Genoa CFC

Genoa CFC
Ilustracja
Pełna nazwaGenoa Cricket and Football Club SpA
PrzydomekRossoblu (czerwono-niebiescy)
Grifone
Zena
Vecchio Balordo
Grifo
Barwy         
Data założenia7 września 1893 (klub sportowy)
LigaSerie A
Państwo Włochy
StadionStadio Luigi Ferraris
PrezesEnrico Preziosi
TrenerDavide Ballardini
Stroje
domowe
Stroje
wyjazdowe
Trzeci
strój
Strona internetowa

Genoa Cricket and Football Club, znany jako Genoa CFC lub potocznie jako Genoa (wymowa włoska /ˈd͡ʒɛːnoa/) – włoski klub sportowy z siedzibą w Genui, założony 7 września 1893 roku, kiedy powstały sekcja lekkoatletyczna i krykietowa.

Od sezonu 2007/2008 drużyna piłkarska nieprzerwanie występuje w rozgrywkach Serie A. Swoje mecze rozgrywa na Stadio Luigi Ferraris liczącym 36 536 miejsc siedzących. Genoa jest jednym z najbardziej utytułowanych klubów we Włoszech – jej najważniejsze osiągnięcia to zdobycie mistrzostwa Włoch w 1898, 1899, 1900, 1902, 1903, 1904, 1915, 1923 i 1924 roku. Wszystkie te tytuły pochodzą jeszcze z nieoficjalnych rozgrywek ligi włoskiej. Genoa zdobyła również Puchar Włoch 1937. Oprócz tego zespół dotarł do półfinału Pucharu UEFA 1990/1991, jednak przegrał w nim z późniejszym triumfatorem rozgrywek – Ajaksem Amsterdam.

Genoa swoje domowe spotkania rozgrywa w koszulkach w czerwono-niebieskie pasy, niebieskich spodenkach oraz niebieskich skarpetach. Drużyna posiada kilka przydomków, między innymi „Rossoblu” oraz „Grifone”. Na Genoę mawia się też czasami „Zena”, „Vecchio Balordo” oraz „Grifo”. Od 2019 roku trenerem klubu jest Aurelio Andreazzoli, natomiast rolę kapitana ekipy „Rossoblu” pełni Domenico Criscito. Największym rywalem klubu jest UC Sampdoria, a pojedynki pomiędzy tymi dwoma zespołami są nazywane we Włoszech „Derby di Genova” lub „Derby della Lanterna”.

Historia

Początki

Klub został założony 7 września 1893 roku jako Genoa Cricket & Athletic Club[1]. Początkowo zostały utworzone dwie sekcje – lekkoatletyczna i krykietowa. Klub powstał w celu reprezentowania Anglii za granicą, dlatego też koszulki noszone przez członków zespołu były białe, tak jak koszulki reprezentacji Anglii w piłce nożnej[1]. Początkowo Włosi nie dopuścili drużyny do ligowych rozgrywek, ponieważ uznali ją za prywatny klub[1]. Zespół miał swoją siedzibę w północno-zachodniej części Genui, w obszarze Campasso. Założycielami klubu byli Charles De Grave Sells, S. Blake, G. Green, W. Riley, Daniel G. Fawcus, H. M. Sandys, E. De Thierry, Jonathan Summerhill Sr., Jonathan Summerhill Jr. oraz sir Charles Alfred Payton.

Zespół stał się tym samym jedną z najstarszych drużyn w kraju, wcześniej założono tylko dwa kluby w Turynie[2]. Po utworzeniu sekcji piłkarskiej zespół mógł dołączyć do oficjalnych rozgrywek. Swoje domowe mecze klub miał rozgrywać na obiekcie o nazwie „Ponte Carrega”. Na tym boisku Genoa rozegrała swoje pierwsze towarzyskie spotkanie, w którym przegrała 0:1 z połączonymi drużynami Internazionale Torino i FBC Torinese[1]. Wkrótce potem Genoa zanotowała swoje pierwsze zwycięstwo wygrywając na wyjeździe 2:0 z UPS Alessandria. Towarzyskie mecze odbywały się również między brytyjskimi żeglarzami, między innymi z udziałem pancernika HMS Revenge z 1892 roku[1].

Mistrzowska dominacja

Zawodnicy Genoa CAC po zdobyciu mistrzostwa Włoch w 1898 roku

Profesjonalny futbol we Włoszech rozpoczął się wraz z powstaniem Włoskiego Związku Piłki Nożnej i rozpoczęciu rozgrywek o mistrzostwo kraju[3]. W pierwszych mistrzostwach oprócz Genoy wzięły udział trzy drużyny z Turynu – FBC Torinese, Internazionale Torino oraz Reale Società Ginnastica Torino. Turniej został rozegrany 8 maja 1898 roku na Stadio Motovelodromo Umberto I[4]. Genoa pokonała w półfinale 2:1 Ginnasticę, w finale zwyciężyła po dogrywce 2:1 z Internazionale i tym samym zapewniła sobie mistrzostwo Włoch[5].

Kolejny sezon klub rozpoczął już jako Genoa Cricket & Football Club odrzucając z poprzedniej nazwy zespołu człon „Athletic”. Zmianie uległy również stroje drużyny – do białych koszulek dodano pionowe niebieskie pasy i od tego czasu na klub mawiano „Biancoblu”. Kolejne mistrzostwa Włoch zostały rozegrane w kwietniu 1899 roku. W finale rozegranym 16 kwietnia Genoa tak jak rok wcześniej pokonała Internazionale, tym razem 3:1. Piłkarze Genoi zostali mistrzami Włoch również w 1900 roku. Najpierw wygrali 7:0 z Sampierdarenese, a w spotkaniu finałowym zwyciężyli 3:1 z Torinese[5].

Klubowe stroje uległy kolejnej zmianie w 1901 roku. Białe koszulki z niebieskimi paskami zastąpiły czerwono-niebieskie stroje i od tych kolorów wziął się nowy przydomek drużyny – „Rossoblu”. Jako obrońcy tytułu zawodnicy Genoi rozgrywki o mistrzostwo Włoch rozpoczęli od finału. Pojedynek z Milanem zakończył się jednak porażką Genoi 0:3 po hat tricku strzelonym przez Herberta Kilpina. „Rossoblu” wywalczyli czwarte w historii mistrzostwo kraju w 1902 roku, kiedy zwyciężyli 2:0 z Milanem. W 1903 i 1904 roku Genoa również została najlepszą drużyną we Włoszech, a w spotkaniach finałowych pokonywała wówczas Juventus F.C., kolejno 3:0 i 1:0[5].

Genoa została pierwszym włoski zespołem, który rozegrał mecz z klubem z innego państwa – 27 kwietnia 1903 roku „Rossoblu” wygrali 3:0 z francuską drużyną FVC Nice. Rok później, gdy pierwszy zespół Genoi zdobył kolejne mistrzostwo kraju, rezerwy włoskiego klubu zwyciężyły w rozgrywkach II Categoria. Następnie w mistrzostwach Włoch zakończyła się dominacja Genoi, rozgrywki o mistrzowski tytuł przez kolejne dziesięć lat zwyciężały AC Milan, Juventus, Pro Vercelli, Inter Mediolan oraz AS Casale[5].

