Giovanni Plana
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 6 listopada 1781 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 20 stycznia 1864 |
Zawód, zajęcie | |
Narodowość | |
Alma Mater | École polytechnique w Paryżu |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Giovanni Antonio Amadeo Plana (ur. 6 listopada 1781 w Vogherze, zm. 20 stycznia 1864 w Turynie) – włoski astronom i matematyk. Laureat Medalu Copleya.
Życiorys
W wieku piętnastu lat wyjechał do szkoły do Grenoble. W 1800 rozpoczął naukę na École polytechnique w Paryżu, gdzie był uczniem Josepha Lagrange. W 1803, dzięki staraniom Jeana Fouriera dostał posadę matematyka w szkole artylerii w Piemoncie. W 1811, rekomendowany przez Lagrange’a, zaczął wykładać astronomię i matematykę na Uniwersytecie w Turynie. Z tą uczelnią był związany do końca swojego życia.
Głównym tematem jego pracy naukowej był Księżyc. Temu zagadnieniu poświęcone było jego najbardziej znane dzieło – Théorie du mouvement de la lune. Oprócz tego Plana zajmował się funkcjami eliptycznymi, teorią całek, termodynamiką, elektrostatyką oraz geodezją.
W 1820 roku został laureatem nagrody przyznawanej przez Paryską Akademię Nauk, a dwadzieścia lat później przyznano mu Złoty Medal Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego. Uzyskał tytuł astronoma królewskiego, w 1844 został baronem, a cztery lata później senatorem. Pod koniec życia, w 1860, został członkiem Paryskiej Akademii Nauk.
Jego nazwiskiem nazwano jeden z kraterów na Księżycu.
Odznaczenia
(wg źródła[1])
- Order Świętych Maurycego i Łazarza I, III i V klasy
- Order Sabaudzki Cywilny
- Order Vila Viçosa II klasy (Portugalia)
- Order Korony Żelaznej III klasy (Austro-Węgry)
- Legia Honorowa IV klasy (Francja)
- Kawaler Królewskiego Orderu Gwiazdy Polarnej (Szwecja)
Przypisy
- ↑ Plana Giovanni Antonio Amedeo. senato.it. [dostęp 2015-05-13]. (wł.).
Linki zewnętrzne
John J. O'Connor; Edmund F. Robertson: Giovanni Plana w MacTutor History of Mathematics archive (ang.)
Giovanni Antonio Amedeo Plana w bazie Mathematics Genealogy Project (ang.) [dostęp 2021-10-30].
Media użyte na tej stronie
nastrino Ordine imperiale della corona di ferro
This is the actual Gold Medal of the Royal Astronomical Society that was awarded to Asaph Hall in 1879.
Ribbon bar of the medal of Chevalier of the Order of Saints Maurice and Lazarus (Italy)
Autor: unknown, Licencja: CC BY 4.0
Joseph Lister, Copley Medal (gold), 1902
Wellcome Images
Keywords: Joseph Lister
Autor: Wiki Romi, Licencja: CC0
Bareteka Kawalera Królewskiego Orderu Gwiazdy Polarnej (1748-1975)
Portrait of Giovanni Plana, before 1864.
Autor: Boroduntalk, Licencja: CC BY 3.0
Ribbon bar: Ordem de Nossa Senhora da Conceição de Vila Viçosa. Cavaleiro. Portugal.
Ordine Civile di Savoia medal bar
Autor: F l a n k e r, Licencja: CC BY 3.0
nsatrino della medaglia di commendatore dell'Ordine dei SS Maurizio e Lazzaro del Regno d'Italia.