newton.
EuropeContour.svg
Autor: Scroch, Licencja: CC BY-SA 4.0
Contours of Europe
Government Ensign of the United Kingdom.svg
Government ensign of the United Kingdom.

FIAV 000010.svgFIAV 000010.svg
Flag of the United Kingdom (3-5) (construction sheet).svg
Flag of the United Kingdom — aspect ratio 3:5 — construction sheet