Helminthotheca

Helminthotheca
Ilustracja
Goryczel żmijowcowy
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

astropodobne

Rząd

astrowce

Rodzina

astrowate

Podrodzina

Cichorioideae

Rodzaj

Helminthotheca

Nazwa systematyczna
Helminthotheca Zinn
Cat. Pl. Gott.: 430 (1757)[3]
Typ nomenklatoryczny

Picris echioides Linnaeus[4]

Synonimy
  • Crenamum Adans.
  • Helminthia DC., J.B.A.M.de Lamarck & A.P.de Candolle
  • Hieraciastrum Heist. ex Fabr.
  • Vigineixia Pomel[3]

Helminthotheca Zinnrodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 5 gatunków. Rośliny te występują w basenie Morza Śródziemnego (południowa Europa, północna Afryka, południowo-zachodnia Azja) oraz na wyspach Makaronezji. Jako introdukowane rośliny te spotykane są także w środkowej i północnej Europie, w Ameryce Północnej, w Urugwaju, w południowej Afryce, w Australii i Nowej Zelandii[3]. Jeden gatunek – goryczel żmijowcowy H. echioides – w Polsce występuje jako zadomowiony antropofit[5].

Morfologia

Pokrój
Rośliny roczne i byliny z zarówno prostymi włoskami, jak i rozgałęziającymi się i zagiętymi, przypominającymi kotwicę[6][7]. Pędy ulistnione[7].
Kwiaty
Skupione w koszyczki na szczytach pędów. Okrywy z charakterystycznie powiększonymi 5 zewnętrznymi listkami o kształcie sercowatym lub jajowatym. Dno kwiatostanu nagie – bez plewinek i włosków. Wszystkie kwiaty języczkowe, żółte[6].
Owoce
Niełupki z długim dzióbkiem i z puchem kielichowym w postaci sztywnych, pierzastych włosków[6].
Rodzaj podobny
Goryczel Picris wyróżniający się niepowiększonymi zewnętrznymi listkami okrywy[7].

Systematyka

Rodzaj z rodziny astrowatych Asteraceae, podrodziny Cichorioideae, z plemienia Cichorieae i podplemienia Hypochaeridinae[8]. W obrębie podplemienia jest siostrzany względem rodzaju goryczel Picris[9][10]. W niektórych ujęciach gatunki tu zaliczane włączane są do rodzaju goryczel Picris[8][5].

Wykaz gatunków[3]
  • Helminthotheca aculeata (Vahl) Lack
  • Helminthotheca balansae (Coss. & Durieu) Lack
  • Helminthotheca comosa (Boiss.) Holub
  • Helminthotheca echioides (L.) Holubgoryczel żmijowcowy
  • Helminthotheca glomerata (Pomel) Greuter

Przypisy

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2022-09-24] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-09-24] (ang.).
  3. a b c d Helminthotheca Zinn. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-09-24].
  4. Helminthotheca. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2022-09-24].
  5. a b Zbigniew Mirek i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 130, ISBN 978-83-62975-45-7.
  6. a b c J.W. Kadereit, Charles Jeffrey (red.), Flowering plants. Eudicots: Asterales, Berlin: Springer, 2007, s. 196, ISBN 978-3-540-31051-8, OCLC 184984805.
  7. a b c Helminthotheca. [w:] Cichorieae Portal [on-line]. [dostęp 2022-09-24].
  8. a b Genus Helminthotheca Zinn. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-09-23].
  9. Norbert Kilian, Birgit Gemeinholzer, Hans Walter Lack, Cichorieae, [w:] V.A. Funk i inni red., Systematics, evolution and biogeography of Compositae, Vienna: International Association for Plant Taxonomy, 2009.
  10. Neela Enke, Birgit Gemeinholzer, Christian Zidorn. Molecular and phytochemical systematics of the subtribe Hypochaeridinae (Asteraceae, Cichorieae). „Organisms Diversity & Evolution”. 12, s. 1–16, 2012. 

Media użyte na tej stronie

Wikispecies-logo.svg
Autor: (of code) -xfi-, Licencja: CC BY-SA 3.0
The Wikispecies logo created by Zephram Stark based on a concept design by Jeremykemp.
Helminthotheca echioides sl28.jpg
Autor: Stefan.lefnaer, Licencja: CC BY-SA 4.0
Inflorescence

Taxonym: Helminthotheca echioides ss Fischer et al. EfÖLS 2008 ISBN 978-3-85474-187-9
Location: near Spillern, district Korneuburg, Lower Austria - ca. 170 m a.s.l.

Habitat: earth dump