George W. Bush

George W. Bush
Ilustracja
George W. Bush (2003)
Pełne imię i nazwisko

George Walker Bush

Data i miejsce urodzenia

6 lipca 1946
New Haven

43. Prezydent Stanów Zjednoczonych
Okres

od 20 stycznia 2001
do 20 stycznia 2009

Przynależność polityczna

Partia Republikańska

Pierwsza dama

Laura Bush

Wiceprezydent

Dick Cheney

Poprzednik

Bill Clinton

Następca

Barack Obama

46. Gubernator Teksasu
Okres

od 17 stycznia 1995
do 21 grudnia 2000

Poprzednik

Ann Richards

Następca

Rick Perry

Faksymile
Odznaczenia
Prezydencki Medal Wolności (Stany Zjednoczone) Medal Departamentu Obrony za Wybitną Służbę Publiczną Air Force Outstanding Unit Award National Defense Service Medal Medal Ghaziego Amanullaha Khana (Afganistan) Order Flagi Narodowej (Albania) Krzyż Wielki Orderu Narodowego Beninu Order Krzyża Ziemi Maryjnej I Klasy (Estonia) Order Zwycięstwa Świętego Jerzego (Gruzja) Wielki Krzyż Orderu Witolda Wielkiego (Litwa) Krzyż Wielki Orderu Gwiazdy Rumunii (republ.) Wielki Łańcuch Orderu Sikatuny (Filipiny)
George W. Bush podczas służby wojskowej
Prezydent George W. Bush z premierem Donaldem Tuskiem, 10 marca 2008
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski i prezydent USA George W. Bush
Prezydent George W. Bush z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej Lechem Kaczyńskim, 15 lipca 2007
Prezydent George W. Bush z premierem Jarosławem Kaczyńskim, z tyłu minister obrony narodowej Radosław Sikorski (Waszyngton, 13 września 2006)
Prezydent George W. Bush podczas przemówienia w Kongresie, z tyłu wiceprezydent Dick Cheney i spiker Izby Reprezentantów, Nancy Pelosi, 23 stycznia 2007
Prezydent George W. Bush z Dalajlamą XIV, 17 października 2007
Prezydent George W. Bush z senatorem Johnem McCainem w Białym Domu, 5 marca 2008
Prezydent George W. Bush z prezydentem Nursułtanem Nazarbajewem, Waszyngton, 29 września 2006
George W. Bush z Frankiem Bucklesem, ostatnim amerykańskim weteranem I wojny światowej, 6 marca 2008
Prezydent George W. Bush z premier Julią Tymoszenko, Kijów, 1 kwietnia 2008
Prezydent George W. Bush z papieżem Benedyktem XVI, 16 kwietnia 2008
Poparcie dla prezydentury Busha w okresie od stycznia 2001 (niebieski oznacza poparcie, czerwony brak poparcia, zielony obojętność)

George Walker Bush (wym. ˈɔ:ɹ ˈwɑ:kɚ bʊʃ ( odsłuchaj); ur. 6 lipca 1946 w New Haven) – amerykański polityk, 43. prezydent Stanów Zjednoczonych, 46. gubernator Teksasu. Jest synem 41. prezydenta, George’a H.W. Busha.

Po ukończeniu studiów na Uniwersytecie Yale w 1968 oraz w Harvard Business School w 1975 pracował na stanowiskach kierowniczych w przedsiębiorstwach naftowych. Był współwłaścicielem klubu Texas Rangers, a następnie sprawował urząd gubernatora stanu Teksas (1995–2000). W 2000 roku uzyskał nominację Partii Republikańskiej i wygrał w kontrowersyjnych wyborach prezydenckich. Objął urząd prezydenta Stanów Zjednoczonych 20 stycznia 2001, kilka miesięcy przed zamachami z 11 września. W ich konsekwencji George W. Bush ogłosił strategię walki w ramach wojny z terroryzmem, zakładającej operacje wojskowe w Afganistanie (od 2001) oraz inwazję na Irak (2003). W 2004 został wybrany na drugą kadencję, która upłynęła w 2009.

