Irena Solska
![]() Irena Solska (1933) | |
Data i miejsce urodzenia | 27 października 1877 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 8 marca 1958 |
Zawód | |
Współmałżonek | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() |
Irena Solska, właśc. Karolina Flora Solska z domu Poświk (ur. 27 października 1877 w Warszawie, zm. 8 marca 1958 w Skolimowie) – polska aktorka i reżyser teatralna, dyrektor teatrów; jedna z najwybitniejszych aktorek w historii teatru w Polsce; żona Ludwika Solskiego.
Życiorys
Córka Tytusa Mieczysława i malarki Bronisławy Poświkowej z Bierzyńskich. Debiutowała 26 lutego 1896 pod ps. Górska w roli tytułowej w sztuce Hrabia Rene na scenie teatru łódzkiego. W latach 1896–1900, 1905–1910 oraz 1913–1919 była aktorką Teatru Miejskiego w Krakowie. W latach 1900–1905 występowała we Lwowie, a od 1919 w Warszawie. W sezonie 1932–1933 kierowała własnym Teatrem im. Żeromskiego w Warszawie. W sezonie 1948–1949 była aktorką Teatru Nowego w Legnicy.
Ostatnie lata życia spędziła w Domu Aktora w Skolimowie. W 1978 ukazały się jej Pamiętniki, a w 1984 Listy Ireny Solskiej.
Solska opisuje w swoich pamiętnikach, że grając obłęd Żony (Maria) w Nie-boskiej komedii Zygmunta Krasińskiego około roku 1920 wizytowała szpital psychiatryczny Edwarda Flataua. Wspomina także, że oprócz wizyty była też przez niego badana[1].
W 1899 jej portret, obecnie znajdujący się w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie, wykonał Leon Wyczółkowski.
Została pochowana na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie w alei zasłużonych (grób 74/75)[2].
Była drugą żoną Ludwika Solskiego; po rozwodzie z Solskim poślubiła w listopadzie 1914 Ottona Grossera, urzędnika kolejowego.
W czasie wojny udzielała pomocy wielu ludziom, m.in. neurolożce Zofii Rosenblum Szymańskiej.
Leon Wyczółkowski, Portret Ireny Solskiej, 1898
Jacek Malczewski, Portret Ireny Solskiej, 1901
Stanisław Wyspiański, Portret Ireny Solskiej, 1904
Wojciech Kossak, Infantka (Irena Solska), 1908
Odznaczenia
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (11 października 1955)[3],
- Złoty Krzyż Zasługi (15 czerwca 1946)[4],
- Złoty Wawrzyn Akademicki (7 listopada 1936)[5].
Przypisy
- ↑ Irena Solska, Pamiętnik, 1978.
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: IRENA SOLSKA, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2019-12-19] .
- ↑ M.P. z 1955 r. nr 117, poz. 1550 „za długoletnią działalność artystyczną w dziedzinie sztuki teatralnej”.
- ↑ M.P. z 1946 r. nr 114, poz. 212 „za wybitne zasługi w dziedzinie. Teatru i Sztuki na terenie całego kraju”.
- ↑ M.P. z 1936 r. nr 261, poz. 460 „za szerzenie zamiłowania do polskiej literatury dramatycznej”.
Linki zewnętrzne
- Irena Solska w bazie IMDb (ang.)
- Irena Solska w bazie Filmweb
- Irena Solska w bazie filmpolski.pl
- Irena Solska, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby). [online] [dostęp 2021-04-09] .
- [1]
- Materiały związane z Ireną Solską w bibliotece Polona
Media użyte na tej stronie
Baretka: Wawrzyn Akademicki.
Irena Solska jako Katarzyna Izmajłowa w "Zbrodni i karze" Dostojewskiego
Portret Ireny Solskiej
Irena Solska jako Infantka w sztuce "Cyd" (Muzeum Teatralne w Warszawie).
Autor: Krzem Anonim, Licencja: CC BY-SA 4.0
Grób Ireny Solskiej na Cmentarzu Powązkowskim (Aleja Zasłużonych, grób 74, 75)