Grób członków Sztabu AL na skwerze Hoovera w Warszawie

Grób członków Sztabu AL na skwerze Hoovera w Warszawie
Ilustracja
Płyta na grobie dowódców Armii Ludowej na skwerze Hoovera
Państwo

 Polska

Miejscowość

Warszawa

Miejsce

skwer Hoovera

Data odsłonięcia

1953

Data likwidacji

9 października 2008

Położenie na mapie Warszawy
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Grób członków Sztabu AL na skwerze Hoovera w Warszawie”
Ziemia52°14′40,43″N 21°00′51,62″E/52,244564 21,014339
Grób członków Sztabu AL na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Grób członków Sztabu AL na skwerze Hoovera w Warszawie – mogiła 5 członków sztabu okręgu warszawskiego AL poległych w powstaniu warszawskim.

Opis

W mogile pochowano dowódcę okręgu mjr. Bolesława Kowalskiego, członka Sztabu Głównego AL mjr. Stanisława Nowickiego, szefa sztabu okręgu kpt. Edwarda Lanotę, dowódcę oddziałów Służby Bezpieczeństwa AL w powstaniu kpt. Stanisława Kurlanda i oficera sztabowego por. Anastazego Matywieckiego poległych 26 sierpnia 1944 r. w kwaterze dowództwa AL na Nowym Mieście przy ul Freta 16 po jej zbombardowaniu. Początkowo ich mogiły mieściły się przy gruzach zbombardowanej kamienicy, ale w marcu 1945 r. ciała zostały ekshumowane i uroczyście złożone we wspólnym grobie na skwerze Hoovera na Krakowskim Przedmieściu.

Miejsce zostało trwale upamiętnione w 1953 r.[1]. Umieszczono tam płytę granitową z napisem[1]. Co roku 26 sierpnia zbierali się kombatanci i odbywały się uroczystości z udziałem kompanii honorowej wojska z uroczystym złożeniem kwiatów.

Ostatecznie Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa mimo protestów rodzin zadecydowała o usunięciu płyty z mogiły 9 października 2008, w czasie prac prowadzonych na skwerze przez Zarząd Terenów Publicznych Śródmieście, robotnicy kładący podziemne instalacje światłowodowe usunęli płytę i natrafili na szczątki. Robotnicy wykopali 4 trumny, a także krzyż, zegarek, przedwojenne monety, pozostałości po odzieży i butach, czerwoną flagę z napisem „AL”. Na miejsce została wezwana policja i archeolog z biura stołecznego konserwatora zabytków. Prasa nagłośniła sprawę informując, iż odnaleziono niezidentyfikowane szczątki powstańcze. Informacje te wynikały z faktu, że od wielu lat mogiła nie figurowała w żadnych rejestrach i w ewidencji wojewody i traktowana była jako grób symboliczny. Dalej sprawę nagłośnili zbulwersowani krewni pochowanych w tym poeta Piotr Matywiecki.

Szczątki złożone w mogile trafiły do Zakładu Medycyny Sądowej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Jak się okazało, w mogile poza szczątkami 5 członków Sztabu AL złożone były szczątki co najmniej kilkunastu osób dorosłych obojga płci oraz dziecka w wieku około siedmiu-ośmiu lat prawdopodobnie również poległych w czasie bombardowania kamienicy przy ul. Freta 16.

Prokuratura prowadziła śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień przez urzędników, którzy dopuścili do usunięcia płyty i rozkopania grobu na skwerze Hoovera. Postępowanie umorzyła, nie dopatrując się naruszenia prawa.

26 sierpnia 2009 r., w rocznicę śmierci wszystkie szczątki z grobu na skwerze Hoovera, spoczęły w zbiorowej mogile w kwaterze AL na Wojskowych Powązkach. Uroczystość miała charakter świecki z ceremoniałem wojskowym. Wiceprezydent Warszawy Włodzimierz Paszyński obiecał również umieszczenie na skwerze Hoovera tablicy informującej, iż znajdowała się tam mogiła członków Sztabu AL.

Przypisy

  1. a b Stanisław Ciepłowski: Napisy pamiątkowe w Warszawie XVII-XX w.. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 112. ISBN 83-01-06109-X.

Bibliografia

Media użyte na tej stronie

Warszawa outline with districts v4.svg
(c) Mfloryan at pl.wikipedia, CC BY 2.5
Mapa Warszawy - podkład lokalizacyjny
Masovian Voivodeship location map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Masovian Voivodeship. Geographic limits of the map:
  • N: 53.55N
  • S: 50.95 N
  • W: 19.15 E
  • E: 23.25 E
Legenda pomnik.svg
Symbol pomnika do legendy mapy
Grób członków Sztabu AL na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.JPG
Autor: Mateusz Opasiński, Licencja: CC BY-SA 3.0
Grób członków Sztabu AL na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach
Orl.jpg
Autor: Marek Ruszczyc, Licencja: CC BY-SA 4.0
Orzełek Gwardii i Armii Ludowej
Płyta pamiątkowa dowódców Armii Ludowej poległych na Starym Mieście 26 sierpnia 1944.jpg
Nieistniejąca płyta pamiątkowa dowódców Armii Ludowej poległych na Starym Mieście na obecnym skwerze Herberta Hoovera