Życiorys

Młodość i wykształcenie

Wychowywał się w Midland i Houston w Teksasie, z czwórką rodzeństwa: Jeb, Neil, Marvin i Dorothy. Młodsza siostra Robin zmarła w 1953 w wieku trzech lat na białaczkę. George Bush uczęszczał do Phillips Academy w Andover w stanie Massachusetts, gdzie zajmował się m.in. grą w baseball. Następnie studiował na Uniwersytecie Yale’a, gdzie uzyskał licencjat (Bachelor) z historii w 1968.

W maju 1968 został przyjęty do służby w lotnictwie Gwardii Narodowej Teksasu (Texas Air National Guard), mimo uzyskania w teście zdolności najniższego akceptowalnego wyniku 25%. Po szkoleniu służył w bazie Ellington w Houston, latając na myśliwcach Convair F-102 Delta Dagger. Zdaniem jego krytyków podczas służby cieszył się przywilejami związanymi z pozycją jego ojca, nie został też wysłany na wojnę w Wietnamie, w przeciwieństwie do wielu młodych Amerykanów w tym okresie. W maju 1972 uzyskał przeniesienie do Gwardii Narodowej Alabamy, w celu pracy w kampanii wyborczej do Senatu. Brak dowodów w dokumentacji, aby pełnił tam aktywną służbę i uczęszczał na ćwiczenia, a w sierpniu 1972 został zawieszony w lataniu z powodu niepodejścia do testów medycznych. W maju 1973 powrócił do Houston, w październiku 1973 został zwolniony ze służby przed sześcioletnim terminem w celu odbycia studiów w Harvard Business School[1].

Praca zawodowa i początki kariery politycznej

Po ukończeniu Harvard Business School ze stopniem magistra (MBA) Bush podjął pracę w przemyśle naftowym w Teksasie, zajmując stanowiska kierownicze w kilku spółkach. W 1977 ożenił się z Laurą Welch, po czym osiedlili się w Midland w Teksasie. Bush przeszedł wówczas za żoną z Kościoła Episkopalnego do Zjednoczonego Kościoła Metodystycznego.

W 1978 startował w wyborach do Izby Reprezentantów, lecz przegrał z Kentem Hance’em. W 1988 rodzina Bushów przeniosła się do Waszyngtonu, w celu pracy dla kampanii prezydenckiej ojca George’a. Po powrocie do Teksasu zainwestował w 1989 w drużynę baseballową Texas Rangers, w której sprzedaż udziałów w 1998 przyniosła mu zysk ponad 14 milionów dolarów[2].

W 1995 wygrał wybory na gubernatora Teksasu.

Wybór George’a W. Busha na prezydenta w 2000 roku wzbudził w części społeczeństwa amerykańskiego kontrowersje związane z wątpliwościami co do poprawności procesu liczenia głosów. George W. Bush otrzymał mniej głosów wyborców niż jego kontrkandydat Al Gore, jednak wygrał wybory uzyskując większość głosów Kolegium Elektorów Stanów Zjednoczonych. Podobna sytuacja miała wcześniej miejsce w 1828, 1876 i ponownie w 1888[3], gdy prezydentem został Benjamin Harrison, który zdobył o 100 tysięcy głosów mniej niż jego konkurent, prezydent Grover Cleveland. W listopadzie 2004 Bush wygrał wybory stosunkowo niewielką przewagą, pokonując kandydata demokratów Johna Kerry’ego i został wybrany ponownie na prezydenta na następne 4 lata.

Kontrowersje podczas wyborów w roku 2000

George W. Bush po długotrwałych sporach sądowych ze swoim konkurentem, wiceprezydentem w administracji Clintona, Alem Gore’em został wybrany na prezydenta Stanów Zjednoczonych, pomimo tego, że Al Gore uzyskał więcej głosów wyborców (50 999 tys.) niż Bush (50 456 tys.), ale mniej głosów elektorskich. Zadecydowały o tym wysoce dyskusyjne wyniki wyborów na Florydzie. Spory uciął ostatecznie Federalny Sąd Najwyższy, który nakazał zaprzestanie ponownego przeliczania głosów jako niezgodnego z 14. poprawką do Konstytucji.

