Giby
Artykuł | 54°2′26″N 23°21′16″E |
---|---|
- błąd | 38 m |
WD | 54°2'N, 23°22'E, 54°0'N, 23°24'E |
- błąd | 2271 m |
Odległość | 1196 m |
wieś | |
![]() Kościół św. Anny | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Liczba ludności (2011) | |
Strefa numeracyjna | 87 |
Kod pocztowy | 16-506[3] |
Tablice rejestracyjne | BSE |
SIMC | 0757499[4] |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() |
Giby (lit. Gibai) – wieś o charakterze letniskowym w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, siedziba gminy Giby [4][5](dawniej gminy Pokrowsk). Leży pomiędzy jeziorami Gieret i Pomorze, przez tereny wsi przepływa rzeka Marycha. Leży przy drodze krajowej nr 16.
SIMC | Nazwa | Rodzaj |
---|---|---|
1011365 | Koszary | część wsi |
1011460 | Pod Kaczan | część wsi |
1011477 | Podgibki | część wsi |
1011550 | Wierśnianka | część wsi |
1011572 | Wojtkiszki | część wsi |
1011589 | Zaborek | część wsi |
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.
Historia
Wieś została założona w 1594. Dawniej była siedzibą osoczników, strzegących Puszczy Przełomskiej. Mieścił się w niej ośrodek tkacki, w którym wyrabiano lniane obrusy, ręczniki, dywany wełniane oraz lniano-bawełniane.
Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego[6].
W XIX w. wieś należała do gminy Pokrowsk, powiat sejneński. W 1827 było tu 41 domów i 353 mieszkańców. W 1880 r. – 99 domów i 698 mieszkańców[7].
W 1929 r. było 551 mieszkańców. Były cztery warsztaty bednarskie, kuźnia, sześć sklepów spożywczych, terpentyniarnia[8].
Podczas II wojny światowej i po niej, wieś i okolice były terenem licznych walk partyzanckich z wojskami radzieckimi, niemieckimi, NKWD i UB. W lipcu 1945 Armia Czerwona, UB i Ludowe Wojsko Polskie aresztowały podczas tzw. obławy augustowskiej (w okolicach Augustowa i Gib) ok. 2000 osób, spośród których zaginęło ok. 600 osób.
Obecnie to miejscowość turystyczna z licznymi ośrodkami wczasowymi oraz polem biwakowym. We wsi znajduje się pomnik ofiar NKWD, zamordowanych w lipcu 1945, projektu Andrzeja Strumiłły. Niedaleko wsi znajduje się ścisły rezerwat wodny „Tobolinka” oraz grodzisko Posejnele, oddalone o ok. 2 km. W Gibach mieści się kościół św. Anny z 1912, ozdobiony porożami zwierząt puszczańskich. Świątynia jest dawną molenną, przeniesioną w 1982 z Pogorzelca.
Zabytki
Do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa wpisane są następujące obiekty[9]:
- molenna staroobrzędowców, obecnie kościół parafialny rzymskokatolicki pw. św. Anny, drewniany, 1912, 1982 (nr rej.: 59 z 3.03.1980)
- dom nr 26, drewniany, 1928 (nr rej.: A-64 z 3.03.1980)
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Wieś Giby w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2021-10-30] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
- ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 295 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
- ↑ a b c GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 86.
- ↑ Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom II – wynik wyszukiwania – DIR, dir.icm.edu.pl [dostęp 2017-04-07] .
- ↑ The 1929 Polish Business Directory Project, data.jewishgen.org [dostęp 2017-04-07] .
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 24 listopada 2022 [dostęp 2018-04-04] .
Linki zewnętrzne
- Giby, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II: Derenek – Gżack, Warszawa 1881, s. 543 .
- Suwalszczyzna-Giby
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Podlaskie Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 54.50 N
- S: 52.17 N
- W: 21.45 E
- E: 24.10 E
Autor: Radosław Drożdżewski (Zwiadowca21), Licencja: CC BY-SA 3.0
Droga krajowa nr 16 w Gibach
Autor:
Mapa powiatu sejneńskiego, Polska
Autor:
Mapa gminy Giby, Polska
Herb gminy Giby
Autor: Przykuta, Licencja: CC BY-SA 4.0
krzyż przydrożny w Gibach, woj. podlaskie
Autor: Radosław Drożdżewski (Zwiadowca21), Licencja: CC BY-SA 3.0
Ochotnicza Straż Pożarna w Gibach.
Autor: Radosław Drożdżewski (Zwiadowca21), Licencja: CC BY-SA 3.0
Krzyż w Gibach poświęcony pamięci osób, które zostały zabite podczas obławy augustowskiej w 1945 roku.
Autor: Radosław Drożdżewski (Zwiadowca21), Licencja: CC BY-SA 3.0
Urząd gminy w Gibach.
Autor: Radosław Drożdżewski (Zwiadowca21), Licencja: CC BY-SA 3.0
Spożywczak w Gibach.
Autor: Krzysio.szubzda.1, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wzgórze Krzyży w Gibach