Generałowie zakonu paulinów
Generałowie zakonu paulinów – lista przełożonych generalnych Zakonu Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika (paulinów). Funkcję tę pełniło dotychczas 86 zakonników, wybieranych od 1319. Pierwszym generałem został o. Wawrzyniec Ostrogoński OSPPE, a obecnym, 86. z kolei jest o. dr Arnold Chrapkowski OSPPE. Władza generała rozciąga się na cały zakon (wszystkie prowincje, klasztory i zakonników)[a]. Siedzibą generała jest główny klasztor zakonu na Jasnej Górze w Częstochowie[2].
Charakterystyka
Pierwsi przełożeni tworzącego się zakonu św. Pawła Pierwszego Pustelnika nazywani byli „prowincjałami”[4]. Należeli do nich: bł. Euzebiusz z Ostrzyhomia, Benedykt, Stefan i Wawrzyniec Ostrogoński[4]. Kierowali oni pierwotną wspólnotą zakonną dożywotnio, a ich siedzibą był klasztor Świętego Krzyża na górze Pilis (Królestwo Węgier)[4]. W 1300 siedzibę najwyższego przełożonego przeniesiono do klasztoru św. Wawrzyńca w pobliżu Budy[4]. Pierwszym generałem zakonu został wybrany dotychczasowy prowincjał o. Wawrzyniec Ostrogoński[4]. Papież Jan XXII w 1319 zatwierdził konstytucje zakonu i przyznał tytuł: generała – najwyższemu przełożonemu całego zakonu, oraz zatwierdził nazwę zakonu jako: „Zakon Braci Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika” (łac. Ordo Sancti Pauli Primi Eremitæ)[5]. Według historyków zakonu, istniało wówczas około 60 klasztorów, w których przebywało około 900 zakonników[5].
Urząd pierwszych generałów był dożywotni, chociaż podczas kapituł można się było zrzec tego urzędu (jako pierwszy dokonał tego o. Trystian w 1367[5]). 28 grudnia 1417(dts) papież Marcin V, bullą nakazał, aby wyboru generała dokonywać początkowo tylko w Królestwie Węgier[5]. W 1439 na mocy bulli papieża Eugeniusza IV generał mógł sprawować rządy do 4 lat, a kandydat na ten urząd winien ukończyć 40 lat[4]. Wybierali go na ten urząd przeorowie wszystkich domów zakonnych[4]. Od 1624 wybory generała dokonywane są przez tzw. dyskretów[5]. Następnie w 1640, Stolica Apostolska zadecydowała, aby wybierano generała na okres 6 lat[4][b].
Po kasacie zakonu paulinów na obszarze Królestwa Węgier przez cesarza Józefa II Habsburga, na mocy brewe papieża Piusa VI z 3 grudnia 1784(dts) zakonem na terenie istniejących klasztorów w Królestwie Polskim zarządzał do 1864 wikariusz generalny zwany progenerałem[5].
Generał z tzw. definitorium, czyli najwyższą radą zakonną, zwołuje kapituły wyborcze i międzyokresowe[4]. Ponadto osobiście lub przez swego delegata zobowiązany jest co 3 lata wizytować wszystkie prowincje i domy zakonne[4]. Na wypadek ewentualnej śmierci lub rezygnacji z urzędu generała obowiązki przełożonego zakonem przejmuje tymczasowo wikariusz generalny (zastępca generała), który w przeciągu trzech miesięcy ma obowiązek zwołania nadzwyczajnej kapituły wyborczej, celem wyboru nowego generała[6]. Zgodnie z przepisami i tradycją zakonną, wybiera się na ten urząd zwykle najwybitniejszych zakonników, odznaczających się świętością życia, umiłowaniem zakonu, mądrością, wykształceniem i doświadczeniem w kierowaniu wspólnotą[4].