Polityka Busha

George W. Bush wywodzi się z prawicowego skrzydła Partii Republikańskiej i startował do wyborów pod hasłem „powrotu do starych wartości”. Jego prezydentura była pod wyraźnym wpływem neokonserwatystów (polityka zagraniczna i gospodarka) oraz paleokonserwatystów (polityka społeczna), co wywołało niezadowolenie części społeczeństwa o poglądach lewicowych. Społeczeństwo amerykańskie jest podzielone, lecz jego większa część popierała tę politykę, co udowodniła, wybierając G. Busha na drugą kadencję. Na zmianę nastrojów, a w szczególności na zmęczenie wojną w Iraku, wskazują wybory w połowie kadencji („midterm elections”) w listopadzie 2006, po których Partia Demokratyczna uzyskała większość w obydwu izbach Kongresu, jak i na stanowiskach gubernatorów stanowych.

Prezydenturę Busha charakteryzowała kontynuacja polityki jego ojca oraz Ronalda Reagana.

Gabinet George’a W. Busha (2001–2009)

Posiedzenie Gabinetu

Nominacje sędziowskie

George W. Bush mianował dwóch sędziów do Sądu Najwyższego: Johna Robertsa (mianowany we wrześniu 2005 na stanowisko prezesa) i Samuela Alito (w 2006).

Stosunki z Polską

Trzykrotnie (w 2001, 2003 i 2007) złożył oficjalne wizyty w Polsce.

8 czerwca 2007 przybył z 4-godzinną wizytą do Polski. Swoim samolotem wylądował w Gdańsku, gdzie Bushów przywitała polska para prezydencka. Nieformalne rozmowy prezydentów (bez krawatów – protokół dyplomatyczny definiuje to jako rozmowę nieformalną) odbyły się w prezydenckim ośrodku na Mierzei Helskiej. Bush zaoferował Polsce modernizację polskich sił zbrojnych w zamian za instalację elementów tarczy antyrakietowej[4] Polska jest sojusznikiem Amerykanów w walce z terroryzmem. Władze RP w 2002 i 2003 wysłały kontyngenty wojskowe do Afganistanu i Iraku.

W kwestii wiz, które muszą kupować Polacy, by móc polecieć do Stanów Zjednoczonych, mówił wielokrotnie, że ta sprawa leży w gestii Kongresu. Jednak podczas konferencji prasowej z premierem Donaldem Tuskiem powiedział: Ja rozumiem, że to frustrująca sprawa. Gdybym mieszkał w Polsce i chciał przyjechać do Ameryki, też byłbym sfrustrowany[5].

Wojna z terroryzmem

Po zamachu terrorystycznym z 11 września administracja prezydencka postanowiła doprowadzić do rozbicia Al-Ka’idy. Pierwszym etapem wojny była zbrojna interwencja w Afganistanie, jednak nie pokonano całkowicie talibów i cały czas dochodzi tam do zamachów i walk.

Stany Zjednoczone dążyły też (podobnie jak obecnie) do rozbicia Al-Ka’idy w Somalii, gdzie przy ich wsparciu wojska etiopskie wyparły ze stolicy (Mogadiszu) na przełomie 2006 i 2007 bojówkarzy Unii Trybunałów Islamskich, oskarżanych o współpracę z Al-Ka’idą. Amerykanie twierdzą, że podczas nalotu w maju 2008 zabili szefa somalijskiej Al-Ka’idy[6].