W 1908 roku Włoski Związek Piłki Nożnej po fali protestów niektórych klubów wprowadził zakaz gry zagranicznych zawodników we włoskich drużynach. W składzie Genoi do tej pory grywali głównie Anglicy. „Rossoblu” podobnie jak inne kluby zaakceptowały tę decyzję, jednak Genoa nie wzięła udziału w mistrzostwach Włoch rozgrywanych w tym roku. W kolejnym sezonie włoska federacja pozwoliła na grę zagranicznych piłkarzy, dzięki czemu Genoa odbudowała skład, w którym grali między innymi Luigi Ferraris oraz kilku Szwajcarów. Odbudowanie drużyny spowodowało, że w 1909 roku rozpoczęto budowę stadionu, który miał pomieścić 25 000 widzów. Obiekt położony w Marassi został oddany do użytku na początku 1911 roku, natomiast pierwszy mecz rozegrano na nim 22 stycznia.

Era Williama Garbutta

Wraz z powstaniem reprezentacji Włoch w piłce nożnej piłkarze Genoi zaczęli być do niej powoływani. Renzo De Vecchi pełnił rolę kapitana drużyny narodowej, a w kadrze występowali również Edoardo Mariani i Enrico Sardi[6]. Następnie nowym trenerem klubu został Anglik William Garbutt. Był to pierwszy profesjonalny trener w historii włoskiej drużyny, jego charakterystycznym znakiem było bardzo częste palenie fajki[1]. Zawodnicy Genoi nazwali Garbutta „Mister” i od czasu jego zatrudnienia klub jako jeden z niewielu we Włoszech mógł się pochwalić zawodowym trenerem[1].

W sezonie 1914/1915 Genoa wywalczyła kolejne mistrzostwo kraju. Najpierw klub wygrał swoją grupę eliminacyjną, później pokonał rywali grupie półfinałowej, a następnie zwyciężył w grupie finałowej[5]. W 1914 roku wybuchła I wojna światowa i od 1915 roku profesjonalne rozgrywki piłkarskie we Włoszech zostały zawieszone. Genoa w 1919 roku zwyciężyła w nieoficjalnym turnieju Coppa Liguria[7]. W trakcie wypełniania obowiązku wojskowego we Włoszech zginęli Luigi Ferraris, Adolfo Gnecco, Carlo Marassi, Alberto Sussone i Claudio Casanova, natomiast w Niemczech poniósł śmierć założyciel sekcji piłkarskiej w klubie – James Richardson Spensley[8] .

Drużyna Genoi po wywalczeniu mistrzostwa Włoch w 1924 roku

Po wojnie Genoa pozostała jednym z najlepszych zespołów w północnej części kraju. Garbutt w sezonie 1922/1923 doprowadził drużynę do kolejnego tytułu mistrza Włoch. „Rossoblu” w finałowym dwumeczu pokonali S.S. Lazio, z którym najpierw wygrali 4:1, a następnie 2:0[5]. Rozgrywki o mistrzostwo kraju 1923/1924 również zakończyły się triumfem Genoi. W rewanżowym pojedynku z Bologną na stadionie zostały wszczęte zamieszki, a Włoska Federacja Piłki Nożnej przyznała Genoi zwycięstwo 2:0, dzięki czemu klub ten awansował do finału[9]. W nim „Grifone” okazali się lepsi od Savoii, którą pokonali w dwumeczu 4:2. Dla Genoi był to dziewiąty i jak się później okazało ostatni zdobyty tytuł mistrzowski[10].

Oba te sukcesy Genoa odniosła praktycznie w niezmienionym składzie. Po zdobyciu tytułu w 1924 roku do mistrzostw Włoch została wprowadzona nowość – zdobywcy scudetto w kolejnym sezonie nosili na swoich koszulkach specjalną tarczę stylizowaną na flagę Włoch[1]. W sezonie 1924/1925 Genoa została wyeliminowana z mistrzostw Włoch przez późniejszych triumfatorów rozgrywek – Bolognę. W 1927 roku Williama Garbutta na stanowisku trenera „Rossoblu” zastąpił Renzo De Vecchi. W sezonie 1927/1928 wywalczył on z klubem wicemistrzostwo kraju, a Genoa w końcowej tabeli została wyprzedzona tylko przez Torino. Wówczas napastnik ekipy „Grifone” – Felice Levratto zdobył 20 goli w 27 meczach i był jednym z najlepszych strzelców sezonu[11].

Zmiana nazwy klubu

Ze względu na anglojęzyczną nazwę klubu, faszystowski rząd zmusił Genoę do jej zmiany i od 1928 roku drużyna występowała jako Genova 1893 Circolo del Calcio[12]. Zespół rywalizował zarówno w rozgrywkach ligowych jak i w Pucharze Mitropa, z którego został wyeliminowany w ćwierćfinale przez Rapid Wiedeń. W sezonie 1929/1930 w ligowej tabeli Genova uplasowała się na drugiej pozycji, a mistrzowski tytuł wywalczyła AS Ambrosiana. Od tej pory „Rossoblu” w najwyższej klasie rozgrywek w kraju nigdy nie zajęli lepszego miejsca[5].

Piłkarze Genovy po zwycięstwie w Pucharze Włoch

Na początku lat 30. – w sezonach 1931/1932 oraz 1932/1933 klub zajmował w mistrzostwach Włoch miejsca w środku tabeli. Podczas rozgrywek 1933/1934 zespół uplasował się na siedemnastej lokacie w lidze i po raz pierwszy w historii spadł do Serie B. Nowym trenerem Genovy został Vittorio Faroppa, pod wodzą którego „Rossoblu” zwyciężyli rozgrywki drugiej ligi i powrócili do Serie A. W 1936 roku doszło do zmiany na stanowisku prezesa klubu – Alfredo Costę zastąpił Juan Culiolo. W sezonie 1936/1937 Genova zajęła szóste miejsce w lidze, jednak wywalczyła Puchar Włoch pokonując w spotkaniu finałowym 1:0 Romę[13].

Sezon 1937/1938 Genova zakończyła na trzeciej pozycji, a o pierwsze miejsce do końca rozgrywek rywalizowało aż siedem zespołów. Zdobywcy mistrzowskiego tytułu – piłkarze Ambrosiany zanotowali trzy punkty przewagi nad ekipą „Rossoblu”, natomiast szóste w tabeli Triestinę i Romę wyprzedzili o pięć punktów. Latem reprezentacja Włoch wywalczyła mistrzostwo świata, a w zwycięskiej kadrze znajdowało się trzech zawodników Genovy – Sergio Bertoni, Mario Genta oraz Mario Perazzolo[14]. Klub zakończył dekadę w pierwszej lidze, a podczas rozgrywek 1938/1939 oraz 1939/1940 plasował się w pierwszej piątce tabeli[5].

W 1939 roku wybuchła II wojna światowa, która miała znaczny wpływ na włoską piłkę nożną. W 1945 roku klub powrócił do swojej wcześniejszej nazwy – Genoa Cricket and Football Club, której używano na początku istnienia rozgrywek o mistrzostwo kraju[15]. Po wojnie na stanowiska trenera powrócili szkoleniowcy pełniący te funkcje wcześniej – najpierw Ottavio Barbieri, a później William Garbutt[16]. W 1946 roku został założony nowy klub – UC Sampdoria, który powstał z połączenia istniejących już Sampierdarenese oraz Andrea Doria. Od tego moment Genoa dzieliła z nim swój stadion, dochodziło także do derbów Genui. Pierwsze spotkanie pomiędzy obiema drużynami odbyło się 3 listopada tego samego roku i zakończyło się zwycięstwem Sampdorii 3:0.

