J.D. Salinger
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 1 stycznia 1919 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 27 stycznia 2010 |
Narodowość | amerykańska |
Dziedzina sztuki | |
Ważne dzieła | |
![]() |
J.D. Salinger, właśc. Jerome David Salinger /ˈsælɪndʒər/ (ur. 1 stycznia 1919 w Nowym Jorku, zm. 27 stycznia 2010 w Cornish) – amerykański pisarz, autor powieści Buszujący w zbożu (1951).
Życiorys
Urodził się pierwszego dnia 1919 roku, jako syn Sola Salingera, litewskiego Żyda[1], sprzedawcy koszernego sera, i jego żony Marie z domu Jillich, o korzeniach szkocko-irlandzkich[2]. Marie Salinger zmieniła później imię na Miriam. Miał starszą siostrę Doris (1911–2001)[3].
Uczęszczał do szkół publicznych na Manhattanie, w 9. i 10. klasie do prywatnej McBurney School. Jako uczeń grał w szkolnych przedstawieniach i wykazywał w tym kierunku pewien talent, jednak ojciec sprzeciwiał się planom syna zostania aktorem[4]. Po ukończeniu szkoły wstąpił do Valley Forge Military Academy w Wayne w Pensylwanii. W tym czasie zaczął więcej pisać. W 1936 rozpoczął naukę na New York University, zamierzał studiować pedagogikę specjalną[5]. Wiosną przerwał jednak studia, a na jesieni tego roku ojciec wysłał go do Wiednia, gdzie miał zapoznać się z przemysłem i importem mięsa[6].
Jesienią i zimą 1937/1938 roku pracował jako praktykant[7] w rzeźni miejskiej w Bydgoszczy[8]. Ten okres swojego życia opisał w 1944 roku następująco:
W wieku osiemnastu, dziewiętnastu lat, rok przesiedziałem w Europie... większość czasu w Wiedniu, choć musiałem też terminować w przetwórni szynek w Polsce... Ostatecznie na parę miesięcy wylądowałem w Bydgoszczy, gdzie mordowałem świnie i pchałem lory przez śnieg w towarzystwie grubego majstra, który nieustannie zabawiał mnie strzelaniem ze swej śrutówki do wróbli, do żarówek i do kolegów z pracy[9].
W latach 1942–1946 służył w wojsku i brał udział w desancie normandzkim.
Twórczość
Zaczął pisać w wieku 15 lat.
Jego jedyną opublikowaną powieścią jest Buszujący w zbożu (1951, wyd. polskie 1961). Inne utwory tego autora to zbiory opowiadań: Dziewięć opowiadań (1953, wyd. polskie 1964), Wyżej podnieście strop, cieśle i Seymour – introdukcja (1963, wyd. polskie 1966). Bohaterami jego utworów są młodzi ludzie poszukujący sensu życia, miłości, nadziei. Ostatnim utworem, opublikowanym w „New Yorkerze” w 1965 roku, było opowiadanie „Hapworth 16, 1924”. W tym samym roku Salinger podjął decyzję o zaprzestaniu publikowania nowych opowiadań. W 1980 udzielił ostatniego wywiadu.
Zmarł z przyczyn naturalnych 27 stycznia 2010 w swoim domu w Cornish w stanie New Hampshire. Miał 91 lat[10].
Publikacje
Książki
- Buszujący w zbożu (The Catcher in the Rye, 1951)
- Dziewięć opowiadań (Nine Stories, 1953)
- Idealny dzień na ryby (A Perfect Day for Bananafish, 1948)
- Pan Kostek w Connecticut (Uncle Wiggily in Connecticut, 1948)
- W przeddzień wojny z Eskimosami (1948)
- Człowiek Śmiechu (The Laughing Man, 1949)
- Nad jeziorem (Down at the Dinghy, 1949)
- Opowiadanie dla Esmé (For Esmé – with Love and Squalor, 1950)
- Śliczne usta moje i oczy zielone (Pretty Mouth and Green My Eyes, 1951)
- Niebieski okres de Daumier-Smitha (De Daumier-Smith’s Blue Period, 1952)
- Teddy (1953)
- Franny i Zooey (Franny and Zooey, 1961)
- Franny (1955)
- Zooey (1957)
- Wyżej podnieście strop, cieśle i Seymour – introdukcja (Raise High the Roof Beam, Carpenters and Seymour: An Introduction, 1963)
- Wyżej podnieście strop, cieśle (Raise High the Roof-Beam, Carpenters, 1955)
- Seymour: Introdukcja (Seymour: An Introduction, 1959)
Opowiadania
- Go See Eddie (1940, przedruk w Fiction: Form & Experience, red. William M. Jones, 1969)
- The Hang of It (1941, przedruk w The Kit Book for Soldiers, Sailors and Marines, 1943)
- The Long Debut of Lois Taggett (1942, przedruk w Stories: The Fiction of the Forties, red. Whit Burnett, 1949)
- A Boy in France (1945, przedruk w Post Stories 1942–45, red. Ben Hibbs, 1946)
- This Sandwich Has No Mayonnaise (1945, przedruk w The Armchair Esquire, red. L. Rust Hills, 1959)
- A Girl I Knew (1948, republished in Best American Short Stories 1949, red. Martha Foley, 1949)
- Slight Rebellion off Madison (1946, przedruk w Wonderful Town: New York Stories from The New Yorker, red. David Remnick, 2000)
- The Young Folks (1940)
- The Heart of a Broken Story (1941)
- Personal Notes of an Infantryman (1942)
- The Varioni Brothers (1943)
- Both Parties Concerned (1944)
