Gustav Holst
![]() | |
Imię i nazwisko | Gustav Theodore Holst |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | 21 września 1874 Cheltenham |
Pochodzenie | szwedzko-niemieckie |
Data i miejsce śmierci | 25 maja 1934 Londyn |
Instrumenty | fortepian, organy, puzon |
Gatunki | muzyka poważna |
Zawód | kompozytor, dyrygent, puzonista, pedagog |
Gustav Theodore Holst (ur. 21 września 1874 w Cheltenham, zm. 25 maja 1934 w Londynie) – angielski kompozytor muzyki poważnej, dyrygent, puzonista i pedagog.
Życiorys
Urodził się w zasymilowanej rodzinie o korzeniach szwedzko-niemieckich jako syn uzdolnionych muzycznie rodziców, sam zaś pobierał lekcje fortepianu i pracował jako organista jeszcze przed rozpoczęciem studiów w Royal College of Music (1893–1898), gdzie uczył się kompozycji u Stanforda i gry na puzonie, na którym grał też zawodowo. W college'u zaprzyjaźnił się z Ralphem Vaughanem Williamsem. Zawarte w 1901 małżeństwo z Isabel Harrison zmusiło go do przerwania pracy puzonisty i szukania stałej posady nauczycielskiej. Odbył w tym zakresie pożyteczną, chociaż wyczerpującą praktykę w szkołach dla dziewcząt im. Jamesa Allena (1903–1920), szkole dla dziewcząt im. Świętego Pawła (od 1905), w Morley College (1907–1924), a później na uniwersytecie w Reading i w Royal College of Music. W 1907 urodziła mu się córka Imogen.
Niewiele miał wówczas czasu na komponowanie, a jego utwory z tego okresu utrzymane były w stylu na poły wagnerowskim. Jednak pod wpływem Vaughana Williamsa i ich wspólnej pasji zbierania pieśni ludowych rozwinął własną osobowość muzyczną. Ciekawość otworzyła także umysł Holsta na bardziej egzotyczne wpływy: trzy z jego dzieł (suita Beni-Mora, chóralne Hymny z Rigwedy i opera Savitri) to efekt urlopu spędzonego w Afryce Północnej i zainteresowań literaturą sanskrycką. Bliższe pieśniom ludowym są suity na orkiestrę wojskową i suita St. Paul, którą napisał dla orkiestry szkolnej. Potem powstał jego najsłynniejszy cykl, Planety, skomponowany w latach 1913–1916 w wyniku przypadkowej rozmowy o astrologii.
Podczas I wojny światowej uczestniczył w wojnie na Bliskim Wschodzie. Po powrocie do kraju wykonanie Planet uczyniło go czołowym kompozytorem angielskim. Od tego momentu musiał łączyć obowiązki kompozytora i nauczyciela. W 1923 poważna choroba trwale nadwyrężyła jego zdrowie, ograniczyła możliwości twórcze i prawdopodobnie skróciła życie. Surowość Koncertu fugowego, Uwertury oraz Symfonii chóralnej tłumaczono skutkami choroby, ale bardziej otwarte opery: The Perfecty Fool (Głupiec doskonały, 1922), At the Boar’s Head (1925), The Wandering Scholar (Wędrowny uczony, 1934) i utwory takie, jak Hammersmith (1931) zaprzeczyły temu. Późniejsze kompozycje, a wśród nich zainspirowany przez Hardy’ego Egdon Heath na orkiestrę i pieśni Humberta Wolfe’a pokazały Holsta od najlepszej strony.
Bibliografia
- Peter Lymbery, Gustav Holst, [w:] Kompozytorzy znani i mniej znani, Oficyna Wydawnicza Delta W-Z, Warszawa, 1994, ISBN 83-7175-008-0, tłum. Ewa Dahling, s. 158–159
Linki zewnętrzne
- Gustav Holst w AllMusic (ang.)
- ISNI: 0000 0001 0917 8161
- VIAF: 76500370
- LCCN: n79110487
- GND: 118774794
- NDL: 00960574
- LIBRIS: rp356zx92jr78h5
- BnF: 13895300v
- SUDOC: 03011876X
- NLA: 35203522
- NKC: ola2002153151
- BNE: XX981139
- NTA: 070228779
- BIBSYS: 90094541
- Open Library: OL1852612A
- PLWABN: 9810686654205606
- NUKAT: n2006112331
- OBIN: 33963
- J9U: 987007289744505171
- CANTIC: a10452102
- LNB: 000058350
- CONOR: 62094179
- KRNLK: KAC199612693
- RISM: pe30106135
- WorldCat: lccn-n79110487