Fredrika Bremer
| ||
![]() | ||
Data i miejsce urodzenia | 17 sierpnia 1801 Turku, obecnie Finlandia, wówczas Szwecja | |
Data i miejsce śmierci | 31 grudnia 1865 Årsta niedaleko Sztokholmu, Szwecja | |
Zawód, zajęcie | feministka, pisarka | |
Narodowość | szwedzka | |
Rodzice | Birgitta Charlotta Hollström, Karl Fredrik Bremer |
Fredrika Bremer (ur. 17 sierpnia 1801 w Turku, zm. 31 grudnia 1865 w Haninge) – szwedzka pisarka i feministka.
Działalność literacka i feministyczna
W 1828 roku zadebiutowała jako anonimowa pisarka, serią opowiadań opublikowanych do 1831 roku, po których wkrótce nastąpiły kolejne. Jej opowiadania były historiami koncentrującymi się na losach kobiet na rynku matrymonialnym: albo atrakcyjnych i powierzchownych, albo nieatrakcyjnych i pozbawionych szans na małżeństwo. Narratorką opowiadań często była niezależna kobieta. Bremer chciała nowego rodzaju życia rodzinnego, takiego, które nie koncentrowałoby się wyłącznie na męskich członkach rodziny, takiego, w którym kobiety miałyby przestrzeń na rozwój swoich uzdolnień i osobowości.
Do lat 40. XIX wieku, była uznaną postacią życia kulturalnego Szwecji, a jej twórczość była tłumaczona na wiele języków obcych. Pod względem przekonań politycznych była liberałką, która sympatyzowała z ruchem robotniczym i uznawała kwestie socjalne za ważne. W 1854, razem z Marią Cederschiöld, Betty Ehrenborg, Emilią Elmblad, Mathildą Foy, założyła Stowarzyszenia Kobiet na rzecz Więźniarek (Fruntimmersällskapet för fångars förbättring), którego celem było odwiedzanie więźniarek by zapewnić im wsparcie moralne i pozytywny rozwój osobowości poprzez studia religijne.
Jej powieść Hertha jest uznawana za jej najbardziej wpływowe dzieło. Jest to powieść dotykająca kwestii braku wolności i praw kobiet. Jej pokłosiem była debata w szwedzkim parlamencie, tzw. debata Herthy, która przyczyniła się w 1858 roku do uchwalenia nowego prawa uwłasnowalniającego niezamężne kobiety w Szwecji. Ono z kolei stało się punktem wyjścia do dalszej działalności ruchu feministycznego w Szwecji. Hertha zapoczątkowała również debatę o uprawnieniu kobiet do studiowania na uczelniach wyższych. W roku 1861 państwo założyło Uniwersytet dla nauczycielek (Högre lärarinneseminariet). Fredrika Bremer zainspirowała także działalność Sophie Adlersparre, która m.in. założyła Stowarzyszenie Frederiki Bremer (Fredrika Bremer-Förbundet) w 1884 roku.
Dzieła
- Fader och Dotter (1858) (dt. Vater und Tochter, 1859)
- Familijen H (1830/31) (dt. Die Familie H. Skizze aus dem Alltagsleben, 1857)
- Grannarne (1837) (dt. Die Nachbarn, 1875-1879)
- Hemmen i den nya världen (1853/54) (dt. Durch Nordamerika und Kuba. Reise-Tagebücher in Briefen 1849-1851; hrsg. v. Detlef Brennecke)
- Hemmet (1839) (dt. Das Haus, oder Familiensorgen und Familienfreuden, 1843)
- Hertha (1856) (dt. Hertha oder Geschichte einer Seele. Skizze aus dem wirklichen Leben, 1857)
- Livfet i gamla verlden (1860/62) (dt. Leben in der alten Welt. Tagebuch während eines vierjährigen Aufenthalts im Süden und im Orient, 1861/63)
- Nina (1835)
- Presidentens döttrar (1834) (dt. Die Töchter des Präsidenten. Erzählung einer Gouvernante, 1862)
- Teckningar utur hvardagslifvet (1828) (dt. Skizzen aus dem Alltagsleben. Nina, 1869)
Bibliografia
- Biogram Fredriki Bremer na About.com (dostęp 15 października 2011)
- Dzieła Fredriki Bremer on-line w Projekcie Gutenberg
- Stowarzyszenie Fredriki Bremer, oficjalna strona internetowa (dostęp 15 października 2011)
Linki zewnętrzne
- Fredrika Bremer – dzieła w bibliotece Polona
- ISNI: 0000 0001 2320 0572
- VIAF: 24616251
- LCCN: n50042464
- GND: 118514962
- NDL: 001101254
- LIBRIS: rp355w894bvkr29
- BnF: 12029924h
- SUDOC: 027377318
- SBN: IT\ICCU\MILV\180612
- NLA: 35021620
- NKC: jn20021014006
- BNE: XX1562877
- NTA: 068622600
- BIBSYS: 90063849
- Open Library: OL329552A
- PLWABN: 9810625386105606
- NUKAT: n2006113363
- PTBNP: 46365
- CANTIC: a10945842
- NSK: 000167897
- CONOR: 118236003
- ΕΒΕ: 121674
- LIH: LNB:V*300604;=1A
- RISM: pe30076953
- WorldCat: lccn-n50042464