Funchal

Funchal
Ilustracja
HerbFlaga
HerbFlaga
Państwo Portugalia
BurmistrzPaulo Cafôfo
Powierzchnia76,15 km²
Wysokość0–1400 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

111 892[1]
1469,4 os./km²
Nr kierunkowy291
Kod pocztowy9000-xxx → 9060-xxx
Położenie na mapie Madery
Mapa konturowa Madery, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Funchal”
Położenie na mapie Oceanu Atlantyckiego
Mapa konturowa Oceanu Atlantyckiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Funchal”
Ziemia32°39′04″N 16°54′35″W/32,651111 -16,909722
Strona internetowa

Funchal (wym. [fũˈʃaɫ], odm.: D. Funchalu, Mc. Funchalu[2]) – miasto w Portugalii, na południowym wybrzeżu wyspy Madera, jest ośrodkiem administracyjnym Regionu Autonomicznego Madery (Região Autónoma da Madeira).

Krótki opis

Funchal – widok na Pico da Cruz
Tablice pamiątkowe na Quinta Bettencourt, gdzie mieszkał marszałek Piłsudski

W 2011 roku liczyło 111 892 mieszkańców[1]. Ważny port handlowy i rybacki. Międzynarodowy port lotniczy (lotnisko znajduje się jednak w niewielkiej miejscowości położonej obok Funchalu – Santa Cruz). Słynne uzdrowisko klimatyczne i kąpielisko. Przemysł spożywczy, głównie winiarski.

Historia

Nazwa pochodzi od kopru (po portugalsku funcho), który w znacznej ilości rośnie na wyspie.

Miasto zostało założone w 1421 roku przez odkrywcę Madery João Gonçalves Zarco, w 1508 roku król Manuel I Szczęśliwy nadał osadzie prawa miejskie. W kościele Najświętszej Maryi Panny w Monte na przedmieściach Funchalu (Nossa Senhora do Monte) został pochowany ostatni cesarz Austrii Karol I Habsburg, który ostatnie miesiące swego życia spędził na wygnaniu w Monte. W Funchalu znajduje się również willa Quinta Bettencourt, gdzie zimę z 1930 na 1931 r. spędził Józef Piłsudski.

Znane osoby

Pochodzi stamtąd Cristiano Ronaldo, piłkarz, zawodnik reprezentacji Portugalii w piłce nożnej. W Funchalu urodziła się również Vânia Fernandes, reprezentantka Portugalii podczas 53. Konkursu Piosenki Eurowizji w Belgradzie.

Demografia

Zmiana liczby mieszkańców Funchalu w latach 1849–2011
184919001930196019811991200120042011
29 40343 37568 03098 113112 746115 403103 961100 847111 892[1]

Klimat

Funchal, jak i cała Madera znajduje się w strefie klimatu subtropikalnego[3][4] typu śródziemnomorskiego[5], z całorocznym okresem wiosenno–letnim. Średnia roczna temperatura wynosi 22,6 °C w dzień i 16,5 °C w nocy[6].

W najchłodniejszym okresie – od grudnia do kwietnia, średnia temperatura wynosi wokół 19–20 °C w dzień i 13–14 °C w nocy. Opady śniegu, jak i mróz nigdy nie wystąpiły. Najniższą zanotowaną temperaturą było 7,4 °C w nocy. W maju i listopadzie średnia temperatura wynosi wokół 22 °C w dzień i 16 °C w nocy, natomiast w lipcu i październiku średnia temperatura wynosi wokół 25 °C w dzień i 19 °C w nocy. Najcieplejszymi miesiącami są sierpień i wrzesień ze średnią temperaturą wokół 26 °C w dzień i 20 °C w nocy. Temperatury ≥30 °C występują rzadko, w okresie od czerwca do września mogą pojawić się około 2 takie dni miesięcznie. Najwyższa odnotowana temperatura to 38,4 °C[6].

Funchal ma około 80 dni deszczowych rocznie, od 1 dnia deszczowego w lipcu do 13 dni deszczowych w grudniu. Występuje tutaj około 2500 godzin czystej słonecznej pogody rocznie, od 164 h (średnio 5,3 godziny dziennie, około 5 razy więcej niż w Polsce) w grudniu do 260 h (średnio 8,4 godziny czystego słońca na dobę) w sierpniu[7]. Temperatura morza waha się od 17,8 °C w marcu do 23,7 °C we wrześniu[8].

