Henryka Maria de France
księżniczka Francji, królowa Anglii, Szkocji i Irlandii | |
![]() | |
![]() | |
![]() | |
królowa Anglii, Szkocji i Irlandii | |
Okres | |
---|---|
Jako żona | króla Karola I Stuarta |
Poprzedniczka | |
Następczyni | |
Dane biograficzne | |
Dynastia | |
Data urodzenia | |
Data śmierci | |
Ojciec | |
Matka | |
Dzieci | Karol Jakub, |
Henryka Maria de France, fr. Henriette-Marie de France, ang. Henrietta Maria of France (ur. 25 listopada 1609 – 10 września 1669), księżniczka francuska, królowa Anglii, Szkocji i Irlandii w latach 1625-1649 jako żona Karola I Stuarta.
Wczesne życie
Urodziła się w paryskim Luwrze jako najmłodsza córka Henryka IV i Marii Medycejskiej. Jej starszym braćmi byli późniejszy król Ludwik XIII i książę Orleanu Gaston, a starszymi siostrami Elżbieta (królowa Hiszpanii) i Krystyna Maria (księżna-regentka Sabaudii). Jej ojciec został zamordowany, kiedy Henryka miała niecały rok, a siedem lat później jej matka została wygnana z Francji. Henryka została wychowana na żarliwą katoliczkę, a za mąż wydano ją za angielskiego króla.
Ślub Henryki i Karola per procura odbył się 11 maja 1625 roku, zaraz po jego akcesji. Para spotkała się 13 czerwca 1626 roku, w St Augustine's Church w Canterbury w hrabstwie Kent, gdzie ceremonię ślubną powtórzono. Ze względu na swoją religię, Henryka Maria nie została koronowana razem ze swoim mężem.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Sir_Peter_Lely_001.jpg/200px-Sir_Peter_Lely_001.jpg)
Henryka Maria przywiozła z Francji swój własny dwór, którego utrzymanie wiele kosztowało skarb królewski. Karol chciał oddalić dwór małżonki, a pozostawić jej jedynie spowiednika i dwie damy do towarzystwa, ale odwołał swój rozkaz. Para królewska nie była zgodna, często dochodziło między nimi do kłótni, a następnie małżonkowie unikali się przez całe tygodnie.
Królowa nie lubiła faworyta męża, księcia Buckingham, a gdy został on zamordowany przez Johna Feltona w sierpniu 1628 roku, jej stosunki z mężem uległy znacznej poprawie.
Niepopularna królowa
Jej odmowa wyrzeczenia się katolicyzmu spowodowała, że wielu ludzi odsunęło się od niej, np. William Laud, arcybiskup Canterbury i Thomas Wentworth, earl Strafford. Jednak kiedy w Anglii miała wybuchnąć wojna domowa, Henryka szukała funduszy, żeby wesprzeć swojego męża. Konflikt rozpoczął się w sierpniu 1642 roku, a Henryki nie było wtedy w Anglii. Wysyłała pieniądze rojalistom, ale nie powróciła do kraju aż do następnego roku, gdy razem z oddziałami i bronią wylądowała w Bridlington w Yorkshire i wsparła rojalistów walczących w północnej Anglii. Kilka miesięcy później połączyła się z królem w Oksfordzie. Kiedy król odniósł ostateczną porażkę i odmówił podpisania konstytucji, Henryka razem z córką Henryką Anną i synami uciekła w lipcu 1644 roku do Francji (najstarszy - Karol osiadł w Hadze, w Holandii). Jej mąż Karol został ścięty w 1649 roku, a Oliver Cromwell ogłosił się Lordem Protektorem.
Wygnanie i wdowieństwo
Królowa zamieszkała w Paryżu, gdzie wokół niej zbierali się rojaliści z Anglii, powróciła do kraju dopiero po restauracji monarchii w październiku 1660 roku i zamieszkała w Somerset House w Londynie. W 1665 roku powróciła do Francji, gdzie ufundowała klasztor w Chaillot i tam osiadła. Zmarła w Château de Colombes. Została pochowana w królewskiej nekropoli − bazylice Saint-Denis koło Paryża.
Imieniem Henryki Marii nazwano jeden ze stanów w Stanach Zjednoczonych - Maryland (łac. Terra Mariae). Również przylądek Cape Henrietta Maria w Zatoce Hudsona, w północnej części Ontario został nazwany na jej cześć.
Potomstwo
- Karol Jakub (1629), książę Kornwalii
- Karol II (1630-1685), król Anglii i Szkocji
- Maria (1631-1660), poślubiła Wilhelma II Orańskiego
- Jakub II (1633-1701), król Anglii i Szkocji
- Elżbieta (1635-1650)
- Anna (1637-1640)
- Katarzyna (1639)
- Henryk (1640-1660), książę Gloucester
- Henryka Anna (1644-1670), poślubiła Filipa I Orleańskiego
- ISNI: 0000 0000 8060 666X
- VIAF: 52930938
- ULAN: 500373202
- LCCN: n50037308
- GND: 118904043
- LIBRIS: qn2456c83xv821q
- BnF: 122556898
- SUDOC: 031318916
- SBN: TO0V405654
- NKC: jx20070622003
- NTA: 070549028
- BIBSYS: 90892372
- Open Library: OL2406885A
- PLWABN: 9810684176705606
- NUKAT: n2002067571
- OBIN: 12947
- J9U: 987007262404905171
- LNB: 000205692
- RISM: pe1637810
- WorldCat: lccn-n50037308
Media użyte na tej stronie
French signature of Henriette Marie of France in 1626 to Cardinal Richelieu
Autor: Sodacan, Licencja: CC BY-SA 3.0
Coat of Arms of Queen Henrietta Maria of France, Consort of King Charles I of England