Henri de Toulouse-Lautrec

Henri de Toulouse-Lautrec
Ilustracja
Henri de Toulouse-Lautrec, zdjęcie z lat 1880–1890
Imię i nazwisko

Henri Marie Raymond de Toulouse-Lautrec-Montfa

Data i miejsce urodzenia

24 listopada 1864
Albi

Data i miejsce śmierci

9 września 1901
Saint-André-du-Bois

Narodowość

francuska

Dziedzina sztuki

malarstwo, grafika, rysunek

Epoka

postimpresjonizm, secesja

Muzeum artysty

Musée Toulouse-Lautrec

Ważne dzieła

Moulin rouge – La Goulue

podpis
Lautrec maluje autoportret, fotomontaż wykonany przez Maurice’a Guiberta około 1890
Henri de Toulouse-Lautrec (1894)

Henri Marie Raymond de Toulouse-Lautrec-Montfa[1] /ɑ̃ʁi də tuluz loˈtʁɛk/ (ur. 24 listopada 1864 w Albi, zm. 9 września 1901 w Saint-André-du-Bois) – francuski malarz i grafik. Przedstawiciel postimpresjonizmu, swoimi litografiami wywarł wielki wpływ na rozwój nowoczesnego plakatu.

Życiorys

Pochodził z rodziny o arystokratycznych korzeniach, która utraciła większość ze swojego prestiżu. Urodził się jako pierworodny syn hrabiego Alphonse’a i hrabiny Adèle de Toulouse-Lautrec. Jego brat, urodzony 28 sierpnia 1867 zmarł rok później. Rodzice Toulouse byli kuzynami – zwyczaj ten praktykowany był w rodzinie Toulouse ze względu na chęć utrzymania rodzinnego majątku w stanie nierozproszonym. Bliski stopień pokrewieństwa przyczynił się jednak do powstania defektów genetycznych u potomstwa.

W wieku 14 lat Henri złamał lewą kość udową, a rok później obie. Ze względu na defekt genetyczny, kości Henriego nie były w stanie odpowiednio się zrosnąć i w rezultacie przestały rosnąć. Jako fizycznie dojrzały mężczyzna, Henri miał tors i górne partie ciała o normalnych proporcjach oraz anormalnie krótkie kończyny dolne. Toulouse mierzył tylko 142 cm[2].

Z powodu swojej niskiej postury, Henri nie mógł aktywnie uczestniczyć w wielu dziedzinach życia. Poświęcił się dostępnej dla niego sztuce. Został on znaczącym malarzem, plakacistą postimpresjonizmu, twórcą litografii i ilustracji, na których uwieczniał życie bohemy dziewiętnastowiecznego Paryża. W połowie lat 90 XIX wieku tworzył ilustracje dla humorystycznego pisma Le Rire.

Toulouse Lautrec miał opinię duszy Montmartre – dzielnicy paryskiej, w której mieszkał. Jego malarstwo przedstawia życie słynnego Moulin Rouge i innych paryskich kabaretów i teatrów oraz burdeli (w których prawdopodobnie zaraził się kiłą). Często umieszczał w swoich pracach dwoje spośród znajomych – śpiewaczkę Yvette Guilbert i Louise Weber – tancerkę i twórczynię francuskiego kankana. Toulouse uczył malarstwa i pochwalał artystyczne postępy swojej modelki (i prawdopodobnie kochanki) – Suzanne Valadon. Był alkoholikiem przez większość swojego życia. Tuż przed śmiercią zamieszkał w sanatorium.

Toulouse zmarł w wieku 36 lat na terenie posiadłości rodzinnych w Malromé z powodu komplikacji zdrowotnych spowodowanych alkoholizmem i rozwojem kiły[3]. Artysta został pochowany w Verdelais, w departamencie Żyronda kilkanaście kilometrów od miejsca urodzenia. Jego ostatnie słowa to „stary głupiec” – skierowane do obecnego przy jego śmierci ojca. Po śmierci Toulouse, jego matka hrabina Adele de Toulouse-Lautrec i Maurice Joyant, marszand i przyjaciel Henryka z dzieciństwa, wypromowali jego sztukę. Matka Toulouse przeznaczyła pieniądze na budowę muzeum poświęconego artyście w Albi, miejscu urodzenia Henriego. Toulouse-Lautrec uznawany jest za genialnego artystę, mającego umiejętność obserwacji połączoną z wyjątkową sympatią i zrozumieniem dla współbliźnich.

1 listopada 2005 obraz Praczka został sprzedany w domu aukcyjnym Christie's za 22 416 000 dolarów amerykańskich[4].

