Gepard (działo przeciwlotnicze)

Flugabwehrkanonenpanzer Gepard
Ilustracja
Dane podstawowe
Państwo

 Niemcy

Producent

KraussMaffei (Niemcy) – podwozie
Siemens AG (Niemcy) – wyposażenie elektroniczne
Oerlikon Contraves (Szwajcaria) – uzbrojenie

Typ pojazdu

samobieżne działo przeciwlotnicze

Trakcja

gąsienicowa

Załoga

3 (dowódca, kierowca, celowniczy)

Historia
Prototypy

1965

Produkcja

1965–1976

Egzemplarze

570

Dane techniczne
Silnik

1 silnik wysokoprężny, 10-cylindrowy MTU MB 838 Ca M500 o mocy 830 KM (610 kW)

Pancerz

grubość: do 70 mm

Długość

7,73 m (całkowita)
7,27 m (kadłuba)

Szerokość

3,71 m

Wysokość

4,03 m (z rozłożonym radarem)
3,00 m (ze złożonym radarem)

Prześwit

0,44 m

Masa

45 100 kg (bojowa)
43 500 kg (własna)

Osiągi
Prędkość

65 km/h (po drodze)

Zasięg

600 km (po drodze)

Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.)

2,50 m

Rowy (szer.)

3,00 m

Ściany (wys.)

1,15 m

Dane operacyjne
Uzbrojenie
2 sprzężone działa przeciwlotnicze KDA Oerlikon kal. 35 mm (zapas amunicji – 640 szt.)
Wyposażenie
radar obserwacji okrężnej MPDR 12
Użytkownicy
Niemcy, Holandia, Belgia, Rumunia, Chile

Flugabwehrkanonenpanzer Gepardniemieckie samobieżne działo przeciwlotnicze zbudowane na podwoziu czołgu Leopard 1. Zbudowane w 1965 roku i produkowany w kooperacji trzech firm: KraussMaffei (Niemcy) – podwozie, Siemens AG (Niemcy) – wyposażenie elektroniczne i Oerlikon Contraves (Szwajcaria) – uzbrojenie.

Historia

W 1965 roku zaczęto produkować na bazie podwozia niemieckiego czołgu „Leopard 1” samobieżne działo przeciwlotnicze wyposażone w dwie sprzężone armaty przeciwlotnicze kal. 35 mm oznaczony jako Gepard. Produkowany był on w kooperacji trzech firm, dwóch niemieckich i jednej szwajcarskiej.

Samobieżne działo przeciwlotnicze Gepard jest wyposażone w dwie sprzężone armaty przeciwlotnicze kal. 35 mm oraz własną stację radiolokacyjną i może prowadzić samodzielnie obserwację sytuacji powietrznej, rozpoznawać samoloty własne i przeciwnika oraz zwalczać je. Informację o celach powietrznych dostarczane są przez własną stację radiolokacyjną, a dane potrzebne artylerzyście do celowania obliczane są automatycznie na podstawie namierzonych prędkości, wysokości, kierunku lotu celu oraz danych balistycznych pocisku, warunków atmosferycznych. Ogień można również prowadzić w sposób klasyczny przy użyciu celowników optycznych. Działo Gepard może także zwalczać cele naziemne, a pocisk z rdzeniem stalowym przebija pancerz o grubości 44 mm z odległości 1 km.

Produkcję działa Gepard zakończono w 1976 roku i w tym czasie wyprodukowano łącznie 570 sztuk tych dział. Z tego 420 otrzymała niemiecka Bundeswehra, 95 sztuk – Holandia i 55 sztuk – Belgia. W 2004 roku 43 działa tego typu otrzymała od Niemiec Rumunia.

Konstrukcja

Samobieżne działo przeciwlotnicze Gepard jest zbudowane na podwoziu niemieckiego czołgu „Leopard 1”, który jednak w związku z wprowadzonym w przedniej części dodatkowym agregatem prądotwórczym został wydłużony. Ponadto w związku z zadaniami, jakie ma spełniać, zmieniono układ opancerzenia, w celu zabezpieczenia załogi przed atakami z powietrza. W prawej przedniej części kadłuba znajduje się przedział mechanika-kierowcy, którego właz może być otwarty w czasie obrotów wieży. W środkowej części kadłuba znajduje się przedział bojowy mieszczący się w wieży, gdzie znajdują się stanowiska: z prawej strony – celowniczego, a z lewej – dowódcy wozu.

Po obu stronach wieży, na zewnątrz zamontowano dwie armaty przeciwlotnicze kal. 35 mm KDA firmy Oerlikon. Takie zamontowanie armat zapobiega przedostawaniu się do wnętrza przedziału załogi gazów prochowych. Armaty te są ze sobą sprzężone, automatyczne, zasilane przy pomocy taśm. Do strzelania można używać nabojów z pociskami: odłamkowymi, zapalającymi, przeciwpancernymi i podkalibrowanymi.

