Jan Syrový
![]() Gen. Jan Syrový (1938) | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Przebieg służby | |
Siły zbrojne | |
Jednostki | |
Stanowiska | minister obrony narodowej, premier rządu, zastępca prezydenta |
Główne wojny i bitwy | |
![]() | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Premier Czechosłowacji | |
Okres | od 22 września 1938 |
Poprzednik | |
Następca | |
Minister Obrony Czechosłowacji | |
Okres | od 18 marca 1926 |
Poprzednik | Jiří Stříbrný |
Następca | |
Minister Obrony Czechosłowacji | |
Okres | od 22 września 1938 |
Poprzednik | František Machník |
Następca | |
Minister Obrony Narodowej Protektoratu Czech i Moraw | |
Okres | od 16 marca 1939 |
Poprzednik | funkcja utworzona |
Następca | funkcja zniesiona |
Jan Syrový (ur. 24 stycznia 1888 w Třebíču, zm. 17 października 1970 w Pradze) – czeski generał armii, minister obrony narodowej, premier rządu, konstytucyjny prezydent Republiki Czechosłowackiej.
Życiorys
W 1907 ukończył liceum budowlane w Brnie. Potem pracował w różnych firmach budowlanych w ojczyźnie i w 1912 w Rosji. Przed I wojną światową objął stanowisko asystenta budowlanego w Warszawie.
Po wybuchu wojny wstąpił do Drużyny Czeskiej i został oficerem Korpusu Czechosłowackiego w Rosji. W 1917 w bitwie pod Zborowem stracił prawe oko. W latach 1918–1920, w stopniu generała brygady, był głównym dowódcą Korpusu Czechosłowackiego w Rosji. Kierował walkami na Uralu i Syberii. Kierując powolną ewakuacją Korpusu wzdłuż kolei transsyberyjskiej, Syrový przyczynił się do kapitulacji stanowiącej straż tylną 5 Dywizji Strzelców Polskich przed bolszewikami, na stacji Klukwiennaja 10 stycznia 1920[1].
W latach 1920–1924 był ziemskim komendantem wojskowym w Czechach, w 1924–1927 podnaczelnikiem, w 1927–1933 naczelnikiem Sztabu Głównego Wojska Czechosłowackiego i 1933–1938 generalnym inspektorem wojskowym. Od 1923 generałem dywizji i od 1926 generałem armii.
Od marca do października 1926 oraz od września 1938 do kwietnia 1939 był ministrem obrony narodowej. Od 22 września do 1 grudnia 1938 premierem rządu, który m.in. 30 września 1938 przyjął dyktat z Monachium. W dniach 5 października – 30 listopada 1938 sprawował funkcję konstytucyjnego prezydenta Republiki Czechosłowackiej.
Na początku okupacji niemieckiej odszedł z życia publicznego. W 1945 oskarżony o kolaborację z Niemcami; 2 lata później został skazany wyrokiem Sądu Narodowego na 20 lat więzienia. W 1960 został ułaskawiony. Potem pracował jako nocny stróż i w 1964 odszedł na emeryturę.
Zmarł 17 października 1970 w Pradze i został pochowany na Cmentarzu Olszańskim.
Odznaczenia
- Order Sokoła (Czechosłowacja)
- Krzyż Wojenny Czechosłowacki (1914–1918)
- Czechosłowacki Medal Zwycięstwa 1918
- Czechosłowacki Medal Rewolucyjny
- Wieki Oficer Orderu Korony (Belgia)
- Krzyż Wojenny 1914-1918 (Belgia)
- Order Krzyża Orła I klasy (Estonia)
- Wielki Oficer Orderu Legii Honorowej (Francja)
- Komandor Orderu Legii Honorowej (Francja)
- Oficer Orderu Legii Honorowej (Francja)
- Kawaler Orderu Legii Honorowej (Francja)
- Krzyż Wojenny 1914-1918 z palmą (Francja)
- Krzyż Wielki Orderu Feniksa (Grecja)
- Medal Zasługi Wojskowej (Grecja)
- Złota i Srebrna Gwiazda Orderu Skarbu Świętego (Japonia)
- Order św. Sawy (Jugosławia)
- Order Białego Orła I klasy (Jugosławia)
- Order Białego Orła II klasy (Jugosławia)
- Wielki Oficer Orderu Gwiazdy Jerzego Czarnego (Jugosławia)
- Krzyż Wielki Orderu Witolda Wielkiego (Litwa)
- Order Pogromcy Niedźwiedzia (Łotwa)
- Krzyż Wielki Orderu Trzech Gwiazd (Łotwa)
- Wielka Wstęga Orderu Alawitów (Maroko)
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Polska)
- Order Gwiazdy Rumunii I klasy (Rumunia)
- Order Korony Rumunii II klasy (Rumunia)
- Order Wiernej Służby I klasy (Rumunia)
- Krzyż Pamiątkowy za Wojnę 1916-1918 (Rumunia)
- Order Świętego Jerzego IV klasy (Imperium Rosyjskie)
- Order Świętego Włodzimierza IV klasy (Imperium Rosyjskie)
- Order Świętej Anny IV klasy (Imperium Rosyjskie)
- Order Świętego Stanisława III klasy (Imperium Rosyjskie)
- Wielka Wstęga Orderu Sławy (Tunezja)
- Honorowy Rycerz Komandor Orderu Łaźni (Wielka Brytania)
- Wielki Oficer Orderu Korony Włoch (Włochy)
- Krzyż Zasługi Wojennej (Włochy)
Przypisy
- ↑ Henryk Bagiński: Wojsko polskie na Wschodzie 1914–1920. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1921, s. 584–586.