Siedziba generała
![]() | ||||
Lp. | Okres | Miejsce | Miejscowość | Państwo |
1. | 1300–1525 | Klasztor św. Wawrzyńca pod Budą | Buda | ![]() |
2. | 1525–1577 | Klasztor w Elefant | Horné Lefantovce | ![]() |
3. | 1577–1663 | Klasztor w Lepoglavie | Lepoglava | ![]() |
4. | 1663–1786 | Klasztor w Maria-Thalu | Marianka | ![]() |
5. | od 1786 | Jasna Góra | Częstochowa | ![]() |
Lista przełożonych generalnych
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Aleksander_Ziemba_-_Aleksander_Borawski.jpg/240px-Aleksander_Ziemba_-_Aleksander_Borawski.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/PiotrMarkiewiczPIC_1-R-615.jpg/240px-PiotrMarkiewiczPIC_1-R-615.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/Pius_Prze%C5%BAdziecki_1-R-613.jpg/240px-Pius_Prze%C5%BAdziecki_1-R-613.jpg)
![]() | |||
Lp. | Okres | Prowincjał | |
1 | 1250 – (dts) † | 20 stycznia 1270bł. Euzebiusz z Ostrzyhomia | |
2 | 1270–1290 † | o. Benedykt | |
3 | 1290–1300 † | o. Stefan | |
4 | 1300–1319 | o. Wawrzyniec Ostrogoński | |
Generałowie paulinów | |||
Lp. | Okres | Generał | № |
1 | 1319–1325 † | o. Wawrzyniec Ostrogoński | 1° |
2 | 1325 – (dts) | 8 grudnia 1330o. Stefan | 2° |
3 | 1330–1335 | o. Mikołaj I „Theutonicus” | 3° |
4 | 1336–1340 | o. Piotr I | 4° |
5 | 1340–1345 † | o. Mikołaj I „Theutonicus” | |
6 | 1345–1351 † | o. Piotr I | |
7 | 1351–1354 | o. Piotr II | 5° |
8 | 1354–1361 † | o. Mikołaj II | 6° |
9 | 1362–1367 | o. Trystian | 7° |
10 | 1367–1369 † | o. Piotr III | 8° |
11 | 1369–1371 | o. Trystian | |
12 | 1371–1374 | o. Andrzej I | 9° |
13 | 1374–1377 | o. Piotr IV | 10° |
14 | 1377–1381 † | o. Tomasz I | 11° |
15 | 1381–1392 † | o. Mikołaj III | 12° |
16 | 1393–1410 | o. Jerzy de Ethee | 13° |
17 | 1410–1412 | o. Władysław I | 14° |
18 | 1412–1417 † | o. Jerzy de Ethee | |
19 | 1417–1428 † | o. Piotr V | 15° |
20 | 1428–1431 † | o. Łukasz | 16° |
21 | 1431–1434 | o. Franciszek „Pobożny” | 17° |
22 | 1434–1441 † | o. Benedykt I | 18° |
23 | 1441–1444 | o. Marcin | 19° |
24 | 1444–1448 | o. Brykcjusz | 20° |
25 | 1448–1452 | o. Stefan II „Znakomity” | 21° |
26 | 1452–1456 | o. Stefan III „Świder”, „Furo” | 22° |
27 | 1456–1459 † | o. Wincenty Fekete | 23° |
28 | 1459–1460 † | o. Andrzej II | 24° |
29 | 1460–1463 | o. Jan Macer | 25° |
30 | 1463–1468 | o. Andrzej III | 26° |
31 | 1468–1472 | o. Piotr VI „Bonefili” | 27° |
32 | 1472–1476 | o. Grzegorz I | 28° |
33 | 1476–1480 | o. Tomasz II de Sabaria z Trnavy | 29° |
34 | 1480–1482 † | o. Grzegorz I | |
35 | 1482–1484 † | o. Walenty Szegended | 30° |
36 | 1484–1488 † | o. Tomasz II de Sabaria z Trnavy | |
37 | 1488–1492 | o. Piotr VII de Zalonkemenyi | 31° |
38 | 1492–1496 | o. Benedykt II | 32° |
39 | 1496–1500 | o. Stefan IV de Lórandhaza | 33° |