Okres powojenny

Po zakończeniu wojny Genoa kończyła rozgrywki Serie A w środku tabeli. W sezonie 1948/1949 klub odnotował trzy znaczące wyniki – pokonał 4:1 Inter Mediolan, 3:0 Torino oraz 7:1 Calcio Padova[17]. Do Genoi został kupiony z Club Atlético Boca Juniors Mario Boyé, jednak gdy drużyna zajęła w lidze ostatnie miejsce i spadła do Serie B, to Argentyńczyk odszedł do Millonarios Bogotá. W drugiej lidze Genoa zajęła piąte miejsce, jednak w sezonie 1952/1953 wygrała rozgrywki Serie B i powróciła do najwyższej klasy rozgrywek[18]. W Serie A Genoa wciąż zajmowała miejsca w środku tabeli[18].

Pomimo spadku do drugiej ligi w sezonie 1959/1960, a następnie powrotu do niej w sezonie 1961/1962[18], Genoa odniosła kilka sukcesów na początku lat 60. W 1962 roku zespół wygrał Puchar Alp pokonując w finale 1:0 francuską drużynę Football Club de Grenoble[19]. Rok później „Rossoblu” triumfowali w rozgrywkach o Puchar Przyjaźni, a w 1964 roku znowu wywalczyli Puchar Alp wygrywając tym razem 2:0 z Calcio Catania po dwóch golach Giampaolo Piaceriego[20].

Rok po osiągnięciu tego sukcesu Genoa spadła do Serie B. Tym razem pobyt w drugiej lidze był jednak o wiele dłuższy niż było to poprzednim razem. Drużyna była niestabilna, co sezon dokonywano zmiany na stanowisku trenera[16]. W sezonie 1969/1970 klub po raz pierwszy w historii spadła do Serie C. Od tego momentu Genoa znalazła się w trudnej sytuacji finansowej, wielokrotnie zmieniano również prezydentów zespołu[21]. Pobyt w Serie C trwał tylko jeden sezon i w 1971 roku „Grifone” powrócili do drugiej ligi.

Lata 70. i początki lat 80.

Na początku lat 70. Genoa była klubem, który praktycznie co roku spadał do Serie B, po czym awansował do Serie A. W tym czasie trenerami zespołu byli Arturo Silvestri (od 1970 do 1974 roku), Guido Vincenzi (od 1974 do 1975 roku) oraz Gigi Simoni (od 1975 do 1978 roku). W sezonie 1972/1973 Genoa powróciła do pierwszej ligi, jednak zajęła w niej szesnaste miejsce i ponownie spadła do Serie B. Do Serie A „Grifone” powrócili w 1976 roku. W tym czasie w Genoi grali między innymi tacy zawodnicy jak Roberto Rosato, Bruno Conti i Roberto Pruzzo. Podczas rozgrywek 1977/1978 Genoa zajęła w końcowej tabeli pierwszej ligi czternaste miejsce i ponownie spadła do Serie B. Na trzynastej lokacie uplasowała się wówczas ACF Fiorentina, która zapewniła sobie utrzymanie w Serie A wyprzedzając ekipę „Rossoblu” różnicą jednego gola. W ostatniej kolejce sezonu spotkały się właśnie Genoa i Fiorentina, a pojedynek ten zakończył się bezbramkowym remisem[22].

Po spadku z Genoi odeszło wielu podstawowych zawodników, między innymi Roberto Pruzzo, który przeniósł się do Romy i odnosił z nią wiele sukcesów[23]. Po kilku sezonach zakończonych w środku tabeli Serie B, w sezonie 1980/1981 Genoa prowadzona przez byłego trenera klubu – Gigi Simoniego zajęła w lidze drugie miejsce i awansowała do Serie A. W końcowej tabeli dała się wówczas wyprzedzić tylko Milanowi, który przed sezonem został zdegradowany do Serie B za udział w nielegalnych zakładach piłkarskich[24].

Genoa wciąż prowadzona przez Simoniego uniknęła spadku do drugiej ligi w sezonie 1981/1982 mając jeden punkt przewagi nad strefą spadkową. W ostatnim meczu sezonu „Rossoblu” zremisowali 2:2 z SSC Napoli, mimo że na pięć minut przed końcem przegrywali 1:2. Od tego momentu rozpoczęła się przyjaźń między kibicami Genoi oraz Napoli[25]. W sezonie 1983/1984 „Grifone” mimo zwycięstwa w ostatnim meczu rozgrywek z mistrzem kraju – Juventusem zajęli w końcowej tabeli czternaste miejsce i spadli do Serie B. Uzyskali co prawda tyle samo punktów co S.S. Lazio, jednak „Biancocelesti” zanotowali lepszy bilans w bezpośrednich pojedynkach między obiema drużynami i pozostali w pierwszej lidze[26].

Koniec lat 80. i lata 90.

Dan Petrescu w Genoi grał tylko przez rok.

W 1985 roku Genoa została kupiona przez kalabryjskiego przedsiębiorcę – Aldo Spinelliego. Przez trzy lata z rzędu klub kończył rozgrywki Serie B w górnej części tabeli, jednak nie udało mu się wówczas awansować do pierwszej ligi. W sezonie 1987/1988 zespół uplasował się na czternastej pozycji, jednak już rok później wygrał rozgrywki drugiej ligi i awansował do Serie A. W sezonie 1990/1991 „Rossoblu” zajęli czwarte miejsce w pierwszej lidze i byli jedynym zespołem, który nie doznał wówczas porażki na własnym boisku. Genoa na Stadio Luigi Ferraris pokonała między innymi Juventus, Inter, Milan, Romę, Lazio, Fiorentinę, Napoli i Sampdorię, która sięgnęła po tytuł mistrza kraju[27].

Podczas rozgrywek 1991/1992 Genoa po raz pierwszy w historii wystąpiła w Pucharze UEFA. W swoim pierwszym meczu w europejskich pucharach „Grifone” przegrali na wyjeździe 0:1 z Realem Oviedo. Ostatecznie Genoa wyeliminowała jednak hiszpańską drużynę, a w dwóch kolejnych rundach pokonała dwa rumuńskie kluby z Bukaresztu – najpierw Dinamo, a następnie Steauę. W ćwierćfinale „Rossoblu” wygrali z Liverpoolem i zostali pierwszym włoskim zespołem, który zwyciężył z „The Reds” na Anfield Road[28]. W półfinale piłkarze Genoi zostali wyeliminowani przez AFC Ajax, z którym w pierwszym spotkaniu przegrali 2:3, a w rewanżu zremisowali 1:1. W tym okresie klub kupił takich zawodników jak Gianluca Signorini, Carlos Aguilera, Stefano Eranio, Roberto Onorati oraz John van ’t Schip[29]. W Serie A Genoa zajęła czternaste miejsce mając siedem punktów przewagi nad strefą spadkową. W kolejnych latach także plasowała się w dolnych rejonach tabeli i nie liczyła się w walce o mistrzostwo Włoch[5].

W sezonie 1994/1995 Genoa wspólnie z Padovą zajęła piętnaste miejsce w tabeli Serie A. O tym który z tych klubów spadnie do drugiej ligi zadecydował mecz barażowy rozegrany we Florencji, który „Rossoblu” przegrali po serii rzutów karnych 4:5[5]. W Serie B Genoa uplasowała się na ósmej lokacie. Dzięki zwycięstwu 5:2 z Port Vale zdobyła Puchar Anglo-Włoski, a w pojedynku tym piłkarz Genoi – Gennaro Ruotolo strzelił hat-tricka[30]. W 1997 roku nowym prezydentem klubu został Massimo Mauro. Genoa nie potrafiła jednak awansować do Serie A i do końca XX wieku występowała w rozgrywkach drugiej ligi. W tym czasie w drużynie panowała zła sytuacja – dochodziło do częstych zmian trenerów, a oprócz tego zespół znajdował się w trudnej sytuacji finansowej. W sezonie 1999/2000 Genoa zajęła w drugiej lidze szóstą pozycję[5].

