Instytut Orientalistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego
| ||
Uniwersytet Jagielloński | ||
Data założenia | 1919 (jako Katedra Filologii Orientalnej) | |
Państwo | ![]() | |
Adres | al. Mickiewicza 9, 31-120 Kraków | |
Liczba pracowników | ok. 70 | |
Liczba studentów | ok. 600 | |
Dyrektor | dr hab. Kinga Paraskiewicz, prof. UJ | |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | ||
![]() | ||
Strona internetowa |
Instytut Orientalistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego (do 31 marca 2011 r.: Instytut Filologii Orientalnej[1]) – jedna z ośmiu jednostek wchodzących w skład Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Obecnie zatrudnia ok. 70 pracowników[2] i kształci niemal 600 studentów w trybie dziennym. Instytut prowadzi studia pierwszego stopnia (licencjackie) oraz drugiego stopnia (uzupełniające magisterskie) na sześciu specjalnościach w ramach „neofilologii – filologii orientalnej”: arabistyce, indologii, iranistyce, japonistyce, sinologii i turkologii.
Dwie specjalności studiów prowadzone przez Instytut Orientalistyki znajdują się w ścisłej czołówce w skali całego kraju pod względem liczby kandydatów na jedno miejsce[3]:
- japonistyka – 12,0 os./miejsce (szóste miejsce w rankingu w roku akademickim 2017/2018)
- sinologia – 9,3 os./miejsce (trzynaste miejsce w tym rankingu).
Historia
Do końca XIX wieku
Początki naukowej orientalistyki na Uniwersytecie Jagiellońskim sięgają XVI w., kiedy to na Akademii Krakowskiej język hebrajski wykładali między innymi: Leonard Dawid (ok. 1528), Jan van der Campen (1534), Walerian Pernus (1536–1540), Franciszek Stankar z Mantui (1546–1550) oraz Wojciech Buszowski (1564–1569). Jednak dopiero w XIX w. nauczanie języków orientalnych zaczęło się rozwijać na większą skalę[4].
W 1818 roku, dzięki staraniom Jerzego Samuela Bandtkiego, przy Wydziale Filozoficznym utworzono pierwszą Katedrę Języków Wschodu i Literatury Orientalnej[4]. Powierzono ją uczonemu z Getyngi prof. Wilhelmowi Münnichowi. Program studiów roku I i II obejmował wówczas między innymi wstęp do języków i literatury Wschodu, naukę hebrajskiego, syryjskiego, chaldejskiego, tureckiego, arabskiego, perskiego i etiopskiego. Na wykłady uczęszczali studenci Wydziałów Filozoficznego, Prawa i Teologicznego (każdego roku w łącznej liczbie sześciu osób). Z braku wsparcia władz uczelni katedra została zlikwidowana dziewięć lat później, w 1827 r.[4]
Dwudziestolecie międzywojenne
Kolejna okazja do zorganizowania studiów orientalistycznych pojawiła się dopiero na początku XX w. 1 lipca 1919 r. dzięki staraniom prof. Tadeusza Kowalskiego (1889–1948) powstała pierwsza w niepodległej Polsce Katedra Filologii Orientalnej, która w listopadzie 1921 r. została przekształcona w jednostkę dydaktyczno-badawczą pod nazwą Seminarium Filologii Orientalnej z siedzibą w pałacu Badenich przy ul. Sławkowskiej 32[4]. Profesor Kowalski był znakomitym uczonym, cieszącym się uznaniem międzynarodowego środowiska naukowego, wytrawnym badaczem, świetnym pedagogiem i organizatorem, twórcą nowoczesnej polskiej arabistyki, turkologii i islamistyki. Wykształcił wielu polskich naukowców i znawców Orientu, między innymi Ananiasza Zajączkowskiego (1903–1970) i Józefa Bielawskiego (1909–1997), późniejszych profesorów Uniwersytetu Warszawskiego i twórców orientalistyki warszawskiej[4].
Po drugiej wojnie światowej
Działalność dydaktyczną jednostki przerwaną przez II wojnę światową wznowiono w marcu 1945 r. Pierwszy powojenny rok akademicki trwał zaledwie trymestr, dopiero rok akademicki 1945/46 zapewnił pełnowymiarowy tok nauczania[4].