40 | 1500–1506 † | o. Mikołaj IV „Sprawiedliwy” | 34° |
41 | 1506–1512 | o. Stefan IV de Lórandhaza | |
42 | 1512–1518 | o. Grzegorz II de Bal Szent-Miklos | 35° |
43 | 1518–1523 | o. Dominik | 36° |
44 | 1523–1528 | o. Jan II de Zalonkemenyi | 37° |
45 | 1528–1532 | o. Grzegorz III Gyöngyösi | 38° |
46 | 1532–1533 | o. Jan III | 39° |
47 | 1533–1540 | o. Walenty II | 40° |
48 | 1540–1544 † | o. Emeryk | 41° |
49 | 1544–1551 | o. Franciszek | 42° |
50 | 1551–1553 † | o. Grzegorz IV | 43° |
51 | 1553–1556 | o. Emeryk II Bakay | 44° |
52 | 1556–1560 † | o. Tomasz II Hatay-Nadat | 45° |
53 | 1560–1565 | o. Jerzy II Cerasinus | 46° |
54 | 1565–1570 † | o. Michał | 47° |
55 | 1570–1576 † | o. Piotr VIII | 48° |
56 | 1576–1593 † | o. Stefan V z Trnavy | 49° |
57 | 1593–1611 † | o. Szymon Bratulić | 50° |
58 | 1611–1628 | o. Jan IV Zaić | 51° |
59 | 1628 – (dts) †[c] | 27 października 1629o. Rudolf Biel | 52° |
60 | 1632 – (dts) †[d] | 2 lutego 1636o. Marcin Gruszkowicz | 53° |
61 | 1640–1644 | o. Mikołaj Staszewski | 54° |
62 | 1644–1651 | o. Marcin Borković | 55° |
63 | 1651–1657 | o. Paweł Ivanović | 56° |
64 | 1657–1663 | o. Marcin Borković | |
65 | 1663–1669 | o. Paweł Ivanović | |
66 | 1669–1675 | o. Jan V Kéry | 57° |
67 | 1675–1681 | o. Augustyn Benković | 58° |
68 | 1681 – (dts) †[e] | 1 października 1686o. Grzegorz V Bebery | 59° |
69 | 1687 – (dts) † | 7 grudnia 1689o. Rafał Michalski | 60° |
70 | 1690–1695 | o. Ludwik Barilović | 61° |
71 | 1696–1701 | o. Kacper Malecić | 62° |
72 | 1702–1708[f] | o. Emeryk III Esterhàzy hr. de Galanta | 63° |
73 | 1709–1712 †[g] | o. Ludwik Barilović | |
74 | 1715–1721 | o. Jan Kristoloveć | 64° |
75 | 1721–1727 | o. Chryzostom Koźbiałowicz | 65° |
76 | 1727–1733 | o. Stefan Demsić | 66° |
77 | 1733–1739 | o. Chryzostom Koźbiałowicz | |
78 | 1739 – (dts) † | 4 lipca 1745o. Andrzej IV Mušar | 67° |
79 | 1745–1748 †[h] | o. Stefan Ordődy | 68° |
80 | 1751 – (dts) † | 9 maja 1753o. Mateusz Ittinger | 69° |
81 | 1754–1760 | o. Franciszek III Ròsa | 70° |
82 | 1760 – (dts) †[i] | 27 kwietnia 1761o. Jerzy Lőderer | 71° |
83 | 1763–1769 | o. Gerard Tomassić | 72° |
84 | 1769–1776 | o. Paweł Esterhàzy | 73° |
85 | 1776–1778 | o. Karol Ordődy[j] | 74° |
Wizytatorzy generalni (progenerałowie) lub wikariusze generalni polskiej prowincji paulinów | |||
Lp. | Okres | Progenerał | |
1 | (dts) – 2 lutego 1788(dts) | 25 maja 1785o. dr Chryzostom Lubojeński | |
2 | (dts) – 13 września 1795(dts) | 2 września 1788o. dr Sebastian Wichliński | |
3 | (dts) – 30 września 1801(dts) | 13 września 1795o. dr Marcin Jasiński | |
4 | (dts) – 23 września 1807(dts) | 30 września 1801o. dr Teodor Gruber | |
5 | (dts) – 7 lutego 1814(dts) | 23 września 1807o. dr Mateusz Lubojeński | |
