Jarandowo
Artykuł | 54.0595000°N 20.5805000°E |
---|---|
- błąd | 0 m |
WD | 54°4'N, 20°35'E |
- błąd | 2270 m |
Odległość | 868 m |
| ||||
| ||||
![]() | ||||
Państwo | ![]() | |||
---|---|---|---|---|
Województwo | ![]() | |||
Powiat | lidzbarski | |||
Gmina | Lidzbark Warmiński | |||
Strefa numeracyjna | 89 | |||
Kod pocztowy | 11-100 | |||
Tablice rejestracyjne | NLI | |||
SIMC | 0479729 | |||
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | ||||
![]() |
Jarandowo (dawniej niem. Süssenberg, Süßenberg, po 1945 Raszczewo, potem Jurandowo) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Lidzbark Warmiński, w pobliżu jeziora Symsar. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.
Niemiecka nazwa wsi (Sussenberg) oznacza w wolnym tłumaczeniu "słodka górka".
Historia
Wieś założona została w XIV wieku (między rokiem 1333 a 1342) przez wójta warmińskiego Henryka Lutra. Zasadźca wyznaczył dotację dla kaplicy, która miała być filią parafii w Kraszewie (dekanat lidzbarski), nie wiadomo jednak czy w tym czasie została zbudowana. Lokacja wsi została potwierdzona w 1359 przez biskupa warmińskiego Jana Styprocka. Jarandowo doznało dużych zniszczeń w czasie wojny polsko-krzyżackiej w latach 1519-1521 oraz w czasie wojen szwedzkich (1655-1660). Pierwszy kościół został zbudowany w 1359 r., ale został zniszczony w czasie wojen. Kolejny wzniesiono w roku 1791 r. i rozbudowano trzy lata później. W 1927 r. (13 września) w Jarandowie powstała samodzielna parafia. W 1944 roku parafię objął ks. Gerhard Fittkau, który został deportowany w 1945 r. do Rosji (swoje wspomnienia z okresu pobytu w Jarandowie oraz zesłania w Rosji opisał w książce pt. "Mój trzydziesty trzeci rok życia", wydanej w 1994 r.).
W roku 1783 we wsi odnotowano 42 gospodarstwa domowe (dymy). W spisie z 1818 r. wykazano 240 osób, natomiast w 1939 r. - 469. Do 1945 roku Jarandowo było wsią sołecką. W roku 1988 we wsi mieszkało 146 osób.
Zabytki
Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP (1791-1794), zbudowany na miejscu wcześniejszej kaplicy, kościół filianny parafii w Kłębowie. W 1894 r. dobudowano neogotycką wieżę, natomiast a w 1936 r. zakrystię i prezbiterium. Na dachu znajduje się ośmioboczna wieżyczka, zwieńczona chorągiewką z datą 1791. Fundamenty kościoła z kamienia polnego. Zabytkowy ołtarz główny z okresu baroku. Ambona manierystyczna z pierwszej połowy XVII wieku, gruntownie przekształcona i uzupełniona dekoracją akantową w końcu XVII wieku. Chór i prospekt organowy mają cechy klasycystyczne. Kościół otoczony jest ogrodzeniem, pochodzącym z kwater sąsiedniego cmentarza.
Zobacz też
- Jarand – imię męskie
Bibliografia
- Jan Chłosta Słownik Warmii, Wyd. Littera, Olsztyn 2002, str.: 147-148
- Kościoły i Kaplice Archidiecezji Warmisnkiej, tom. I., Święta Warmia. Wyd. Kuria Metropolitalna Archidiecezji Warmińskiej, Olsztyn 1999, str.: 199.
- Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP - opis na portalu "Polska Niezwykła" link do źródła: jarandowo
- "Jarandowo: kościół na wzgórzu" - opis z 2011 r. na portalu Moje.Mazury.pl (link do źródła
Media użyte na tej stronie
Autor: Smat, Licencja: CC BY-SA 2.0
Location map
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Warmian-Masurian Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 54.52 N
- S: 53.07 N
- W: 19.05 E
- E: 22.95 E
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Lidzbark County with urbanized area highlighted. Geographic limits of the map:
- N: 54.25 N
- S: 53.96 N
- W: 19.92 E
- E: 20.84 E
Autor: Honza Groh (Jagro), Licencja: CC BY-SA 3.0
Droga, Jarandowo, gmina Lidzbark Warmiński, powiat lidzbarski, Województwo warmińsko-mazurskie
Autor:
Jeśli chcesz wykorzystać to zdjęcie, proszę o jego podpisanie w następujący sposób: | ||
autor: Adam Kliczek, http://zatrzymujeczas.pl (CC-BY-SA-3.0) | ||
W przypadku zamieszczenia zdjęcia na stronie internetowej, poproszę o przesłanie informacji mailowej z adresem tej strony. W przypadku zamieszczenia zdjęcia w publikacji drukowanej, poproszę o przesłanie informacji mailowej o publikacji. | ||
Kontakt ze mną: adam.kliczek![]() | ||
|
Kościół filialny pw. Narodzenia Najświętszej Maryji Panny w Jarandowie.