Henryk Brzezowski
![]() | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 22 kwietnia 1879 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Przebieg służby | |
Lata służby | 1900–1928 |
Siły zbrojne | |
Jednostki | 2 Pułk Ułanów Austro-Węgier |
Stanowiska | dowódca pułku kawalerii |
Główne wojny i bitwy | I wojna światowa |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Henryk Brzezowski (ur. 22 kwietnia 1879 w Morawskiej Ostrawie, zm. 21 października 1964 w Krakowie) – pułkownik kawalerii Wojska Polskiego.
Życiorys
W 1900 roku ukończył z odznaczeniem Terezjańską Akademię Wojskową w Wiener Neustadt. W latach 1900–1903 był oficerem austriackiej kawalerii w 2 pułku ułanów Austro-Węgier, później instruktor na różnych kursach i w szkołach jazdy. Absolwent Reitschule i Akademii Sztabu Generalnego w Wiedniu. W 1913 został awansowany na rotmistrza, a w czasie Wielkiej Wojny mianowany dowódcą szwadronu, później dywizjonu jazdy. Za udział w zdobyciu Bukaresztu otrzymał Krzyż Żelazny. W 1918 awansował do stopnia majora, a później został komendantem oddziału Wyższej Szkoły Wojennej w Wiedniu.
W listopadzie 1918 roku przybył do organizującego się w miejscowości Klucze 1 pułku ułanów Ziemi Krakowskiej razem z dużą grupą żołnierzy, koni i materiału byłego c. i k. 2 pułku ułanów[1]. Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. W lutym 1920 stanął na czele 8 pułku ułanów, a w sierpniu tego roku objął dowództwo 7 Brygady Jazdy. 31 sierpnia 1920 dowodził brygadą w bitwie pod Komarowem. W kwietniu 1921 mianowany został dowódcą V Brygady Jazdy w Krakowie. Zimą 1921 został „wysunięty w stopniu i starszeństwie za zasługi bojowe i organizacyjne” przez Komisję generała porucznika Władysława Sikorskiego[2]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 24. lokatą w korpusie oficerów jazdy (od 1924 – kawalerii)[3]. W 1924 objął dowództwo 5 Samodzielnej Brygady Kawalerii w Krakowie, pozostając oficerem nadetatowym 8 p.uł.[4]. Od 1 grudnia 1924 do 20 sierpnia 1925 był słuchaczem II Kursu Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie. 29 listopada 1927 został zwolniony ze stanowiska dowódcy brygady, a z dniem 31 stycznia 1928 przeniesiony w stan spoczynku[5]. W 1934 pozostawał na ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Katowice. Posiadał przydział mobilizacyjny do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr V w Krakowie. Był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”[6]. Mieszkał w Celestynowie, a później w Krakowie. Prowadził swoją firmę węglową w Krakowie. Założył klub jeździecki w Katowicach i był współorganizatorem budowy toru wyścigowego w tym mieście. W czasie II wojny światowej jego firma działa pod niemieckim nadzorem. Po wojnie podjął pracę w miejskim przedsiębiorstwie budowlanym w Krakowie. Potrącony przez motocykl na jednej z ulic Krakowa po kilku miesiącach zmarł 21 października 1964. Pochowany na Cmentarzu Salwatorskim (sektor SC13-1-48)[7].
11 listopada 1969 prezydent RP na Uchodźstwie August Zaleski awansował go pośmiertnie na generała brygady[8]
Rodzina
Młodszy brat generała Ludwik (1890-1942) został zamordowany przez Niemców w Auschwitz 27 maja 1942 roku. Generał Henryk Brzezowski miał dwie córki Ritę i Ewę. Rita Brzezowska-Zaleska (1925-2011) pochowana jest wraz z ojcem na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie[9].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 3031 (30 czerwca 1921)[10]
- Krzyż Walecznych (czterokrotnie, po raz pierwszy w 1921)[11]
- Złoty Krzyż Zasługi[12]
- Krzyż Komandorski Orderu Gwiazdy Rumunii (Rumunia)[12]
- Kawaler Orderu Legii Honorowej (Francja)
- Krzyż Żelazny (Cesarstwo Niemieckie)
Przypisy
- ↑ Śmigielski 1929 ↓, s. 5.
- ↑ Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 1 z 26 lipca 1922 roku, s. 38, 51.
- ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 153.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 83, 557, 597.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 28 z 23 grudnia 1927 roku, s. 360.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 335, 941.
- ↑ Cmentarz parafialny Kraków Salwator - wyszukiwarka osób pochowanych, krakowsalwator.artlookgallery.com [dostęp 2021-09-01] .
- ↑ Kryska-Karski i Żurakowski 1991 ↓, s. 81.
- ↑ GROBONET - wyszukiwarka osób pochowanych - Cmentarz parafialny Kraków Salwator, krakowsalwator.artlookgallery.com [dostęp 2022-10-31] .
- ↑ Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 27 z 9 lipca 1921 roku, s. 1122.
- ↑ Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 1 z 26 lipca 1922 roku, s. 55.
- ↑ a b Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 83.
Bibliografia
- Dzienniki Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa, 1934. [dostęp 2016-06-11].
- Henryk Brzezowski, Bitwa pod Komarowem. Jak ja ją widziałem.. [dostęp 2012-02-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-17)]., Przegląd Kawaleryjski, Nr 1 (99), Warszawa, styczeń 1934, s. 17–38.
- Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski: Generałowie Polski niepodległej. Warszawa: Editions Spotkania, 1991.
- Tadeusz Śmigielski: Zarys historii wojennej 8-go Pułku Ułanów ks. Józefa Poniatowskiego. Warszawa: Zakłady Graficzne „Polska Zjednoczona”, 1929, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
Linki zewnętrzne
Media użyte na tej stronie
Lesser coat of arms of the Austrian Empire form the Congress of Vienna in 1815 until the Austro-Hungarian Compromise of 1867. It then represented the Cisleithanian territories of Austria-Hungary in the Reichsrat until 1915.
It shows the arms of Habsburg-Lorraine encircled by the chain of the Order of Golden Fleece, surmounted on the crowned Austrian imperial double-headed eagle clutching in its claws the Imperial orb, sceptre and sword, with the Imperial Crown of Rudolf above.
After 1915 the inescutcheon only displayed the red-white-red arms of Austria.Naramiennik pułkownika Wojska Polskiego (1919-39).
Autor: Sławomir Brzezowski, Licencja: CC BY-SA 4.0
Grób płk. Henryka Brzezowskiego na Cemntarzu Salwatorskim w Krakowie, wraz z symbolicznym grobem brata Ludwika Brzezowskiego (kapitana artylerii, rozstrzelanego w KL Auschwitz).
Złożenie hołdu poległym w bitwie pod Rokitną 1915 roku w Krakowie 1 listopada 1927 roku. Uczestnicy uroczystości po złożeniu wieńców przed grobowcem ułanów poległych w bitwie pod Rokitną na Cmentarzu Rakowickim. Widoczni od lewej: major rezerwy Rolecki, major Kozłowski, pułkownik Henryk Brzezowski. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji. Sygnatura: 1-P-3245