Początki XXI wieku

Marco Borriello w sezonie 2007/2008 strzelił dla „Rossoblu” 19 goli.

W sezonach 2000/2001 i 2001/2002 Genoa zajmowała w Serie B dwunaste miejsca. W kolejnych rozgrywkach „Rossoblu” uplasowali się na pierwszej pozycji i wywalczyli awans do pierwszej ligi. Włoski Związek Piłki Nożnej przesunął ich jednak na ostatnie miejsce w tabeli i zdegradował do Serie C. Genoa została bowiem oskarżona o ustawienie swojego ostatniego meczu rozgrywek z klubem SSC Venezia. Spotkanie zakończyło się zwycięstwem „Grifone” 3:2, a wynik ten zapewnił Genoi awans do Serie A. Decyzja o degradacji Genoi do Serie C zapadła 27 lipca 2005 roku[31].

Sezon 2005/2006 Genoa rozpoczęła z sześcioma punktami na minusie, co było częścią kary za ustawienie meczu z Venezią. „Rossoblu” mimo tego szybko wysunęli się na pierwsze miejsce w tabeli, jednak ostatecznie zajęli w niej drugą pozycję. W barażach o awans do Serie B najpierw pokonali Salernitanę Calcio, a później wygrali z AC Monza i tym samym powrócili do drugiej ligi[18]. Latem nowym trenerem drużyny został Gian Piero Gasperini, pod wodzą którego Genoa w sezonie 2006/2007 awansowała do Serie A. „Grifone” w końcowej tabeli Serie B zajęli trzecie miejsce, a awans zapewnili sobie w ostatniej kolejce sezonu dzięki remisowi 0:0 z Napoli[32]. W sezonie 2007/2008 „Rossoblu” zajęli w tabeli dziesiątą pozycję, a Marco Borriello z dziewiętnastoma golami na koncie zajął trzecie miejsce w klasyfikacji najlepszych strzelców. Latem Borriello powrócił do Milanu, a do klubu został sprowadzony między innymi Diego Milito[33], który zajął drugie miejsce w klasyfikacji najlepszych strzelców sezonu 2008/2009[34]. Genoa zajęła w nim piąte miejsce w lidze i zapewniła sobie prawo startu w Lidze Europy. Z tych rozgrywek klub został wyeliminowany w rundzie grupowej, w której zajął 3 pozycję za hiszpańską Valencią i francuskim Lille OSC. W poprzedniej rundzie Genoa wyeliminowała duńskie Odense wygrywając w dwumeczu 4:2. W Serie A w sezonie 2009/2010 zespół zajął 9. pozycję, a najlepszym jego strzelcem został sprowadzony latem z Boca Juniors Argentyńczyk Rodrigo Palacio, strzelec 7 goli[35].

Sukcesy

Krajowe

Mistrzostwo Włoch: 9

  • 1898, 1899, 1900, 1902, 1903, 1904, 1915, 1923 i 1924

Wicemistrzostwo Włoch: 4

  • 1901, 1905, 1928, 1930

III miejsce: 2

  • 1906, 1909

Puchar Włoch: 1

  • 1937

Finał Pucharu Włoch: 1

  • 1940

Serie B: 6

  • 1935, 1953, 1962, 1973, 1976, 1989

Międzynarodowe

Półfinał Pucharu UEFA: 1

  • 1992

Finał Pucharu Mitropa: 1

  • 1990

Coppa delle Alpi: 3

  • 1962, 1964, 1991

Puchar Anglo-Włoski: 1

  • 1996

Poszczególne sezony

Europejskie puchary

Information icon.svg Legenda do wszystkich tabel:

  • Q – runda eliminacyjna, 1/16, 1/8, 1/4, 1/2 – odpowiednia faza rozgrywek, Grupa – runda grupowa, 1r gr – pierwsza runda grupowa, 2r gr – druga runda grupowa, F – finał, R – runda, PO – play-off
  • k. – rzuty karne, los. – losowanie, Dogr. – dogrywka, w. – zasada bramek strzelonych na wyjeździe
SezonRozgrywkiRundaPrzeciwnikDomWyjazdOgólnie
1991/92Puchar UEFA1RHiszpania Real Oviedo3–10–13–2
2RRumunia Dinamo Bukareszt3–12–25–3
1/8Rumunia Steaua Bukareszt1–01–02–0
1/4Anglia Liverpool2–02–14–1
1/2Holandia AFC Ajax2–31–13–4
2009/10Liga EuropyPODania Odense BK3–11–14–2
Grupa BHiszpania Valencia CF1–22–33. miejsce
Czechy Slavia Praga2–00–0
Francja Lille OSC0–33–2

Rozgrywki krajowe

Wyniki ze wszystkich sezonów Genoa CFC
  • 7 września 1893 – Powstanie klubu
  • 10 kwietnia 1897 – Założenie sekcji piłki nożnej
  • 1897-98 : Mistrzostwo Włoch
  • 1898-99 : Mistrzostwo Włoch
  • 1899-1900 : Mistrzostwo Włoch
  • 1900-01 : Przegrana w finale mistrzostw Włoch z Milanem
  • 1901-02 : Mistrzostwo Włoch
  • 1902-03 : Mistrzostwo Włoch
  • 1903-04 : Mistrzostwo Włoch
  • 1904-05 : 2. miejsce w mistrzostwach Włoch
  • 1905-06 : 3. miejsce w mistrzostwach Włoch
  • 1906-07 : 2. miejsce w swojej grupie
  • 1907-08 : Nie brali udziału w rozgrywkach
  • 1908-09 : Przegrana w półfinale mistrzostw Włoch
  • 1909-10 : 5. miejsce w mistrzostwach Włoch
  • 1910-11 : 5. miejsce w swojej grupie
  • 1911-12 : 3. miejsce w swojej grupie
  • 1912-13 : 2. miejsce w grupie finałowej mistrzostw Włoch
  • 1913-14 : 2. miejsce w grupie finałowej mistrzostw Włoch
  • 1914-15 : Mistrzostwo Włoch
  • 1915/19 : Oficjalne rozgrywki zawieszone z powodu wojny. 4. miejsce w Coppa Federale. Wygrana w Coppa Liguria
  • 1919-20 : 3. miejsce w grupie finałowej mistrzostw Włoch
  • 1920-21 : 2. miejsce w grupie A w półfinale mistrzostw Włoch
  • 1921-22 : Przegrana w finale mistrzostw Włoch z Pro Vercelli
  • 1922-23 : Mistrzostwo Włoch
  • 1923-24 : Mistrzostwo Włoch
  • 1924-25 : Przegrana w finale mistrzostw Włoch z Bologną
  • 1925-26 : 3. miejsce w grupie B w Prima Divisione
  • 1926-27 : 4. miejsce w grupie finałowej w Divisione Nazionale
  • 1927-28 : 2. miejsce w grupie finałowej w Divisione Nazionale
  • 1928-29 : 4. miejsce w grupie B w Divisione Nazionale
  • 1929-30 : 2. miejsce w Serie A
  • 1930-31 : 4. miejsce w Serie A
  • 1931-32 : 11. miejsce w Serie A
  • 1932-33 : 8. miejsce w Serie A
  • 1933-34 : 17. miejsce w Serie A. Spadek do Serie B
  • 1934-35 : 1. miejsce w Serie B. Awans do Serie A
  • 1935-36 : 8. miejsce w Serie A
  • 1936-37 : 6. miejsce w Serie A. Wygrana w Pucharze Włoch
  • 1937-38 : 3. miejsce w Serie A
  • 1938-39 : 4. miejsce w Serie A
  • 1939-40 : 5. miejsce w Serie A
  • 1940-41 : 10. miejsce w Serie A
  • 1941-42 : 4. miejsce w Serie A
  • 1942-43 : 5. miejsce w Serie A
  • 1943/44 : Rozgrywki zawieszone z powodu wojny
 