Wojna w Iraku

Mimo braku poparcia ONZ Stany Zjednoczone wraz ze swoimi sojusznikami (w tym Polską) dokonały interwencji w Iraku (druga wojna w Zatoce Perskiej). Oficjalnym powodem była chęć zniszczenia broni masowego rażenia będącej rzekomo w posiadaniu dyktatora oraz chęć zaprowadzenia demokracji w tym kraju. Podbój okazał się militarnym sukcesem. W ciągu miesiąca zdobyto Bagdad, a notowania Busha były wtedy najwyższe w historii. W przeciągu następnych miesięcy aresztowano większość członków dawnego reżimu z Saddamem Husajnem na czele. W czasie działań wojennych w dużym stopniu Amerykanom pomogli kurdyjscy rebelianci, wyzwalając miasto Mosul. Mimo wszystkich sukcesów militarnych tej operacji, dużych składów broni masowego rażenia do tej pory nie znaleziono. Według raportu National Ground Intelligence Center wydziału do spraw wywiadu Departamentu Obrony Stanów Zjednoczonych znaleziono ponad 500 sztuk broni chemicznej wyprodukowanej przed rokiem 1991[7], zazwyczaj były to pojedyncze egzemplarze i niewielkie składy amunicji chemicznej zagubione podczas wojny iracko-irańskiej (1980-1988). Komisja senacka dowiodła, że gabinet Busha nie posiadał rzetelnych dowodów na istnienie tej broni, choć twierdził z uporem, że je ma. Od początku inwazji zginęło około 600 tysięcy Irakijczyków, dwa miliony opuściło kraj, a cztery miliony wyemigrowało. Armia amerykańska straciła 3700 żołnierzy, sama zaś wojna kosztowała ten kraj ponad 400 miliardów dolarów.

W grudniu 2006 publicznie przyznał, że nie wygrywa wojny w Iraku. Stany Zjednoczone wydały na prowadzenie wojny wiele miliardów dolarów, co budzi sprzeciw opinii publicznej. George Bush zamierzał wysłać do Iraku jeszcze 25 000 żołnierzy, mimo sprzeciwu ekspertów i opinii publicznej.

Jednak od 2007 dzięki nowej taktyce amerykańskiej armii spadła liczba zamachów na amerykańskich żołnierzy i irackich cywilów.

Bliski Wschód

Prezydent Bush i jego administracja popierali dążenia Palestyńczyków do utworzenia własnego państwa, lecz również działania Izraela zmierzające do zlikwidowania baz Hamasu. Bush popierał umiarkowany Fatah i administrację palestyńska z prezydentem Mahmudem Abbasem. Jesienią 2007 z inicjatywy Busha w Anapolis odbyła się międzynarodowa konferencja dotycząca przyspieszania palestyńsko–izraelskich rozmów pokojowych.

W lutym 2008 prezydent Bush złożył wizytę w Izraelu i Autonomii Palestyńskiej, by zachęcić przywódców obu krajów do dalszego dialogu. W marcu 2008 została złożona publiczna opinia prezydenta Busha, że do końca trwania jego kadencji zostanie zawarty trwały pokój między Palestyną a Izraelem. Pod koniec kadencji zauważono wzmożone zaangażowanie Busha w politykę Bliskiego Wschodu.

Rosja

Stosunki z Rosją pogorszyły się zwłaszcza po rozpoczęciu przez Stany Zjednoczone negocjacji z Polską i Czechami w sprawie instalacji elementów tak zwanej tarczy antyrakietowej. Władze Rosji argumentują wciąż, że tarcza godzi w rosyjską rację stanu[8]. Oba kraje poróżniła także kwestia rozszerzenia NATO na Gruzję i Ukrainę. Prezydent Bush podczas wizyty w Kijowie poparł starania obu krajów o członkostwo w NATO.

Stosunki z Europą Zachodnią

Wojna w Iraku bardzo poróżniła Stany Zjednoczone z Francją i Niemcami, które były przeciwne interwencji wojsk amerykańskich w Iraku. Głównym sojusznikiem Busha był premier Tony Blair. W czasie drugiej kadencji stosunki USA z tymi państwami się polepszyły – głównie dzięki zmianie władzy w Niemczech (2005) i we Francji (2007). Zarówno Nicolas Sarkozy, jak i Horst Köhler i Angela Merkel byli bardziej proamerykańscy niż ich poprzednicy.

Wielka Brytania była za prezydentury Busha i nadal pozostaje głównym sojusznikiem Amerykanów w Europie.

Chiny

Stosunki chińsko-amerykańskie w okresie prezydentury Busha były dość dobre. Prezydent Bush był dość powściągliwy w 2008 w komentowaniu tłumieniu przez komunistyczne władze w Pekinie tybetańskich protestów. Zachęcał Chiny do dialogu z Dalajlamą[9][10]. Bush zapowiedział, że będzie w Pekinie podczas inauguracji igrzysk olimpijskich. W październiku 2007 spotkał się z Dalajlamą i uczestniczył w ceremonii nadania mu Złotego Medalu Kongresu.