6 | (dts) – 22 listopada 1819(dts) | 7 lutego 1814o. Hilarion Szuffranowicz | |
7 | (dts) – 21 listopada 1825(dts) | 22 listopada 1819o. dr Eustachy Lachowicz | |
8 | (dts) – 22 listopada 1831(dts) | 21 listopada 1825o. dr Jan Gółkowski | |
9 | (dts) – 3 marca 1833(dts) | 22 listopada 1831o. dr Teodor Fortuński | |
10 | (dts) – 23 września 1839(dts) | 14 lipca 1833o. dr Jan Gółkowski | |
11 | (dts) – 23 września 1845(dts) | 23 września 1839o. Filip Lipiński | |
12 | (dts) – 27 czerwca 1848(dts) | 23 września 1845o. Filip Lipiński | |
13 | (dts) – 23 października 1854(dts) | 25 września 1848o. dr Aleksy Cisowski | |
14 | (dts) – 1 października 1860(dts) | 23 października 1854o. dr Aleksander Zięba | |
15 | (dts) – 27 listopada 1864(dts)[k] | 1 października 1860o. dr Mateusz Knefliński | |
Generałowie paulinów | |||
Lp. | Okres | Generał[5] | № |
86 | 1903 – grudzień 1910 | o. Euzebiusz Rejman | 75° |
87 | (dts) – 14 października 1931(dts) | 19 stycznia 1920o. dr Piotr Markiewicz | 76° |
88 | (dts) – 3 maja 1937(dts) | 14 października 1931o. Pius Przeździecki | 77° |
89 | (dts) – 2 października 1942(dts) †[l] | 4 maja 1937o. Pius Przeździecki | |
90 | (dts) – 23 maja 1952(dts) | 12 stycznia 1946o. dr Piotr Markiewicz | |
91 | (dts) – 25 kwietnia 1957(dts) | 23 maja 1952o. Alojzy Wrzalik | 78° |
92 | (dts) – 13 lipca 1963(dts) | 29 lipca 1957o. Ludwik Nowak | 79° |
93 | (dts) – 17 maja 1969(dts) | 23 lipca 1963o. dr Jerzy Tomziński | 80° |
94 | (dts) – 13 czerwca 1975(dts) | 18 maja 1969o. dr Jerzy Tomziński | |
95 | (dts) – 28 marca 1978(dts) | 13 czerwca 1975o. Grzegorz Kotnis | 81° |
96 | (dts) – 1984 | 28 marca 1978o. dr Józef Płatek | 82° |
97 | 1984 – (dts) | 29 marca 1990o. dr Józef Płatek | |
98 | (dts) – 15 marca 1996(dts) | 30 marca 1990o. Jan Nalaskowski | 83° |
99 | (dts) – 5 marca 2002(dts) | 16 marca 1996o. Stanisław Turek | 84° |
100 | (dts) – 18 lutego 2008(dts) | 9 marca 2002o. Izydor Matuszewski[2] | 85° |
101 | (dts) – 6 marca 2014(dts) | 18 lutego 2008o. Izydor Matuszewski | |
102 | (dts) – 4 marca 2020(dts) | 6 marca 2014o. dr Arnold Chrapkowski[9] | 86° |
103 | (dts) – | 4 marca 2020o. dr Arnold Chrapkowski[10] |
Zobacz też
- generałowie dominikanów
- generałowie franciszkanów
- generałowie jezuitów
- generałowie marianów
- generałowie oblatów
- generałowie pallotynów
- generałowie salezjanów
Uwagi
- ↑ Według Art. 116 Konstytucji Zakonu Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika – władza Ojca Generała rozciąga się zarówno na cały Zakon, jak i na poszczególne jego części: prowincje, klasztory i osoby, z prawem zarządzania i kierowania całym Zakonem w rzeczach duchowych i materialnych, stosownie do przepisów Prawa kościelnego, Konstytucji i Dyrektorium[1].