Działo Gepard w barwach Bundeswehry

Na wieży znajduje się radar obserwacji okrężnej MPDR 12 o zasięgu 16 km wraz z systemem identyfikacji swój/obcy, jego antena jest składana w położeniu marszowym. Z przodu wieży, pomiędzy armatami, zamontowano w ruchomej osłonie antenę radaru śledzącego o zasięgu 15 km, którego antena może obracać się w zakresie 180°. Ponadto działo Gepard wyposażono jest w optyczne przyrządy celownicze ze stabilizowaną linią celowania o powiększeniu 1,5x i polu widzenia 50° oraz 6x i polu widzenia 12,5°. System kierowania ogniem współpracuje z autonomicznym systemem nawigacyjnym oraz cyfrowym systemem transmisji danych. Część wozów jest wyposażona również w dalmierz laserowy, którego głowica znajduje się na szczycie anteny radaru obserwacji okrężnej. Wieża zestawu jest wyposażona w hydrauliczne mechanizmy naprowadzania.

W tylnej części kadłuba znajduje się silnik wysokoprężny, wielopaliwowy MTU MB 838 Ca M500 o mocy 830 KM (610 kW). Układ jezdny działa, w odróżnieniu od podwozia czołgu Leopard 1, wyposażono w amortyzatory hydrauliczne. Gepard ma system ochrony przed bronią masowego rażenia oraz środki łączności wewnętrznej i zewnętrznej.

Zestawy produkowane dla armii holenderskiej wyposażono w inną niż niemiecka stację radiolokacyjną opracowaną przez firmę Holland Signaal.

Użytkownicy

Użytkownicy działa Gepard

     Obecni użytkownicy

     Byli użytkownicy

Gepard 1A2 w barwach armii niemieckiej
Gepard w barwach armii holenderskiej
Gepard w barwach armii brazylijskiej
Gepard w barwach armii rumuńskiej

Obecni użytkownicy

  •  Brazylia: 36 zamówionych z Bundeswehry[1].
  •  Niemcy: 377
  •  Jordania: 60 egzemplarzy otrzymano z Holandii za 21 milionów dolarów[2].
  •  Rumunia: 43 dostarczonych (36 i 7 jako dawcy części), Wszystkie z zapasów Bundeswehry[3].
  •  Ukraina: pierwsze 3 egzemplarze dostarczono w lipcu 2022 roku; łącznie zapowiedziano dostawę 30 egzemplarzy[4]. W połowie września 2022 ich ilość osiągnęła 24[5].

Byli użytkownicy

  •  Belgia: 55 wycofane.
  •  Chile: 4 pojazdy pierwotnie eksploatowane przez Bundeswehrę zostały dostarczone w 2008 r. i wróciły w styczniu 2011 roku. Zamówienie 30 pojazdów zostało anulowane z powodu wysokich kosztów remontu[6].
  •  Holandia: 95 wycofane.

Przypisy

  1. Brazilian Army will acquire 36 Gepard anti-aircraft guns. Army recognition, 2012-12-10. (ang.).
  2. Jordan buys surplus tanks. Nederlandse Omroep Stichting, 2012-02-14. (niderl.).
  3. Self-propelled antiaircraft complex „Cheetah”. Romanian Ministry of Defence, 2010-04-16. [dostęp 2017-07-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-03-17)]. (rum.).
  4. Paweł Behrendt, Ukraina odebrała pierwsze Gepardy, Konflikty.pl, 25 lipca 2022 [dostęp 2022-07-25] (pol.).
  5. Przeczpospolita: Niemcy przekazały Ukrainie cztery działa przeciwlotnicze Gepard
  6. Chile devolve os Gepard. Segurança e defesa. [dostęp 2017-07-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-07-16)]. (port.).

Bibliografia

  • Walter J. Spielberger: Der Weg zum Flakpanzer Gepard: Die geschichtliche Entwicklung der deutschen Flugabwehrpanzer. Monachium: Bernard & Graefe, 1980. ISBN 3-7637-5197-1. (niem.).

Media użyte na tej stronie

Flag of Chile.svg
Łatwo można dodać ramkę naokoło tej grafiki
Cavalaria (28700773533).jpg
Autor: Exército Brasileiro from Brasil, Licencja: CC BY 2.0
Cavalaria
Gepard 1a2 overview.jpg
Autor: Hans-Hermann Bühling, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Antiaircraft Tank Gepard 1A2
Gepard 1a2 sideview.jpg
Autor: Hans-Hermann Bühling, Licencja: CC BY-SA 2.0 de
Gepard 1A2 Seitenansicht, Gepard 1A2 side view
Cheetah PRTL.jpg
Autor: Rasbak, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Cheetah PRTL
Romanian Gepard tank.jpg
Autor: ovidiu_tudor, Licencja: CC BY 2.0
A romanian Gepard AA-tank on the Romanian National Day parade on December 1st 2009, at the Triumph Arch in Bucharest.
Flakpanzer-Gepard (Bundeswehr).jpg
Autor: High Contrast, Licencja: CC BY-SA 2.0 de
Flakpanzer "Gepard" of the german Bundeswehr, a self propelled anti-air gun on tank chassis (Leopard 1 Chassis).
Flakpanzer Gepard operators.png
Autor: Jurryaany, Licencja: CC BY-SA 4.0
Map of Flakpanzer Gepard operators in blue with former operators in red