  • 1944 : 5. miejsce w Torneo Bellico del Nordovest. Wygrana w Pucharze Genui
  • 1945-46 : 12. miejsce w Campionato Alta Italia
  • 1946-47 : 10. miejsce w Serie A
  • 1947-48 : 12. miejsce w Serie A
  • 1948-49 : 7. miejsce w Serie A
  • 1949-50 : 11. miejsce w Serie A
  • 1950-51 : 20. miejsce w Serie A. Spadek do Serie B
  • 1951-52 : 5. miejsce w Serie B
  • 1952-53 : 1. miejsce w Serie B. Awans do Serie A
  • 1953-54 : 12. miejsce w Serie A
  • 1954-55 : 11. miejsce w Serie A
  • 1955-56 : 9. miejsce w Serie A
  • 1956-57 : 16. miejsce w Serie A
  • 1957-58 : 12. miejsce w Serie A
  • 1958-59 : 11. miejsce w Serie A
  • 1959-60 : 18. miejsce w Serie A. Spadek do Serie B
  • 1960-61 : 13. miejsce w Serie B
  • 1961-62 : 1. miejsce w Serie B. Awans do Serie A. Wygrana w Pucharze Alp
  • 1962-63 : 15. miejsce w Serie A. Wygrana w Pucharze Przyjaźni
  • 1963-64 : 8. miejsce w Serie A. Wygrana w Pucharze Alp
  • 1964-65 : 16. miejsce w Serie A. Spadek do Serie B
  • 1965-66 : 5. miejsce w Serie B
  • 1966-67 : 12. miejsce w Serie B
  • 1967-68 : 15. miejsce w Serie B
  • 1968-69 : 6. miejsce w Serie B
  • 1969-70 : 20. miejsce w Serie B. Spadek do Serie C
  • 1970-71 : 1. miejsce w grupie B w Serie C. Awans do Serie B
  • 1971-72 : 8. miejsce w Serie B
  • 1972-73 : 1. miejsce w Serie B. Awans do Serie A
  • 1973-74 : 16. miejsce w Serie A. Spadek do Serie B
  • 1974-75 : 6. miejsce w Serie B
  • 1975-76 : 1. miejsce w Serie B. Awans do Serie A
  • 1976-77 : 11. miejsce w Serie A
 
  • 1977-78 : 14. miejsce w Serie A. Spadek do Serie B
  • 1978-79 : 12. miejsce w Serie B
  • 1979-80 : 11. miejsce w Serie B
  • 1980-81 : 2. miejsce w Serie B. Awans do Serie A
  • 1981-82 : 13. miejsce w Serie A
  • 1982-83 : 12. miejsce w Serie A
  • 1983-84 : 14. miejsce w Serie A. Spadek do Serie B
  • 1984-85 : 6. miejsce w Serie B
  • 1985-86 : 7. miejsce w Serie B
  • 1986-87 : 6. miejsce w Serie B
  • 1987-88 : 14. miejsce w Serie B
  • 1988-89 : 1. miejsce w Serie B. Awans do Serie A
  • 1989-90 : 11. miejsce w Serie A
  • 1990-91 : 4. miejsce w Serie A
  • 1991-92 : 14. miejsce w Serie A
  • 1992-93 : 13. miejsce w Serie A
  • 1993-94 : 11. miejsce w Serie A
  • 1994-95 : 15. miejsce w Serie A. Spadek do Serie B
  • 1995-96 : 8. miejsce w Serie B. Wygrana w Pucharze Anglo-Włoskim
  • 1996-97 : 5. miejsce w Serie B
  • 1997-98 : 9. miejsce w Serie B
  • 1998-99 : 12. miejsce w Serie B
  • 1999-00 : 6. miejsce w Serie B
  • 2000-01 : 12. miejsce w Serie B
  • 2001-02 : 12. miejsce w Serie B
  • 2002-03 : 18. miejsce w Serie B. Pozostanie w lidze z powodu dyskwalifikacji Caso Catania
  • 2003-04 : 16. miejsce w Serie B
  • 2004-05 : 1. miejsce w Serie B. Degradacja do Serie C1 z powodu korupcji
  • 2005-06 : 2. Miejsce w grupie A w Serie C1, wygranie baraży z Monzą. Awans do Serie B
  • 2006-07 : 3. miejsce w Serie B. Awans do Serie A
  • 2007-08 : 10. miejsce w Serie A
  • 2008-09 : 5. miejsce w Serie A
  • 2009-10 : 9. miejsce w Serie A
  • 2010-11 : 10. miejsce w Serie A
  • 2011-12 : 17. miejsce w Serie A
  • 2012-13 : 17. miejsce w Serie A
  • 2013-14 : 14. miejsce w Serie A
  • 2014-15 : 6. miejsce w Serie A
  • 2015-16 : 11. miejsce w Serie A
  • 2016-17 : 16. miejsce w Serie A
  • 2017-18 : 12. miejsce w Serie A
  • 2018-19 : 17. miejsce w Serie A
  • 2019-20 : 17. miejsce w Serie A

Zawodnicy

Obecny skład

Stan na 27 grudnia 2020[36]
NrPoz.Piłkarz
1BRWłochy Mattia Perin (wypożyczony z Juventusu)
2OBKolumbia Cristián Zapata
4OBWłochy Domenico Criscito (kapitan)
5OBArgentyna Edoardo Goldaniga (wypożyczony z Sassuolo)
8PODania Lukas Lerager
9NAWłochy Gianluca Scamacca (wypożyczony z Sassuolo)
11POSzwajcaria Valon Behrami
13OBWłochy Mattia Bani (wypożyczony z Bologni)
14OBWłochy Davide Biraschi (wicekapitan)
16POSłowenia Miha Zajc (wypożyczony z Fenerbahçe)
17POChorwacja Petar Brlek
18OBWłochy Paolo Ghiglione
19NAMacedonia Północna Goran Pandev
21POSerbia Ivan Radovanović
22BRWłochy Federico Marchetti
23NAWłochy Mattia Destro
24POWłochy Filippo Melegoni (wypożyczony z Atalanty)
26PORumunia Claudiu Micovschi
NrPoz.Piłkarz
27POWłochy Stefano Sturaro
29POSerbia Francesco Cassata
30NAWłochy Giuseppe Caso
32BRWłochy Alberto Paleari (wypożyczony z Cittadelli)
37NAChorwacja Marko Pjaca (wypożyczony z Juventusu)
38BRCzechy Lukáš Zima
45NASzwecja Joel Asoro (wypożyczony z Swensea City)
47POChorwacja Milan Badelj
55OBWłochy Andrea Masiello
61NAUzbekistan Eldor Shomurodov
65POWłochy Nicolò Rovella
70POWłochy Vittorio Parigini
77OBWłochy Davide Zappacosta (wypożyczony z Chelsea)
79NASzwajcaria Darian Males (wypożyczony z Interu Mediolan)
88OBWłochy Luca Pellegrini (wypożyczony z Juventusu)
89POFrancja Steeve-Mike Eboa Ebongue
99PONiemcy Lennart Czyborra (wypożyczony z Atalanty)

Piłkarze

Zwycięzcy mistrzostw świata

Piłkarze mający na koncie co najmniej 250 meczów dla Genoi

  • Włochy Vincenzo Torrente (433)
  • Włochy Gennaro Ruotolo (403)
  • Włochy Giovanni De Prà (304)
  • Włochy Ottavio Barbieri (299)
  • Włochy Mario Bortolazzi (251)

Piłkarze mający na koncie co najmniej 5 tytułów mistrza Włoch dla Genoi

Prezydenci

Chronologiczna lista prezydentów klubu od roku 1893[37].

