Franciszek Sowulewski
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Przebieg służby | |
Lata służby | 1936–1946 |
Siły zbrojne |
|
Stanowiska | Dowódca batalionu "Moczary" WiN |
Główne wojny i bitwy | II wojna światowa, |
Franciszek Sowulewski, ps. „Twardowski”, „Bąk” (ur. 14 grudnia 1915 w Olszance, zm. 11 września 1946 w Białymstoku) – żołnierz Wojska Polskiego i Armii Krajowej, członek Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość.
Życiorys
Franciszek Sowulewski urodził się 14 grudnia 1915 roku we wsi Olszanka (gmina Filipów) w rodzinie Antoniego i Ewy. W latach 1936–1938 odbywał służbę wojskową, którą ukończył w stopniu kaprala.
Wziął udział w kampanii wrześniowej. Walczył do 7 października 1939 roku. W 1943 wstąpił do Armii Krajowej, był dowódcą kompanii.
Po wojnie, we wrześniu 1945 roku, podjął naukę w Liceum Pedagogicznym w Suwałkach. W styczniu 1946 roku został mianowany przez komendanta Obwodu Suwalsko-Augustowskiego Stanisława Malesińskiego ps. Tadeusz dowódcą batalionu „Moczary” WiN. 2 kwietnia 1946 roku o godz. 10:15 funkcjonariusze Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Suwałkach Aleksander Omilianowicz i Henryk Tarasiewicz dokonali aresztowania Sowulewskiego. Zatrzymanie miało mieć miejsce w trakcie trwania lekcji w Liceum Pedagogicznym. Sowulewski, ostrzeżony, próbował ucieczki skacząc przez okno z pierwszego piętra, złamał jednak nogę i został schwytany. W czasie aresztowania miał przy sobie dokumenty organizacyjne batalionu.
Oskarżony o „udział w związku usiłującym przemocą zmienić demokratyczny ustrój Państwa Polskiego” oraz uchylanie się od służby wojskowej, został skazany na śmierć w procesie pokazowym zorganizowanym w białostockim kinie „Ton”. Składowi sędziowskiemu przewodniczył major Włodzimierz Ostapowicz.
Wyrok śmierci został wykonany w więzieniu w Białymstoku 11 września 1946 roku o godzinie 20:20. Tego samego dnia zginęło również 5 innych skazanych w tym samym procesie – m.in. Aleksander Rybnik i Marian Piekarski. Miejsce pochówku nie jest znane.
Postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dn. 29 czerwca 1992 roku wyrok został uznany za nieważny.
Bibliografia
- Andrzej Matusiewicz: Stracili życie bo chcieli zmienić ustrój. [w:] Gazeta Współczesna [on-line]. 2009-02-15. [dostęp 2013-09-09].
- Krzysztof Skłodkowski, Jarosław Szlaszyński. Przyczynki do dziejów powojennej konspiracji na terenie powiatu suwalskiego. „Rocznik Augustowsko-Suwalski”. tom I, 2001. Augustowsko-Suwalskie Towarzystwo Naukowe. ISSN 1730-9875.
Media użyte na tej stronie
Autor: Jolanta Dyr, Licencja: CC BY-SA 3.0
Kino na Rynku Kościuszki w Białymstoku
Naramiennik kaprala Wojska Polskiego (1925-39).
Autor: American1990, Licencja: CC BY-SA 3.0
Krzyż Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość" (WiN) 1945-1954