Bibliografia
- Josef Tomeš i kol., Český biografický slovník XX. století 3, Praga 1999, ISBN 80-7185-247-3.
- Mgr. Pavel Šrámek – Vojenské osobnosti předválečné armády (Wojenne osobistości przedwojennej armii)
Media użyte na tej stronie
Ribbon for the World War I Victory Medal awarded by the Allies:
- w:World War I Victory Medal (United States) awarded by the w:United States Department of Defense
- w:Victory Medal (United Kingdom) also called the Inter-Allied Victory Medal
- w:Médaille Interalliée 1914–1918 (France)
- w:Inter-Allied Victory Medal (Greece)
- w:Allied Victory Medal (Italy)
- etc.
Baretka Orderu św. Jerzego
Baretka Orderu św. Włodzimierza.
Baretka Orderu św. Anny.
Baretka Orderu św. Stanisława.
Autor: Image sourced from 'Medals of the World' website: http://www.medals.org.uk/index.htm, Licencja: CC BY 2.5
Ribbon of the Order of the Bath
Autor: Image sourced from 'Medals of the World' website: http://www.medals.org.uk/index.htm, Licencja: CC BY 2.5
Ribbon of the Order of the Bath
Herb Czeskiej i Słowackiej Republiki Federacyjnej w latach 1990-1992
Autor: Shazz, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Herb Czechosłowacji - duży
ribbon of the medal of grand officier of the Order of the Crown of Italy, during the Kingdom of Italy.
Baretka: Czechosłowacki Medal Rewolucyjny – Czechosłowacja.
Autor: Snake bgd, Licencja: CC BY-SA 3.0
Order of the Karađorđe's Star with Swords ribbon
Signature of Czechoslovak four star general, minister and prime minister Jan Syrový
Baretka Wielkiego Krzyża Orderu Witolda Wielkiego
Baretka "ogólna": Order Świętego Skarbu – typ I, używany m. in. podczas II wojny światowej (Japonia).
Baretka Krzyża Wielkiego Orderu Ouissama Alaouite'a (1913-1956)
Presidential standard of the First Republic of Czechoslovakia
Autor: Cplakidas, Licencja: CC BY-SA 3.0
Ribbon of the 1917-1974 Greek Medal of Military Merit
Autor: Dezidor, Licencja: CC BY 2.5
Olšanské hřbitovy, hrob generála Jana Syrového
Baretka:
- Order Białego Lwa V Klasy – Republika Czeska (od 1994);
- Order Białego Lwa V Klasy – Czeska i Słowacka Republika Federalna (1990-1992);
- Order Białego Lwa V Klasy – Czechosłowacja (1922-1961).
Autor:
- Czechoslovakia_COA_small_2.svg: Shazz
- Logo_of_the_Czech_Armed_Forces.svg:
- SVG conversion: Petr Kadlec
- SVG file of the coat of arms of the Czech Republic by Tlusťa
- derivative work: Mboro (talk)
Emblemat Armii Czechosłowackiej (przed 1961).
Autor: Realismadder, Licencja: CC BY-SA 3.0
Ribbon of the Romanian medal Crucea Comemorativă a Războiului 1916-1918.
Baretka: Order Sokoła – Czechosłowacja.
Autor: Boroduntalk, Licencja: CC BY 3.0
Ribbon bar: Croix de Guerre 1914-1918 (France)
Baretka: Order Białego Orła – Wielki Oficer – Królestwo Serbii / Królestwo SHS / Królestwo Jugosławii.
Gen. Jan Syrový, na fotografii z roku 1938
Flag of the President of Czechoslovakia (1960-1990)
Autor: Shazz, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Godło Czechosłowacji na fladze prezydenckiej (1990)
Baretka: Czechosłowacki Krzyż Walecznych 1914-1918 nadany pięciokrotnie.
Generál Jan Syrový (* 1888 - 1970) - velitel československého vojska v Sibiři (v čs. legiích v Rusku (kolem 1918-1920))
Autor: Boroduntalk, Licencja: CC BY 3.0
Ribbon bar: L'Ordre du Nicham Iftikar, Grand'Croix, Tunisia.
Baretka: Order Korony – Wielki Oficer (Belgia).
(Ordre de la Couronne – Grand-Officier).
(De Kroonorde – Grootofficier).
Rank insignia of the Czech Republic Army, here shoulder board of the Army general – all services (OF-9, since 2011).
Italian al merito (military merit) war cross medal bar