 
PrezydentLata
Charles De Grave Sells1893–1897
Hermann Bauer1897–1899
Daniel G. Fawcus1899–1904
Edoardo Pasteur1904–1909
Vieri A. Goetzloff1909–1910
Edoardo Pasteur1910–1911
Luigi Aicardi1911–1913
Geo Davidson1913–1920
Guido Sanguineti1920–1926
Vincent Ardissone1926–1933
Aldo Tarabini1933–1934
Alfredo Costa1934–1936
Juan Culiolo1936–1941
Nino Bertoni1941–1942
 
PrezydentLata
Giovanni Gavarone1942–1943
Nino Bertoni1943–1944
Aldo Mairano1944–1945
Antonio Lorenzo1945–1946
Edoardo Pasteur1946
Giovanni Peragallo1946
Massimo Poggi1946–1950
Ernesto Cauvin1951–1953
Ugo Valperga1953–1954
komitet prezydencki1954–1958
Fausto Gadolla1958–1960
komitet prezydencki1960–1963
Giacomo Berrino1963–1966
Ugo Maria Failla1966–1967
 
PrezydentLata
Renzo Fossati1967–1970
Virgilio Bazzani1970
Angelo Tongiani1970–1971
Gianni Meneghini1971–1972
Giacomo Berrino1972–1974
Renzo Fossati1974–1985
Aldo Spinelli1985–1997
Massimo Mauro1997–1999
Gianni E. Scerni1999–2001
Luigi Dalla Costa2001–2003
Stefano Campoccia2003
Enrico Preziosi2003–

Trenerzy

(c) Bundesarchiv, Bild 183-N0619-0034 / CC-BY-SA 3.0
Tarcisio Burgnich (z lewej) po zakończeniu kariery piłkarskiej dwa razy zostawał szkoleniowcem Genoi.
Delio Rossi – trener „Rossoblu” w latach 1999-2000.
Gian Piero Gasperini – szkoleniowiec Genoi w latach 2006–2010.

Chronologiczna lista trenerów klubu od roku 1896[38].

 
TrenerKrajLata
James R. SpensleyAnglia1896–1907
komisja technicznaAnglia1907–1912
William GarbuttAnglia1912–1927
Renzo De VecchiWłochy1927–1930
Gèza SzékányWęgry1930–1931
Luigi Burlando
Guillermo Stábile
Włochy
Argentyna
1931–1932
Karl RumboldAustria1932–1933
József NagyWęgry1933–1934
Vittorio FaroppaWłochy1934–1935
György OrthWęgry1935–1936
Hermann FelsnerAustria1936–1937
William GarbuttAnglia1937–1939
Ottavio Barbieri
William Garbutt
Włochy
Anglia
1939–1940
Ottavio BarbieriWłochy1940–1941
Guido AraWłochy1941–1943
Ottavio BarbieriWłochy1945–1946
William GarbuttAnglia1946–1948
Federico AllasioWłochy1948–1949
John David AstleyAnglia1949–1950
Manlio BacigalupoWłochy1950–1951
Imre SenkeyWęgry1951–1952
Giacinto EllenaWłochy1952–1953
György SárosiWęgry1953–1955
Renzo MagliWłochy1955–1958
Annibale FrossiWłochy1958–1959
Antonio Busini
Gipo Poggi
Włochy
Włochy
1959–1960
Annibale FrossiWłochy1960–1961
Renato GeiWłochy1961–1963
Beniamino SantosArgentyna1963–1964
Paulo AmaralBrazylia1964–1965
Luigi BonizzoniWłochy1965–1966
Giorgio GhezziWłochy1966–1967
Livio FongaroWłochy1967–1968
Aldo CampatelliWłochy1968–1969
Franco VivianiWłochy1969–1970
Arturo SilvestriWłochy1970–1974
Guido VincenziWłochy1974–1975
Gigi SimoniWłochy1975–1978
Pietro MarosoWłochy1978–1979
 
TrenerKrajLata
Gianni Di MarzioWłochy1979–1980
Gigi SimoniWłochy1980–1984
Tarcisio BurgnichWłochy1984–1986
Attilio PerottiWłochy1986–1987
Gigi SimoniWłochy1987–1988
Francesco ScoglioWłochy1988–1990
Osvaldo BagnoliWłochy1990–1992
Bruno GiorgiWłochy1992–1993
Claudio MaselliWłochy1993–1994
Francesco ScoglioWłochy1994–1995
Gigi RadiceWłochy1995–1996
Attilio PerottiWłochy1996–1997
Gaetano SalveminiWłochy1996–1997
Claudio MaselliWłochy1997
Tarcisio BurgnichWłochy1997–1998
Giuseppe PillonWłochy1998
Luigi CagniWłochy1998
Delio RossiWłochy1999–2000
Bruno BolchiWłochy2000
Guido Carboni
Alfredo Magni
Włochy
Włochy
2000–2001
Bruno BolchiWłochy2001
Francesco ScoglioWłochy2001
Edoardo RejaWłochy2001–2002
Claudio OnofriWłochy2002
Vincenzo Torrente
Rino Lavezzini
Włochy
Włochy
2003
Roberto DonadoniWłochy2003
Luigi De CanioWłochy2004
Serse CosmiWłochy2004–2005
Francesco GuidolinWłochy2005
Giovanni VavassoriWłochy2005–2006
Gian Piero GasperiniWłochy2006–2010
Davide BallardiniWłochy2010–2011
Alberto MalesaniWłochy2011–2013
Davide BallardiniWłochy2013–2018
Ivan JurićChorwacja2018
Cesare PrandelliWłochy2018–2019
Aurelio AndreazzoliWłochy2019
Thiago MottaWłochy2019
Davide NicolaWłochy2019-

Stadion

Obecnie Genoa CFC rozgrywa swoje domowe mecze na Stadio Comunale Luigi Ferraris, który dzieli razem z Sampdorią. Obiekt był budowany od 1909 roku i oddany do użytku w 1911 roku. Inauguracja miała miejsce 22 stycznia podczas pojedynku Genoi i Interu Meidolan. W 1933 roku obiekt otrzymał własną nazwę na cześć byłego kapitana Genoi – Luigiego Ferrarisa. Stadion mieści się w Marassi – rejonie położonym na północny wschód od Genui. W łatwy sposób można się na niego dostać autobusem, samochodem oraz pociągiem[39]. Stadion może pomieścić 36 536 widzów, a wymiary boiska piłkarskiego to 105 × 68 metrów. Na stadionie uprawa się również inne sporty, między innymi rugby. Stadio Luigi Ferraris było jedną z aren Mistrzostw Świata 1990. Najwięcej kibiców było obecnych na spotkaniu reprezentacji Włoch z Portugalią, które odbyło się 27 lutego 1949 roku. Wówczas na trybunach było obecnych 60 000 osób. Na budowie Stadio Luigi Ferraris wzorowali się konstruktorzy przebudowujący stadion Preston North EndDeepdale.