Po śmierci prof. Kowalskiego w 1948 r. katedrę objął historyk mediewista i arabista prof. Tadeusz Lewicki (1906–1992). Począwszy od lat 50. w programie studiów krakowskiej orientalistyki zaczęły się wyodrębniać trzy specjalizacje – arabistyczna, turkologiczna i iranistyczna, a podział ten został usankcjonowany 1 czerwca 1972 r. wraz z powołaniem odrębnych zakładów w ramach nowo powstałego Instytutu Filologii Orientalnej. Po przejściu prof. Tadeusza Lewickiego na emeryturę w 1976 r. kierownikiem Zakładu Arabistyki oraz dyrektorem Instytutu Filologii Orientalnej został arabista, językoznawca i dialektolog prof. Andrzej Czapkiewicz (1924–1990). W 1973 r. w ramach instytutu otworzono Zakład Indianistyki, pod kierownictwem prof. Tadeusza Pobożniaka (1910-1991), kontynuujący działalność istniejącej od 1927 r. do 1951 r. Katedry Sanskrytu pod kierownictwem prof. Heleny Willman-Grabowskiej (1870-1957)[5]. W 1987 r. w ramach instytutu utworzono Zakład Japonistyki. Na jego czele stanął japonista i uznany tłumacz literatury japońskiej docent Mikołaj Melanowicz (ur. 1935). W 2000 r. zmieniono nazwę tego zakładu na Zakład Japonistyki i Sinologii. W 2014 r. uruchomiono ponadto studia sinologiczne pierwszego stopnia, a w 2017 r. studia drugiego stopnia[6].
Władze
- Кadencja 2016–2020
- Dyrektor Instytutu – prof. zw. dr hab. Barbara Michalak-Pikulska
- Zastępca dyrektora do spraw studenckich – dr hab. Tomasz Majtczak
- Кadencja 2020–2024
- Dyrektor Instytutu – dr hab. Kinga Paraskiewicz, prof. UJ[7]
- Zastępca dyrektora do spraw studenckich – dr Marcin Gajec
Struktura
- Katedra Arabistyki
- Katedra Turkologii
- Pracownia Interdyscyplinarnych Badań Eurazjatyckich
- Pracownia Studiów Kurdyjskich
- Zakład Języków i Kultur Indii i Azji Południowej
- Zakład Iranistyki
- Zakład Japonistyki i Sinologii
Przypisy
- ↑ Zarządzenie nr 36 Rektora UJ z 31 marca 2011 roku w sprawie zmiany nazwy Instytutu Filologii Orientalnej na Instytut Orientalistyki Wydziału Filologicznego UJ (pol.). [dostęp 2017-05-15].
- ↑ Lista pracowników Instytutu Orientalistyki UJ (pol.). [dostęp 2017-05-15].
- ↑ Informacja o wynikach rekrutacji na studia na rok akademicki 2017/2018 w uczelniach nadzorowanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (pol.). Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, 15 listopada 2017. s. 2. [dostęp 2017-12-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-02-19)].
- ↑ a b c d e f Kinga Maciuszak. Z historii orientalistyki na Uniwersytecie Jagiellońskim. „Alma Mater”. 120–121, s. 138–143, 2009 (pol.).
- ↑ Marzenna Czerniak-Drożdżowicz: Studia indologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. W: Lidia Sudyka (red.): Orientalia commemorativa. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2011.
- ↑ Sinologia Instytutu Orientalistyki UJ. [dostęp 2017-05-11].
- ↑ Dyrekcja - Instytut Orientalistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, io.filg.uj.edu.pl [dostęp 2020-09-15] .
Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona internetowa Instytutu Orientalistyki UJ
- Historia Instytutu Orientalistyki UJ oraz poszczególnych katedr i zakładów na oficjalnej stronie konferencji z okazji stulecia powstania jednostki: Languages and Civilisations. Oriental Studies in Cracow 1919–2019
- Katedra Arabistyki
- Katedra Turkologii
- Pracownia Interdyscyplinarnych Badań Eurazjatyckich
- Pracownia Studiów Kurdyjskich
- Zakład Języków i Kultur Indii i Azji Południowej
- Zakład Iranistyki
- Zakład Japonistyki i Sinologii
Media użyte na tej stronie
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Mapa lokacyjna miasta Kraków. Punkty graniczne mapy:
- N: 50.15 N
- S: 49.95 N
- W: 19.76 E
- E: 20.26 E
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Lesser Poland Voivodeship, Poland. Geographic limits of the map:
- N: 50.59 N
- S: 49.07 N
- W: 18.92 E
- E: 21.55 E