Grabie (województwo opolskie)
Artykuł | 50°47′57″N 18°5′26″E |
---|---|
- błąd | 39 m |
WD | 50°47'57"N, 18°5'14"E |
- błąd | 39 m |
Odległość | 248 m |
wieś | |
![]() Kościół rzymskokatolicki w Grabiach | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Liczba ludności (2002) | 156 |
Strefa numeracyjna | 77 |
Kod pocztowy | 46-024[1] |
Tablice rejestracyjne | OPO |
SIMC | 0499040 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() |
Grabie (dodatkowa nazwa w j. niem. Heinrichsfelde) – wieś fryderycjańska w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Łubniany, 20 km w kierunku północno-wschodnim od Opola. Miejscowość zajmuje 150 hm² (ha)[2] i mieszka w niej 156 ludzi (stan na 2002 rok)[3].
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa opolskiego.
Miejscowość jest położona na Równinie Opolskiej, na Obszarze Chronionego Krajobrazu „Lasy Stobrawsko-Turawskie”, w pobliżu Stobrawskiego Parku Krajobrazowego i Jeziora Turawskiego, między Borami Turawskimi od południowego wschodu a Dębowymi Górami od północnego zachodu. Najbliższe miasta to: Kluczbork, Olesno, Dobrodzień, Kolonowskie, Ozimek, Opole i Wołczyn.
Historia
Miejscowość została założona w 1783 r.[a], dekretem króla Fryderyka II. Wielkiego (kolonizacja fryderycjańska), a jej nazwa została nadana na cześć brata króla, Henryka Pruskiego. W 1821 r. miejscowość była oznaczana jako „królewska kolonia” (niem. „kgl. Kolonie”)[4]. W 1830 r. w miejscowości działała szkoła ewangelicka[5]. 1 kwietnia 1938 r. do miejscowości włączono Kobylno[6]. 15 marca 1947 r. miejscowości nadano nazwę Grabie[7].
Zabytki
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest[8]:
- kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki fil. pw. św. Bartłomieja. Został on wybudowany w 1920 r. przez wspólnotę ewangelicko-augsburską; poświęcenia dokonano 21 stycznia 1924 r[9]. Gdy w 1925 r. do miejscowości przybył ks. Heintz Reder, została w niej utworzona samodzielna parafia ewangelicka. Ks. Reder był jej proboszczem do 1939 r. Od zakończenia II wojny światowej kościół był filią parafii ewangelicko-augsburskiej pw. Zbawiciela w Kluczborku. W 2009 r., decyzją Rady Parafialnej parafii kluczborskiej, kościół został przekazany rzymskokatolickiej parafii pw. św. Bartłomieja Apostoła w Jełowej[10].
inne obiekty:
- cmentarz zlokalizowany jest obok kościoła.
Liczba mieszkańców
Rok | 1784 | 1821 | 1830 | 1861 | 1890 | 1910 | 1925 | 1933 | 1939 | 1960 | 1964[b] | 1965 | 1994 | 2002 |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Liczba mieszkańców | 103 | 129 | 173[c] | 195 | 261[d] | 252[e] | 274 | 275[f] | 610[g] | 236[h] | 209 | 257[i] | 173[j] | 156 |
Komunikacja
Przez miejscowość przechodzi 1 droga krajowa nr 45 (ulica Oleska) i 1 droga powiatowa nr 1743 (ulica Wiejska, prowadząca od drogi krajowej nr 45 przez Grabie, Kobylno i Niwę do dróg powiatowej nr 1741 i wojewódzkiej nr 463[12][13]). Do miejscowości można też dojechać drogami polnymi od strony Jełowej (przedłużenia ulicy Młyńskiej). Najbliższe drogi rangi wojewódzkiej to: 461 (ok. 3 km – Jełowa), 463 (ok. 6 km – Ligota Turawska, ok. 7 km – Bierdzany) i 494 (ok. 8 km – Bierdzany).
Najbliższe stacje i przystanki kolejowe to: Jełowa (ok. 4 km), Kały (ok. 4 km) i Osowiec Śląski (ok. 5 km, nieczynna), znajdujące się przy liniach kolejowych nr 293 (Jełowa-Kluczbork) i 301 (Opole-Namysłów), po których kursują pociągi Przewozów Regionalnych Sp. z o.o., relacji Opole-Namysłów, Nysa-Kluczbork i Opole-Kluczbork. Najbliższe węzły kolejowe to: Jełowa, Opole Główne (ok. 21 km), Kluczbork (ok. 28 km) i Fosowskie (ok. 34 km).