Iran

Bush i jego administracja były przeciwnikami irańskiego programu atomowego. Dotychczasowe negocjacje nic nie dały, lecz co pewien czas obie strony wychodziły z propozycją dalszych rozmów[11]. Za prezydentury Obamy, Iran wciąż argumentuje, że prowadzi badania wyłącznie w celach pokojowych, zaś USA nadal widzi w tym poważne niebezpieczeństwo i chęć budowy przez Iran broni jądrowej.

Kryzys finansowy 2007–2009

Administracja Busha zwróciła się we wrześniu 2008 do Kongresu o zgodę na wykupienie za 700 miliardów USD długów hipotecznych, grożących pogrążeniem amerykańskiego sektora finansowego, a tym samym całej gospodarki, w zupełnym chaosie[12]. Został on przyjęty (z modyfikacjami) przez Kongres.

Wybory w 2004

Bush ponownie został wybrany na prezydenta w wyniku wyborów w 2004. Jego konkurentem był John Kerry. Bush w skali kraju zdobył 3 miliony głosów więcej niż Kerry.

Wybory 2008

W wyborach prezydenckich 2008 Bush poparł kandydaturę Johna McCaina, który był jego konkurentem o nominację w 2000. Bush nie wziął udziału w konwencji delegatów Partii Republikańskiej we wrześniu 2008 z powodu huraganu Gustav. Po zwycięstwie Baracka Obamy pogratulował mu zwycięstwa.

Po prezydenturze

W 2010 wydano jego autobiografię „Decision points” (Kluczowe decyzje).

W styczniu 2011 Amnesty International wezwała rządy krajów afrykańskich, które wizytował Bush, do aresztowania tego ostatniego. Organizacja argumentowała, że George W. Bush za swojej prezydentury aprobował stosowanie tortur (między innymi podtapianie)[13].

Po opuszczeniu urzędu nie udzielał się publicznie. Dopiero w lipcu 2013 wziął w Dallas udział w uroczystości nadania obywatelstwa dwóm imigrantom, co miało być wyrazem jego poparcia dla projektu nowej reformy imigracyjnej[14].

Po drugiej kadencji Bush zajął się malowaniem obrazów. Początkowo było to obiektem żartów, z czasem jednak jego prace uzyskały akceptację krytyków sztuki[15].

Życie prywatne

George i Laura Bush ze swoimi córkami (1990)

Od 5 listopada 1977 żonaty z Laurą Welch. Mają córki bliźniaczki Barbarę i Jennę urodzone 25 listopada 1981. 10 maja 2008 Jenna wyszła za mąż za Henry’ego Hagera, syna przewodniczącego Partii Republikańskiej w Wirginii.

Uważa się za człowieka głęboko wierzącego. Należy do kościoła metodystycznego. Religia pomogła mu wyrwać się z alkoholizmu w 1986.

George Bush został dwukrotne wybrany „Człowiekiem Roku” tygodnika „Time”. Pierwszy raz w roku 2000, a drugi w 2004. Jego ojciec – prezydent George H.W. Bush został wybrany raz – w 1990.

Upamiętnienie w popkulturze

W 2018 filmie Vice w reżyserii Adama McKaya w postać Busha wcielił się Sam Rockwell[16].

