Inkluzje organiczne w bursztynie
Inkluzje organiczne w bursztynie – skamieniałe organizmy zachowane w kopalnej żywicy.
W żywicy różnych drzew mogą ugrzęznąć zarówno żywe organizmy, jak i martwe. Jeśli żywica otoczy cały organizm, odcinając go od tlenu, to dochodzi do utrwalenia takiego organizmu i powstania skamieniałości. Wśród inkluzji organicznych w bursztynie przeważają drobne zwierzęta, a wśród nich dominują owady, dość liczne są pajęczaki. Inne zwierzęta spotyka się w bursztynie sporadycznie.
Najstarsze inkluzje organiczne pochodzą z triasowych bursztynów, a najmłodsze z czwartorzędowych kopali. Szczególnie liczne i dobrze zachowane są inkluzje organizmów z bursztynu bałtyckiego (eocen), dominikańskiego (oligocen-miocen) oraz libańskiego (kreda). Ponieważ takie inkluzje są często znakomicie zachowane, to stanowią cenne źródło badawcze w paleontologii, zwłaszcza paleoentomologii, w tym w zakresie rekonstruowania ewolucji owadów i pajęczaków. Dlatego placówki naukowe, w tym muzea, gromadzą duże kolekcje inkluzji organicznych zawartych w różnowiekowych bursztynach. Inkluzje takie są również poszukiwane przez kolekcjonerów i wykorzystywane w jubilerstwie.
W Polsce duże kolekcje inkluzji zwierzęcych, roślinnych i grzybów posiadają i eksponują:
- Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt Polskiej Akademii Nauk w Krakowie[1]
- Muzeum Inkluzji w Bursztynie na Wydziale Biologii Uniwersytetu Gdańskiego[2]
- Muzeum Ziemi Polskiej Akademii Nauk w Warszawie[3]
Przypisy
Bibliografia
- Ewa Krzemińska, Wiesław Krzemiński, Jean-Paul Haenni, Christophe Dufour: W bursztynowej pułapce. Muzeum Przyrodnicze ISiEZ PAN, 1993, Kraków. ISBN 83-900337-7-1.
Media użyte na tej stronie
Autor: Astrum (Mirella Liszka), Licencja: CC BY-SA 2.5
Inkluzja w bursztynie. Muchówka sciaridae. Korpus owada długości 1,5 mm. Pochodzi ze zbiorów własnych.
Autor: Anders L. Damgaard - www.amber-inclusions.dk - Baltic-amber-beetle, Licencja: CC BY-SA 4.0
Baltic amber inclusions - 40-50 million years old - w:Ant (w:Hymenoptera, w:Apocrita, w:Vespoidea, w:Formicidae, ...?) The ant is about 8 mm long - measured in the position seen in the picture. The picture File:Baltic amber inclusions - Ant (Hymenoptera, Formicidae)8.JPG shows the entire piece with the ant - so you can get a sense of how big it really is