Średnia temperatura i opady dla Funchal
MiesiącStyLutMarKwiMajCzeLipSieWrzPaźLisGruRoczna
Średnie temperatury w dzień [°C]19.719.720.420.621.623.425.126.426.424.922.620.722,6
Średnie dobowe temperatury [°C]16.716.617.217.518.620.622.223.223.221.819.617.919,6
Średnie temperatury w nocy [°C]13.713.413.914.415.617.719.220.020.018.616.615.016,5
Opady [mm] 74.183.060.244.028.97.21.62.032.989.588.8115627
Średnia liczba dni z opadami121098631269101387
Średnie usłonecznienie (w godzinach)1671712052252141982452602252051681642447
Źródło: Instituto Português do Mar e da Atmosfera[6], climatemps.com[7] (nasłonecznienie)

Sołectwa gminy Funchal

Ludność wg stanu na 2011 r.[1]

  • Imaculado Coração de Maria – 6207 osób
  • Monte – 6701 osób
  • Santa Maria Maior – 13 352 osoby
  • Santa Luzia – 5866 osób
  • Santo António – 27 383 osoby
  • São Gonçalo – 6587 osób
  • São Martinho – 26 482 osoby
  • São Pedro – 7273 osoby
  • São Roque – 9385 osób
  • – 2656 osób

Miasta partnerskie

Przypisy

  1. a b c d Statistics Portugal, www.ine.pt [dostęp 2018-02-11] (ang.).
  2. ksng.gugik.gov.pl/pliki/wykaz.pdf, s. 94 [dostęp 2016-06-14].
  3. Climatic map by Istituto Geografico De Agostini.
  4. Die Klimatypen der Erde – Pädagogische Hochschule in Heidelberg.
  5. World Map of Köppen–Geiger Climate Classification.
  6. a b c Instituto Português do Mar e da Atmosfera: Monthly Averages for Funchal, Portugal (1981-2010).
  7. a b „Funchal Climate & Temperature” – climatemps.com.
  8. Funchal average sea temperature – seatemperature.org.

Media użyte na tej stronie

Flag of Portugal.svg
Flag of Portugal, created by Columbano Bordalo Pinheiro (1857-1929), officially adopted by Portuguese government in June 30th 1911 (in use since about November 1910). Color shades matching the RGB values officially reccomended here. (PMS values should be used for direct ink or textile; CMYK for 4-color offset printing on paper; this is an image for screen display, RGB should be used.)
Flag of Israel.svg
Flag of Israel. Shows a Magen David (“Shield of David”) between two stripes. The Shield of David is a traditional Jewish symbol. The stripes symbolize a Jewish prayer shawl (tallit).
Flag of Gibraltar.svg
Flag of Gibraltar
Madeira blank SVG map.svg
Blank SVG map of Madeira
Atlantic Ocean laea location map.svg
Autor: Tentotwo, Licencja: CC BY-SA 3.0
Relief location map of Atlantic_Ocean.
  • Projection: Lambert azimuthal equal-area projection.
  • Area of interest:
  • N: 70.0° N
  • S: -70.0° N
  • W: -95.0° E
  • E: 25.0° E
  • Projection center:
  • NS: 0.0° N
  • WE: -35.0° E
  • GMT projection: -JA-35.0/0.0/180/19.998266666666666c
  • GMT region: -R-147.58842045747764/-48.58942183011819/77.58842045747762/48.589421830118205r
  • Land, shoreline and borders: 1:110m Natural Earth Datasets
Funchal Pico da Cruz.jpg
Autor: Ville Koistinen, Licencja: CC-BY-SA-3.0
A view of Funchal towards east from Pico da Cruz (261 m).
FNC.png
Autor: unknown, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Pt-fnc1.png
Autor: unknown, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Madeira 19 2014.jpg
Autor: Bengt Nyman, Licencja: CC BY 2.0
Funchal Madeira Portugal January 2014
Pilsudski funchal.jpg
Autor: Mariusz Paździora, Licencja: CC BY-SA 3.0
Tablice pamiątkowe ku czci Marszałka Piłsudskiego na willi Quinta Bettencourt w Funchal na Maderze, gdzie Marszałek mieszkał w l. 1930/31