Głowy wawelskie

Głowy wawelskie
Ilustracja
Autor

Sebastian Tauerbach, Hans Snycerz

Data powstania

ok. 1540

Medium

drewno

Miejsce przechowywania
Lokalizacja

Zamek Królewski na Wawelu

Głowy wawelskie – rzeźby głów zdobiące strop sali Poselskiej na Zamku Królewskim na Wawelu w Krakowie.

Historia

Rzeźby powstały w warsztacie Sebastiana Tauerbacha i Hansa Snycerza ok. 1540. W kasetonowym suficie sali znajdowały się pierwotnie 194 głowy, do dziś przetrwało ich 30. Ozdobiony głowami strop dotrwał, choć w nie najlepszym stanie, do końca I Rzeczypospolitej. Najprawdopodobniej między 1804 a 1807 został zniszczony w trakcie adaptacji pomieszczeń zamkowych na austriackie koszary. 30 ocalonych głów zabrała do Domku Gotyckiego w Puławach księżna Izabela Czartoryska. W 1869 24 z nich zostało wywiezionych do Moskwy w związku z konfiskatą części majątku należącego do Czartoryskich. 6 dalszych w niewiadomym czasie stało się własnością Bolesława Podczaszyńskiego, a po jego śmierci prof. Stanisława Tarnowskiego, rektora UJ. W 1921 wdowa po profesorze Róża Tarnowska przekazała je Wawelowi. Po zawarciu pokoju ryskiego do Polski powróciły również pozostałe głowy. W 1927 cała ocalona trzydziestka została umieszczona w kasetonach stropu sali Poselskiej, zrekonstruowanego według projektu Adolfa Szyszko-Bohusza. Wymowa stropu jest alegoryczna, głowy przedstawiają osoby różnych stanów np. królów, żołnierzy, dworzan. Ostatnio poddano je konserwacji w 1992.

W latach 1925-1927 Xawery Dunikowski wykonał cykl 12 "głów wawelskich", m.in. Adama Mickiewicza, Anny Jagiellonki, Henryka Walezego, które nigdy nie znalazły się w stropie sali Poselskiej, niemniej jednak do dziś stanowią własność Zamku Wawelskiego.

Bibliografia

  • Kazimierz Kuczman: Renesansowe głowy wawelskie. Kraków: Zamek Królewski na Wawelu - Państwowe Zbiory Sztuki, 2004. ISBN 83-88476-16-5. (pol.)

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Wawel heads Cracow.jpg
Głowy ze stropu Sali Poselskiej na Wawelu
Głowy wawelskie.mp3
Autor: Właścicielem autorskich praw majątkowych jest Zamek Królewski na Wawelu - Państwowe Zbiory Sztuki., Licencja: CC BY-SA 4.0
Joanna Pałka opowiada o głowach wawelskich w sali poselskiej.

Podkast dla Wikipedii serii Zamek Królewski na Wawelu zrealizowany w Wikiprojekcie Glam Wiki we współpracy z Zamkiem Królewskim na Wawelu.

Projekt został zrealizowany z dotacji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w programie “Kultura dostępna online”