Wybrane dzieła

nrtytułczas powstaniatechnika i wymiarymiejsce przechowywaniailustracja
1.Autoportret w lustrze1880olej na kartonie, 40,3 × 32,4 cmMusée Toulouse-Lautrec, Albi(Albi) Auto-portrait devant un miroir - 1882 Toulouse-Lautrec - MLT.20.jpg
2.Stajenny z parą koni1880olej na kartonie, 32,5 × 23,8 cmMusée Toulouse-Lautrec, AlbiLautrec101.jpg
3.Hrabia Alphonse de Toulouse-Lautrec powożący dyliżansem pocztowym w Nicei1881olej na płótnie, 38,5 × 51 cmMusée du Petit Palais, ParyżGet lautrec 1881 driving the mail couch at nice.jpg
4.Portret hrabiny Adèle de Toulouse-Lautrec w zamku Malromé1881olej na płótnie, 92 × 80 cmMusée Toulouse-Lautrec, Albi(Albi) La Comtesse Adèle de Toulouse-Lautrec petit déjeune au Château de Malromé - Toulouse-Lautrec vers 1883.jpg
5.Młody robotnik w Céleyran1882olej na płótnie, 49 × 30 cmMusée Toulouse-Lautrec, Albi(Albi) Le jeune Routy à Céleyran - Toulouse-Lautrec - 1882.jpg
6.Gruba Maria1884olej na płótnie, 79 × 64 cmVon der Heydt-Museum, WuppertalHenri de Toulouse-Lautrec 015.jpg
7.Praczka1884olej na płótnie, 93 × 75 cmkolekcja prywatna, ParyżHenri de Toulouse-Lautrec 018.jpg
8.Portret Emile’a Bernarda1885olej na płótnie, 54,5 × 43,5 cmTate Gallery, LondynLautrecx07.jpg
9.Portret Vincenta van Gogha1887pastel na kartonie, 57 × 46,5 cmMuzeum Vincenta van Gogha, AmsterdamHenri de Toulouse-Lautrec 056.jpg
10.Cyrk Fernando(Woltyżerka)1888olej na płótnie, 103,5 × 161,5 cmArt Institute of Chicago, ChicagoLautrec equestrienne (at the cirque fernando) 1887-8.jpg
11.W Moulin de la Galette1889olej na płótnie, 88,9 × 101,3 cmArt Institute of Chicago, ChicagoHenri de Toulouse-Lautrec 025.jpg
12.Aktor Henry Samary1889olej na kartonie, 75 × 52 cmMusée d’Orsay, ParyżLautrec the actor henry samary 1889.jpg
13.Portret Suzanne Valadon(Puder ryżowy)1888/1889olej na kartonie, 65 × 58 cmStedelijk Museum, AmsterdamToulouse-Lautrec.Poudre de riz.jpg
14.Toaleta (Rudowłosa)1889olej na kartonie, 67 × 54 cmMusée d’Orsay, ParyżLautrec woman at her toilette 1896.jpg
15.Taniec z Moulin Rouge1890olej na płótnie, 115,5 × 150 cmPhiladelphia Museum of Art, FiladelfiaHenri de Toulouse-Lautrec 005.jpg
16.Moulin Rouge- La Goulue1891litografia barwna (plakat), 191 × 117 cmCivica Raccolta di Stampe Bertarelli, MediolanLautrec moulin rouge, la goulue (poster) 1891.jpg
17.Portret Justine Dieuhl1891olej na kartonie, 74 × 58 cmMusée d’Orsay, ParyżToulouse-Lautrec Justine Dieuhl 1891.jpg
18.Portret Louisa Pascala1893olej na kartonie, 81 × 54 cmMusée Toulouse-Lautrec, Albi(Albi) Louis Pascal 1893 - Henri de Toulouse-Lautrec - Musée Toulouse-Lautrec.jpg
19.A la Mie1891olej i gwasz na kartonie, 53,5 × 68 cmMuseum of Fine Arts, BostonHenri de Toulouse-Lautrec 001.jpg
20.„Ambassadeurs”: Aristide Bruant1892litografia barwna (plakat), 150 × 100 cmkolekcja prywatnaLautrec ambassadeurs, aristide bruant (poster) 1892.jpg
21.La Goulue wchodząca do Moulin Rouge1892olej na kartonie, 79,4 × 59 cmMuseum of Modern Art, Nowy JorkToulouse-Lautrec - La Goulue arrivant au Moulin Rouge.jpg
22.Tańcząca Jane Avril1892olej na kartonie, 85,5 × 45 cmMusée d’Orsay, ParyżLautrec jane avril dancing 1892.jpg
23.Anglik w Moulin Rouge1892olej i gwasz na kartonie, 85,7 × 66 cmMetropolitan Museum of Art, Nowy JorkL Anglais au Moulin Rouge.jpg
24.Tańczące kobiety (w Moulin Rouge)1892olej na kartonie, 93 × 80 cmNárodní Galerie, PragaLautrec at the moulin rouge two women waltzing 1892.jpg
25.W Moulin Rouge1892olej na płótnie, 123 × 140,5 cmArt Institute of Chicago, ChicagoLautrec at the moulin rouge 1892.jpg
26.Divan Japonais1892/1893litografia barwna (plakat), 80 × 60 cmkolekcja prywatna, ParyżLautrec divan japonais (poster) c1892-3.jpg
27.Jane Avril w Jardin de Paris1893litografia barwna (plakat), 130 × 95 cmkolekcja prywatnaJane Avril by Toulouse-Lautrec.jpeg
28.W łóżku1893olej na kartonie, 54 × 70,5 cmMusée d’Orsay, ParyżHenri de Toulouse-Lautrec 062.jpg
29.Yvette Guilbert wywoływana przed kurtynę1894gwasz na kartonie, 48 × 28 cmMusée Toulouse-Lautrec, AlbiHenri de Toulouse-Lautrec 060.jpg
30.W salonie przy rue des Moulins1894olej na płótnie, 110 × 120 cmMusée Toulouse-Lautrec, Albi(Albi) Au Salon de la rue des Moulins - Henri de Toulouse-Lautrec 1894 MTL.inv180( small).jpg
31.Gabriel Tapié de Céleyran w foyer teatru1894olej na płótnie, 110 × 56 cmMusée Toulouse-Lautrec, Albi(Albi) Le Docteur Tapiè de Céleyran - Toulouse-Lautrec - 1894 MTL164.jpg
32.Cha-U-Kao w Moulin Rouge1895olej na kartonie, 54 × 49 cmMusée d’Orsay, ParyżLautrec the clownesse cha-u-kao at the moulin rouge 1895.jpg
33.La Revue Blanche1895litografia barwna, 130 × 95 cmMusée Toulouse-Lautrec, AlbiLautrec la revue blanche (poster) 1895.jpg
34.Pasażerka z kabiny 541896litografia barwna, 60 × 40 cmkolekcja prywatnaLautrec the passenger in cabin 54 1896.jpg
35.Marcelle Lender tańcząca bolero w operetce Chilpéric1896olej na płótnie, 145 × 150 cmkolekcja prywatna, Nowy JorkLautrec marcelle lender doing the bolero in 'chilperic' 1895.jpg
36.Dżokej1899litografia kolorowana farbą olejną i akwarelą, 51,5 × 36,3 cmkolekcja prywatnaLautrec the jockey 1899.jpg
37.W „Rat Mort”1899olej na płótnie, 56 × 46 cmCourtauld Gallery, LondynHenri de Toulouse-Lautrec 029.jpg
38.Modystka: Mademoiselle Louise Blouet1900olej na desce, 61 × 49,3Musée Toulouse-Lautrec, Albi(Albi) La modiste, Melle Louise Blouet dite d'Enguin 1900 - Toulouse-Lautrec, MTL.212.jpg
39.Maurice Joyant podczas polowania na kaczki1900olej na desce, 116,5 × 81 cmMusée Toulouse-Lautrec, Albi(Albi) Monsieur Maurice Joyant - Toulouse-Lautrec 1900 MTL.207.jpg
40.Messalina z dwiema statystkami1900/1901olej na płótnie, 92,5 × 68 cmFundacja E.G. Bührlego, ZurychHenri de Toulouse-Lautrec 045.jpg