W miejscowości znajduje się 1 przystanek autobusowy („Grabie, skrz.”), przy którym zatrzymują się autobusy: PKS-u Częstochowa w Częstochowie SA, PKS-u w Kluczborku Sp. z o.o., PKS-u w Lublińcu Sp. z o.o., Opolskiego PKS-u SA i PKS-u Wieluń Sp. z o.o., kursujące na trasach: Opole-Bierdzany, Opole-Jaworzno, Opole-Kluczbork, Opole-Olesno, Opole-Pajęczno, Opole-Praszka, Opole-Uszyce i Opole-Wieluń[14].
Zobacz też
Uwagi
- ↑ Taka data jest podana w książce Powiat opolski – szkice monograficzne, natomiast na stronie Urzędu Gminy Łubniany podany jest rok 1784.
- ↑ Prawdopodobnie pomylona data i liczba ta odnosi się do roku 1946.
- ↑ Liczba zamieszkanych domów: 24.
- ↑ W tym 204 osoby (ok. 78,2%) podały język niemiecki jako macierzysty.
- ↑ W tym 126 osób (50,0%) to kobiety. 236 osób (ok. 93,7%) posługiwało się językiem niemieckim, 171 osób (ok. 67,9%) było wyznania ewangelickiego. Liczba zamieszkanych domów: 43. Leksykon Polactwa w Niemczech podaje, że wedle spisu z 1910 r. w miejscowości mieszkało 16 Polaków.
- ↑ Deutsche Verwaltungsgeschichte 1871-1990 podaje dla tego roku liczbę 597.
- ↑ Wraz z miejscowością Kobylno.
- ↑ W tym 120 osób (ok. 50,8%) to kobiety; w wieku produkcyjnym 59,3%; z zajęć pozarolniczych utrzymywało się 65,7%. Liczba zamieszkanych budynków: 321.
- ↑ W tym 132 osoby (ok. 51,4%) to kobiety.
- ↑ Liczba zamieszkanych gospodarstw: 35.
Przypisy
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 333 [zarchiwizowane 2022-10-26] .
- ↑ a b Informator Gmina Łubniany – Dożynki '94.
- ↑ a b Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Stobrawski Zielony Szlak – Łubniany. [dostęp 2011-04-07]. (pol.).
- ↑ Leopold Krug: Neues topographisch-statistisch-geographisches Wörterbuch des Preussischen Staats. T. 2: G–Ko. Halle: Alexander August Mützell, 1821, s. 161. [dostęp 2011-04-08]. (niem.).
- ↑ a b Poznajemy wsie – Wsie powiatu opolskiego. W: Józef Madeja: Powiat opolski – szkice monograficzne. Opole: Instytut Śląski w Opolu, 1969, s. 352. (pol.).
- ↑ a b Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Oppeln. 2006. [dostęp 2011-04-08]. (niem.).
- ↑ Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. (Dz.U. z 1947 r. nr 37, poz. 297).
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 94. [dostęp 2013-01-03].
- ↑ Sebastian Kozieł: Parafia Ewangelicko – Augsburska w Kluczborku. [dostęp 2011-04-07]. (pol.).
- ↑ Andrzej Jagiełła: Opole: Kościół ewangelicki w Grabiu przejęła parafia rzymskokatolicka w Jełowej – 22 marca 2009. 2009-03-22. [dostęp 2011-04-07]. (pol.).
- ↑ Leksykon Polactwa w Niemczech. Warszawa, Wrocław: PWN, 1973. (pol.).
- ↑ Dariusz Kotowski: ZDP w Opolu. [dostęp 2011-04-07]. (pol.).
- ↑ ULIC: Oleska – 14973, Wiejska – 24048.
- ↑ trig.pl: Opolskie PKS S.A. – Tabliczki przystankowe. 2010-10-01. [dostęp 2011-04-07]. (pol.).
Bibliografia
- Informator Gmina Łubniany – Dożynki '94
- Madeja Józef, Powiat opolski – szkice monograficzne; Instytut Śląski w Opolu, Opole 1969
- Leksykon Polactwa w Niemczech; Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, Wrocław 1973
Linki zewnętrzne
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: Tymek1988, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Opole Voivodeship, Poland. Geographic limits of the map:
- N: 51.2778 N
- S: 49.942 N
- W: 16.8461 E
- E: 18.8073 E
Autor: Gabriel Tendera, Licencja: CC BY-SA 2.5
Grabie, ul. Wiejska - dawny kościół ewangelicki, od 2009 rzymskokatolicki filialny p.w. św. Antoniego, 1920
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Opole County with urbanized area highlighted. Geographic limits of the map:
- N: 51.00 N
- S: 50.49 N
- W: 17.42 E
- E: 18.37 E