Zobacz też

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

EST Order of the Cross of Terra Mariana - 1st Class BAR.png
Baretka Orderu Krzyża Ziemi Maryjnej I klasy
George-W-Bush.jpeg
Official photograph portrait of U.S. President George W. Bush.
JKaczyński and GBush 2006.JPG
Polish Prime Minister Jarosław Kaczyński ang President of US George W. Bush
Kwasniewski and bush.jpg
Aleksander Kwaśniewski: Approaching the podium, President Kwaśniewski greets President Bush. "We are grateful to America, you, Mr. President, and your predecessors, for good will and help we have been receiving in Poland for dozen of years — in all our efforts," said President Kwaśniewski, addressing the crowd in English. "Poland is steadfast ally of the United States. We take over the co-responsibility for European and global security. On the 11th of September, all of us felt New Yorkers."
Ghazi Amanullah Khan Medal (Afghanistan) - ribbon bar.png
Autor: McOleo, Licencja: CC BY 3.0
Ribbon bar of the Ghazi Amanullah Khan Medal (Afghanistan)
Presidential Medal of Freedom (ribbon).png
Ribbon of Presidential Medal of Freedom
Connecticut Republican Party logo.png
Logo of the Connecticut Republican Party
US DoD Distinguished Public Service Award BAR.svg
Baretka: Medal Zaszczytnej Służby Publicznej (Departament Obrony USA).
PHI Order of Sikatuna 2003 Grand Collar BAR.svg
Baretka: Order Sikatuny – I Klasa (wz. 2003), Wielki Łańcuch (Raja).
ALB National Flag Order.png
Autor: McOleo, Licencja: CC BY 4.0
Ribbon bar of the National Flag Order (Albania)
Bush daughters.png
George W. and Laura Bush with their daughters Jenna and Barbara, 1990
Buckles and Bush.JPG
President George W. Bush welcomes Cpl. Frank Woodruff Buckles, the last known surviving American-born WWI veteran, to the Oval Office Thursday, March 6, 2008. The President told the 107-year-old, "...One way for me to honor the service of those who wear the uniform in the past and those who wear it today is to herald you, sir, and to thank you very much for your patriotism and your love for America." White House photo by Eric Draper
US-WhiteHouse-Logo.svg
Logo of the United States White House, especially in conjunction with offices like the Chief of Staff and Press Secretary.
LTU Order of Vytautas the Great - Grand Cross BAR.png
Baretka Wielkiego Krzyża Orderu Witolda Wielkiego
2007 07 15 do 18 kaczynski USA 18.jpg
Autor: unknown, Licencja: GFDL 1.2
15-18 lipca 2007 roku, Wizyta w Stanach Zjednoczonych
Bush - Dalai Lama (2007-10-07).jpg
President George W. Bush and The Dalai Lama share a laugh Wednesday, Oct. 17, 2007, during the ceremony at the U.S. Capitol in Washington, D.C., for the presentation of the Congressional Gold Medal to The Dalai Lama.
Premier Tusk and George Bush 2008.JPG
President Bush Meets with Prime Minister Tusk of Poland
George W Bush approval ratings.svg
Autor: User atropos235 on en.wikipedia, Licencja: CC-BY-SA-3.0

George W. Bush Approval/Disapproval Ratings. Data from Gallup/USA Today poll.

  approve
  disapprove
  unsure

The three major spikes in approval ratings are:


Note: Updates can be made to this file by simply editing the source code in a plain-text editor. See source for details.
Speaker Icon.svg
Símbolo de un registro de audio (viñeta).
BEN National Order of Dahomey - Grand Cross BAR.png
Baretka Krzyża Wielkiego Narodowego Orderu Dahomeju
ROU Order of the Star of Romania 1999 GCross BAR.svg
Baretka: Order Gwiazdy Rumunii (model 1999) – Krzyż Wielki – Rumunia.
GW-Bush-in-uniform.jpg
1st Lt. George W. Bush in uniform
Benedictus XVI and Bush Oval Office 2008.jpg
President George W. Bush and Pope Benedict XVI meet in the Oval Office Wednesday, April 16, 2008, following the Pope's welcoming ceremony on the South Lawn of the White House.
GEO St-George Victory Order BAR.svg
Baretka gruzińskiego Orderu Zwycięstwa Świętego Jerzego.
BushMcCain08a.jpg
Republican presidential nominee Senator John McCain with President George W. Bush at the White House, Wednesday, March 5, 2008.
Bush and Nazarbayev.jpg
President Bush Welcomes President Nazarbayev of Kazakhstan to the White House
Bush Cheney Pelosi.jpg
President George W. Bush receives applause while delivering the State of the Union address at the U.S. Capitol, Tuesday, Jan. 23, 2007. Also pictured are Vice President Dick Cheney and Speaker of the House Nancy Pelosi