- Soft-Boiled Sergeant (1944)
- Last Day of the Last Furlough (1944)
- Once a Week Won't Kill You (1944)
- Elaine (1945)
- The Stranger (1945)
- I'm Crazy (1945)
- A Young Girl in 1941 with No Waist at All (1947)
- The Inverted Forest (1947)
- Blue Melody (1948)
- Hapworth 16, 1924 (1965)
Niepublikowane
- The Ocean Full of Bowling Balls (data nieznana)
- The Last and Best of the Peter Pans (data nieznana)
- Two Lonely Men (1944)
- The Children's Echelon (1944)
- The Magic Foxhole (1945)
Polskie tłumaczenia
- Catcher in the rye
- Buszujący w zbożu. Warszawa : „Iskry”, 1961; Warszawa : „Iskry”, 1964; Warszawa : „Iskry”, 1967; Warszawa : „Iskry”, 1988; Warszawa : „Iskry”, 1993; Warszawa : „Iskry”, 1996; Warszawa : „Iskry”, 1997; Warszawa : „Iskry”, 1998; Warszawa : „Iskry”, [2004]; tłum. Maria Skibniewska
- Nine Stories
- Dziewięć opowiadań (w późniejszych wydaniach Dziewięć opowiadań). Warszawa : Państwowy Instytut Wydawniczy, 1967; Warszawa : „Iskry”, 1997; Wydawnictwo Albatros, 2007 tłum Agnieszka Glinczanka i Krzysztof Zarzecki
- Raise high the roof beam, carpenters; Seymour : an introduction
- Wyżej podnieście strop, cieśle ; Seymour, introdukcja (także Wyżej podnieście strop, cieśle ; Seymour: wstęp) Warszawa : „Czytelnik”, 1966; Warszawa : „Czytelnik”, 1981; Warszawa : „Iskry”, 1996; Wydawnictwo Albatros, 2007 tłum. Maria Skibniewska
- Franny and Zooey
- Franny i Zooey. Warszawa : „Czytelnik”, 1966; Warszawa : „Czytelnik”, 1981; Warszawa : „Iskry”, 1997; Wydawnictwo Albatros, 2007; tłum. Maria Skibniewska
Przypisy
- ↑ The Genealogy of Richard L. Aronoff, web.archive.org, 26 kwietnia 2013 [dostęp 2020-05-13] [zarchiwizowane z adresu 2013-04-26] .
- ↑ Books: SONNY – TIME. guardian.co.uk/books. [dostęp 2010-02-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-08-01)].
- ↑ Alexander, Paul (1999). Salinger: A Biography. Los Angeles: Renaissance. ISBN 1-58063-080-4 s. 32
- ↑ Lutz, Norma Jean. „Biography of J.D. Salinger”. Bloom, Harold, ed. edited and with an introduction by Harold Bloom. (2001). Bloom's BioCritiques: J.D. Salinger. Philadelphia: Chelsea House. ISBN 0-7910-6175-2. s. 10
- ↑ Fiene, Donald M. „A Bibliographical Study of J.D. Salinger: Life, Work, and Reputation”, M.A. Thesis, University of Louisville, 1962.
- ↑ Salinger, Margaret (2000). Dream Catcher: A Memoir. New York: Washington Square Press. ISBN 0-671-04281-5 s. 39
- ↑ JD Salinger, Other jobs. guardian.co.uk/books. [dostęp 2012-09-24].
- ↑ (mk/jb): Bydgoszcz remembers writer J.D. Salinger. thenews.pl, 2010-07-17. [dostęp 2012-09-24].
- ↑ Buszujący w Bydgoszczy – Rzeczpospolita. [dostęp 2010-02-14].
- ↑ Charles McGrath: J.D. Salinger, Enigmatic Author, Dies at 91. New York Times, 2010-01-28. [dostęp 2010-01-28]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- J.D. Salinger. Uncollected Writings, Terebess Asia Online (TAO). [dostęp 2010-02-14].
- ISNI: 0000 0001 2117 1704
- VIAF: 17092
- LCCN: n50016589
- GND: 118605054
- NDL: 00455187
- LIBRIS: 20dgjqfl56hp56m
- BnF: 11923476b
- SUDOC: 027120031
- SBN: CFIV037957
- NLA: 35472754
- NKC: jn19990007318
- DBNL: sali006
- BNE: XX993805
- NTA: 068892136
- BIBSYS: 90085020
- CiNii: DA00699901
- Open Library: OL540486A
- PLWABN: 9810658884705606
- NUKAT: n94201705
- J9U: 987007267396505171
- PTBNP: 41556
- CANTIC: a10152398
- LNB: 000033427
- NSK: 000002183
- CONOR: 5779555
- ΕΒΕ: 92479
- KRNLK: KAC199623967
- LIH: LNB:V*63913;=BI
- WorldCat: lccn-n50016589
Media użyte na tej stronie
Portrait of American author J. D. Salinger photographed by Lotte at Atelier Jacobi in New York City, October 11, 1950 (source: Fine Books & Collections). The photo was used as an author portrait on the first-edition dust jacket of Salinger's 1951 novel The Catcher in the Rye. It was removed from subsequent editions of the novel at the author's request. Note that the photo was flipped horizontally when it was published on the back cover. That means the back cover actually presented a mirror image of Salinger, not his true appearance; this image is the "unflipped" correct version. Other recently published photos from the same session show that Salinger had several freckles or moles on his face (the most noticeable is on his right cheek, close to his nostril.) These appear to have been airbrushed from the back cover version of the portrait, but note that they are also missing from the "original" copy; every other photo from these sessions shows them.
J. D. Salinger's signature