Biografie

  • Pierre La Mure, Moulin Rouge
  • Henri Perruchot, Toulouse-Lautrec
  • Julia Frey, Toulouse-Lautrec. Biografia
  • Matthias Arnold, Henri de Toulouse-Lautrec, wyd. Taschen

Filmy

  • Moulin Rouge, reż. John Huston, 1952, biograficzny – adaptacja biografii Moulin Rouge La Mure’a
  • Lautrec, reż. Roger Planchon, 1998, biograficzny – adaptacja biografii Toulouse-Lautrec Perruchot’a
  • Moulin Rouge!, reż. Baz Luhrmann, 2001, musical (jedna z głównych postaci)

Przypisy

  1. Ostatni człon nazwiska pochodzi od miejscowości Montfa, której rodzina artysty była wicehrabiami. Sam malarz często przekręcał nazwę na Monfa i tak też jest on często podawany.
  2. LIFE – Google Books, books.google.se [dostęp 2017-11-23].
  3. Biography of Henri de Toulouse-Lautrec, 1864-1901 (ang.). lautrec.info. [dostęp 2012-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-10-05)].
  4. HENRI DE TOULOUSE-LAUTREC (1864-1901) La blanchisseuse.

Bibliografia

  • Matthias Arnold: Henri de Toulouse-Lautrec, wyd. Taschen
  • Udo Felbinger: Toulouse-Lautrec

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Photolautrec.jpg
Henri de Toulouse-Lautrec, photo en pied par Paul Sescau, 1894. Musée Toulouse-Lautrec, Albi.
Henri de toulouse lautrec.png
Mr. Toulouse paints Mr. Lautrec
Lautrec jane avril dancing 1892.jpg
Henri Toulouse-Lautrec (1864-1901): Jane_Avril_dancing_1892
Lautrec - Sescau.jpg
Portrait de Henri de Toulouse-Lautrec par son ami photographe Paul Sescau. Cliché vers 1880/1890
Jane Avril by Toulouse-Lautrec.jpeg
Jane Avril at the Jardin de Paris (poster)