- ↑ Według Art. 115 Konstytucji Zakonu Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika – generał może być bezpośrednio po zakończeniu kadencji wybrany na kolejną, drugą sześcioletnią kadencję[1].
- ↑ W okresie (1629–1632) o. Jan IV Zaić był przełożonym jako wikariusz generalny[5].
- ↑ W okresie (1636–1640) o. Mikołaj Staszewski urzędował jako wikariusz apostolski zakonu, mianowany na ten urząd przez papieża Urbana VIII aż do nowej kapituły wyborczej[5].
- ↑ Po śmierci generała o. Grzegorza V Berbery na krótko (1686–1687) funkcję przełożonego pełnił o. Emeryk Nagy jako wikariusz generalny[5].
- ↑ W okresie (1708–1709) o. Jan Kristoloveć był przełożonym jako wikariusz generalny[5].
- ↑ W okresie (1712–1715) o. Jan Kristoloveć był przełożonym jako wikariusz generalny[5].
- ↑ W okresie (1748–1751) o. Mateusz Ittinger był przełożonym jako wikariusz generalny[5].
- ↑ W okresie (1761–1762) o. Gerard Tomassić był przełożonym jako wikariusz generalny[5].
- ↑ W okresie (1778–1785) o.Karol Ordődy był przełożonym jako wikariusz generalny[5].
- ↑ (dts) car Aleksander II Romanow dokonał kasaty klasztorów w Wieruszowie, św. Zygmunta i św. Barbary w Częstochowie, Konopnicach, Leśniowie, Leśnej Podlaskiej, Włodawie, pozostawiając dwa na Jasnej Górze i Skałce w Krakowie oraz wydał zakaz wyboru wyższych przełożonych[5]. 27 listopada 1864
- ↑ W okresie ((dts)– 12 stycznia 1946(dts)) o. Augustyn Jędrzejczyk był przełożonym jako wikariusz generalny[5]. 19 września 1943
Przypisy
- ↑ a b Reguła, konstytucje i dyrektorium Zakonu Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika ↓, s. 82.
- ↑ a b Wybrany generał paulinów. W: Jasna Góra. Biuro prasowe [on-line]. jasnagora.com, 2002-03-09. [dostęp 2013-01-15].
- ↑ Ostrzyhom. Boldog Özséb (mapa turystyczna 1:6000) (cz. • węg.). mapy.cz. [dostęp 2020-05-18].
- ↑ a b c d e f g h i j k Materiały źródłowe i opracowania naukowe. II. Organizacja zakonu: urząd generała zakonu, tworzenie się prowincji w XIV-XVI w. - 1. Siedziba i urząd generałów zakonu. W: Jasna Góra. Biuro prasowe [on-line]. jasnagora.com. [dostęp 2020-05-13].
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r Materiały źródłowe i opracowania naukowe. Roczniki Paulińskie - Tom I i Tom II - Przełożeni i Generałowie Zakonu św. Pawła I Pustelnika. W: Jasna Góra. Biuro prasowe [on-line]. jasnagora.com. [dostęp 2020-05-13].
- ↑ Reguła, konstytucje i dyrektorium Zakonu Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika ↓, s. 85.