Kibice

Genoa nie jest zbyt popularnym klubem poza swoim miastem, większość fanów zespołu stanowią mieszkańcy regionu Liguria, jednak drużyna ma swoich kibiców również w Piemoncie oraz Dolina Aosty[40]. Marynarskie tradycje Genueńczyków i ich obecność w odległych krajach spowodowały, że imigranci założyli fankluby Genoi w Buenos Aires, Amsterdamie, Tokio, Toronto, Nowym Jorku, San Francisco, Islandii i wielu innych miejscach na świecie.

Kibice Genoi świętujący awans do Serie A.
Kibice Genoi świętujący awans do Serie A.
Kibice Genoi świętujący awans do Serie A.
Kibice Genoi świętujący awans do Serie A.

Największym wrogiem kibiców Genoi jest Sampdoria – drużyna z tego samego miasta. Pojedynki pomiędzy tymi drużynami znane są jako Derby della Lanterna, a nazwa ta wywodzi się od latarni znajdującej się w mieście[41]. Jak do tej pory korzystniejszy bilans w spotkaniach derbowych ma Sampdoria[42]. Jednym z wrogów Genoi jest również AC Milan[43]. Na początku 1995 roku doszło do walki pomiędzy chuliganami obu drużyn, w wyniku której śmierć poniósł jeden z fanów Genoi – Vincenzo Spagnolo[43].

Kibice Genoi znajdują się w dobrych stosunkach z kilkoma innymi włoskimi klubami. Jednym z nich jest Torino FC[43], przyjaźń z którym trwa od końca sezonu 1963/1964, kiedy z Genoi do Torino trafił Gigi Meroni. Fani Genoi od 1982 roku darzą również sympatią SSC Napoli[43][44]. Przyjaźń ta rozwinęła się pod koniec sezonu 2006/2007, kiedy w ostatniej kolejce rozgrywek mecz pomiędzy tymi dwoma zespołami zakończył się remisem 0:0, w efekcie czego obie drużyny awansowały do Serie A. Ultrasi Genoi na pojedynku tym wywiesili na trybunach baner z napisem „benvenuto fratello napoletano”, co oznacza „witamy neapolitańskiego brata”[45]. Zgodę z fanami „Rossoblu” ma również Ancona Calcio[43].

Obecnie najważniejszymi grupami kibicowskimi w Genoi są „Vecchi Orsi” oraz „Ottavio Barbieri”[43]. Wcześniej istniała również grupa o nazwie „Fossa dei Grifoni”, a ważną rolę odgrywały też „Kapovolti” i „Ragazzi Certoza”[43]. Fani zespołu wyznają poglądy lewicowe[43].

Przypisy

  1. a b c d e f g h Genoa Cricket & Football Club – Short Historical Overview 1893-1960 (ang.). www.rsssf.com. [dostęp 05.03.2009].
  2. Edoardo Bosio and Football in Turin (ang.). www.lifeinitaly.com. [dostęp 05.03.2009].
  3. What is a Serie A league (ang.). whysportstips.com. [dostęp 01.10.2011].
  4. Genoa campione d'italia 1898 (ang.). forum.noigenoani.net. [dostęp 01.10.2011].
  5. a b c d e f g h i j k Panini Edizioni: Almanacco Illustrato del Calcio – La Storia 1898-2004. 2005.
  6. Club Profiles – Genoa (ang.). www.homestead.com. [dostęp 05.03.2009].
  7. Genoa Cricket and Football Club – Cronistoria del Genoa Football Club (wł.). forum.fantacalcio.kataweb.it. [dostęp 01.10.2011].
  8. Genoa 1914 – 14 Classic Toffs Retro Soccer Kits (ang.). footballretroshirts.co.uk. [dostęp 01.10.2011].
  9. History of Genoa C.F.C. (ang.). goal-keeper.blogspot.com. [dostęp 01.10.2011].
  10. BUON COMPLEANNO GENOA/7 settembre: il Grifone conquista l'ultimo scudetto contro il Savoia (wł.). pianetagenoa1893.net. [dostęp 01.10.2011].
  11. Historia Klubu (pol.). Genoa Poland. [dostęp 01.10.2011].
  12. Genoa_C.F.C. (ang.). docstoc.com. [dostęp 01.10.2011].
  13. Italy – Coppa Italia History (ang.). www.rsssf.com. [dostęp 05.03.2009].
  14. Genoa – Contributions to the Italian nationa team (ang.). www.homestead.com. [dostęp 05.03.2009].
  15. Genoa (ang.). www.weltfussballarchiv.com. [dostęp 05.03.2009].
  16. a b Genoa1983.org: Mister Genoani (wł.). www.genoa1893.altervista.org. [dostęp 05.03.2009].
  17. Italy 1948–49 (ang.). www.rsssf.com. [dostęp 05.03.2009].
  18. a b c d I campionati (wł.). www.genoadomani.it. [dostęp 05.03.2009].
  19. Cup of the Alps 1962 (ang.). www.rsssf.com. [dostęp 05.03.2009].
  20. Cup of the Alps 1964 (ang.). www.rsssf.com. [dostęp 05.03.2009].
  21. Presidenti Genoa (wł.). www.genoa1893.altervista.org. [dostęp 05.03.2009].
  22. Italy Championship 1977-78 (ang.). www.rsssf.com. [dostęp 05.03.2009].
  23. Roberto „Bomber” Pruzzo (wł.). www.asrtalenti.altervista.org. [dostęp 05.03.2009].
  24. Serie B 1980/1981 (ang.). www.footballdatabase.eu. [dostęp 01.10.2011].
  25. Genoa – Napoli (wł.). www.footballdata.it. [dostęp 05.03.2009].
  26. Italy Championship 1983-84 (ang.). www.rsssf.com. [dostęp 05.03.2009].
  27. Italy Championship 1990-91 (ang.). www.rsssf.com. [dostęp 05.03.2009].
  28. Carlos Alberto Aguilera 1989-92 (ang.). football-italia.net. [dostęp 01.10.2011].
  29. Genoa CFC .:. Transfers 1992/1993 (ang.). worldfootball.net. [dostęp 01.10.2011].
  30. Anglo-Italian Cup 1995-96 (ang.). www.rsssf.com. [dostęp 05.03.2009].
  31. Rivaldo segna, Milito pareggia (wł.). christianabbiati.it. [dostęp 01.10.2011].
  32. SERIE B 2006/2007 – GENOA-NAPOLI (wł.). SSC Napoli. [dostęp 01.10.2011].
  33. Real Zaragosa Official website News (hiszp.). www.realzaragoza.com. [dostęp 05.03.2009].
  34. Serie A, giocatori, Gol segnati (wł.). www.corrieredellosport.it. [dostęp 05.03.2009].
  35. Serie A 2009/2010 (wł.). gazzetta.it. [dostęp 18.05.2010].
  36. Prima Squadra – Genoa Cricket and Football Club – Official Website [dostęp 2020-10-29].
  37. PRESIDENTI GENOA (wł.). www.genoa1893.altervista.org. [dostęp 17.03.2009].
  38. MISTER GENOANI (wł.). www.genoa1893.altervista.org. [dostęp 16.03.2009].
  39. Come arrivare (wł.). www.genoacfc.it. [dostęp 05.03.2009].
  40. Zgody i kosy Genoa CFC (pol.). legacalcio.pl. [dostęp 01.10.2011].
  41. Football Derby matches in Italy (ang.). www.footballderbies.com. [dostęp 05.03.2009].
  42. GENOA – SAMPDORIA (wł.). .footballderbies.com. [dostęp 01.10.2011].
  43. a b c d e f g h Informacje na temat kibiców z Italii (pol.). www.fcinter.pl. [dostęp 05.03.2009].
  44. 10th June 2007: Genoa-Napoli 0-0 (ang.). Genoa Club Amsterdam International fansite Genoa CFC. [dostęp 01.10.2011].
  45. Genoa and Napoli (wł.). www.sscnapoli.it. [dostęp 05.03.2009].