- ↑ Materiały źródłowe i opracowania naukowe. Roczniki Paulińskie - Tom I i Tom II - Aktualny stan Zakonu św. Pawła I Pustelnika. (Rezydencje Generała Zakonu). jasnagora.com. [dostęp 2020-05-10].
- ↑ Generałowie Zakonu Paulinów. jasnagora.com, 2006-07-05. [dostęp 2019-10-20].
- ↑ WYBRANY NOWY GENERAŁ ZAKONU PAULINÓW I NOWA KURIA GENERALNA. W: Jasna Góra. Biuro prasowe [on-line]. jasnagora.com, 2014-03-07. [dostęp 2020-05-13].
- ↑ WYBRANY GENERAŁ ZAKONU PAULINÓW. W: Jasna Góra. Biuro prasowe [on-line]. jasnagora.com, 2020-03-04. [dostęp 2020-05-13].
Bibliografia
- Andrzej Eggerer, Leon Chałupka, Paweł Kosiak, Dionizy Łukaszuk, Mikołaj Benger: Roczniki Zakonu Św. Pawła Pierwszego Pustelnika (obejmujący okres od założenia Zakonu do 1727). Wyd. 2 poprawione i uzupełnione. T. 1. Częstochowa-Bydgoszcz: Wydawnictwo Paulinianum, Bydgoski Dom Wydawniczy Margrafsen, 2008. ISBN 978-83-89843-41-8. OCLC 833051158.
- Józef Stanisław Płatek OSPPE: Przełożeni generalni Zakonu św. Pawła Pierwszego Pustelnika. Częstochowa: Zakon Paulinów, 1988. OCLC 894959701.
- Kuria Generalna Zakonu Paulinów: Reguła, konstytucje i dyrektorium Zakonu Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika. (PDF). Wyd. 3. Częstochowa-Bydgoszcz: Wydawnictwo Paulinianum, Bydgoski Dom Wydawniczy Margrafsen, 2014. ISBN 978-83-63614-16-4. OCLC 891265423.
- Marcin Streska, Leon Chałupka, Paweł Kosiak, Dionizy Łukaszuk: Roczniki Zakonu Św. Pawła Pierwszego Pustelnika (z uzupełnieniami: obejmujący lata od 1727 do 1786). Wyd. 2 poprawione i uzupełnione. T. 2. Częstochowa-Bydgoszcz: Wydawnictwo Paulinianum, Bydgoski Dom Wydawniczy Margrafsen, 2008. ISBN 978-83-89843-42-5. OCLC 833051175.
- Sykstus Szafraniec: Konwent Paulinów Jasnogórskich 1382-1864. Rzym: Instytut Studiów Kościelnych, 1966, seria: Archivum Ordinis Sancti Pauli Primi Eremitae. OCLC 1353587.
Media użyte na tej stronie
portret generała zakonu paulinów na Jasnej Górze o. Euzebiusza Rejmana. Sygnatura: 1-K-2275
Autor: Koreanovsky, Licencja: CC BY-SA 4.0
Flag of the Kingdom of Croatia (925)
O. Piotr Markiewicz - przeor klasztoru OO. Paulinów na Jasnej Górze
Autor: Piotrcichosz98, Licencja: CC BY-SA 4.0
Herb Zakonu Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika (Paulinów)
Boldog Özséb szobra a Szent István téren, Esztergomban. A tér ÉK-i végén, hasáb alakú, újabb talapzaton áll a szent alakja papi öltözékben, bal kezében könyvvel. Eredetileg a Fürdő Szálló melletti Nepomuki Szent János-szobor két oldalára állíttatta a Szent Kőrösi Márk szoborral (trsz.: 2308) 1780-ban Görgey Márk kanonok. 6235
Portret generała zakonu paulinów na Jasnej Górze o. Aleksandra Ziemby. Sygnatura: 1-K-2274
Rectangular version of the Hungarian flag at the battle of Baia (1467) according to the Chronica Hungarorum.