Bibliografia

  • Aa. vv., La leggenda genoana. De Ferrari, Genua, 2006–2007
  • Santina Barrovecchio, Genoa – La nostra favola. MD Edizioni, Mediolan, 1993
  • Gianni Brera, Caro Vecchio Balordo. De Ferrari, Genua, 2005
  • Alberto Isola, Più mi tradisci Più ti amo. Fratelli Frilli Editori, Genua, 2003
  • Tifosi Rossoblu, Sotto il segno del Grifone. Fratelli Frilli Editori, Genua, 2005
  • Giulio Vignolo e Renzo Parodi, Genoa. Il Secolo XIX, Genua, 1991
  • Carlo e Alberto Isola, Dizionario del Genoano – amoroso e furioso. De Ferrari, Genua, 2007
  • Manlio Fantini, FC Genoa: ieri, oggi, domani. Edi–Grafica, Florencja, 1977

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Genoa CFC bus.jpg
Official coach of Genoa CFC
Marco Borriello.jpg
Autor: Roberto Vicario, Licencja: CC BY-SA 3.0
Genoa CFC player, Marco Borriello
Associazione Calcio Genova 1893 - Coppa Italia 1936-37.jpg
Firenze, stadio Comunale Giovanni Berta, 6 giugno 1937. Il Genova 1893 (Genoa) della stagione 1936-37 in posa dopo la vittoria della Coppa Italia.
Gasperini Gian Piero.jpg
Autor: Roberto Vicario, Licencja: CC BY-SA 3.0
Genoa CFC coach, Gian Piero Gasperini
Delio Rossi.jpg
Autor: Roberto Vicario, Licencja: CC BY-SA 3.0
S.S. Lazio coach, Delio Rossi
Kit left arm genoa2021T.png
Autor: JonasBR, Licencja: CC BY-SA 4.0
Genoa Cricket and Football Club
Kit body genoa2021T.png
Autor: JonasBR, Licencja: CC BY-SA 4.0
Genoa Cricket and Football Club
Kit body genoa2021A.png
Autor: JonasBR, Licencja: CC BY-SA 4.0
Genoa Cricket and Football Club
Kit body genoa2021H.png
Autor: JonasBR, Licencja: CC BY-SA 4.0
Genoa Cricket and Football Club
Kit left arm genoa2021H.png
Autor: JonasBR, Licencja: CC BY-SA 4.0
Genoa Cricket and Football Club
Kit shorts genoa2021H.png
Autor: JonasBR, Licencja: CC BY-SA 4.0
Genoa Cricket and Football Club
Dan Petrescu.jpg
Autor: John_Dobbo, Licencja: CC BY-SA 2.0
Romanian football (soccer) player Dan Petrescu
Genoa Cricket and Football Club 1923-24.jpg
Genova (Italia), Campo di Via del Piano, 2 marzo 1924. La formazione del Genoa C.F.C. scesa in campo nella sconfitta interna contro l'A.C. Padova (1-2) valevole per la 18ª giornata del campionato italiano di Prima Divisione 1923-24, Lega Nord, girone A. Da sinistra, in alto: Castello (dirigente), W. Garbutt (allenatore), D. Bellini, G. De Prà, R. De Vecchi, Alfieri (arbitro); al centro: O. Barbieri, L. Burlando, E. Leale; in basso: E. Neri, E. Sardi (II), E. Catto (I), A. Santamaria (I), A. Bergamino (I).
Kit right arm genoa2021H.png
Autor: JonasBR, Licencja: CC BY-SA 4.0
Genoa Cricket and Football Club
Football pictogram.svg
Pictograms of Olympic sports - Football. This is unofficial sample picture. Images of official Olympic pictograms for 1948 Summer Olympics and all Summer Olympics since 1964 can be found in corresponding Official Reports.
Kit socks genoa2021H.png
Autor: JonasBR, Licencja: CC BY-SA 4.0
Genoa Cricket and Football Club
Flag of England.svg
Flag of England. Saint George's cross (a red cross on a white background), used as the Flag of England, the Italian city of Genoa and various other places.
Kit right arm genoa2021T.png
Autor: JonasBR, Licencja: CC BY-SA 4.0
Genoa Cricket and Football Club
Flag of Croatia.svg
Łatwo można dodać ramkę naokoło tej grafiki
Genova-Genoa in A-2007-DSCF0475.JPG
Autor: Twice25, Licencja: CC BY 2.5
Genova, festeggiamenti per la promozione del Genoa CFC in Serie A
Genoa 1893.png
Foto storica della prima formazione del Genoa CFC, nel 1899. Da sinistra a destra: Ghigliotti, De Galleani, Spensley, Edoardo Pasteur, Leaver, Enrico Pasteur, Passadoro, Arkelss, Dapples, Deteindre e Agar.
Genova-Genoa in A-2007-DSCF0459.JPG
Autor: Twice25, Licencja: CC BY 2.5
Genova, festeggiamenti per la promozione del Genoa CFC in Serie A
Information icon.svg
Information icon.
Bundesarchiv Bild 183-N0619-0034, Fußball-WM, Argentinien - Italien 1-1.jpg
(c) Bundesarchiv, Bild 183-N0619-0034 / CC-BY-SA 3.0
Dla celów dokumentacyjnych Niemieckie Archiwum Federalne często zachowywało oryginalny opis fotografii, który może być błędny, tendencyjny, przestarzały bądź politycznie skrajny. Info non-talk.svg
ADN-ZB-AP-Tele-19.6.74-ma-BRD-Stuttgart: X. Fußball-Weltmeisterschaft-1. Finalrunde, Gruppe 4: Argentinien - Italien 1:1- In der 19. Spielminute erzielt René Orlando Houseman (recht) mit einem gekonnten Schuß aus der Luft das 1:0 für Argentinien. Der Italiener Tarcisio Burgnich (links) kommt zu spät.
Kit left arm genoa2021A.png
Autor: JonasBR, Licencja: CC BY-SA 4.0
Genoa Cricket and Football Club
Genova-Genoa in A-2007-DSCF0383.JPG
Autor: Twice25, Licencja: CC BY 2.5
Genova, festeggiamenti per la promozione del Genoa CFC in Serie A
Kit left arm.svg
Part of football kit based on Kit body.svg.
Kit right arm genoa2021A.png
Autor: JonasBR, Licencja: CC BY-SA 4.0
Genoa Cricket and Football Club
Genova-Genoa in A-2007-DSCF0477.JPG
Autor: Twice25, Licencja: CC BY 2.5
Genova, festeggiamenti per la promozione del Genoa CFC in Serie A