Jaskinia pod Wantą

Jaskinia pod Wantą
Plan jaskini
Plan jaskini
Państwo Polska
Województwo małopolskie
PołożenieTatry Zachodnie
Dolina Litworowa
WłaścicielSkarb Państwa
(Tatrzański Park Narodowy)
Długość520 m
Głębokość158 m
Deniwelacja172 m
Wysokość otworów1793,3 m n.p.m.
Wysokość otworów
nad dnem doliny
190 m
Ekspozycja otworówku SSW
Data odkryciaznana od dawna
Kod(nr inwentarzowy PIG) T.E-12.03
Położenie na mapie Tatr
Mapa konturowa Tatr, w centrum znajduje się punkt z opisem „Jaskinia pod Wantą”
Ziemia49°14′26″N 19°54′41″E/49,240633 19,911461

Jaskinia pod Wantą[1] lub Litworowy Dzwon[2]jaskinia w Dolinie Litworowej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się na północno-wschodnim stoku doliny w zboczach Ratuszowego Grzbietu na wysokości 1793,3[3] lub 1790 metrów n.p.m.[2] Jest położone w górnej części zbocza, na trawniku pośród kosodrzewiny[4]. Długość jaskini wynosi 520 metrów, deniwelacja 172 metry[5]. Jest to jaskinia o rozwinięciu pionowym. Jej pierwsza komora (Dzwon) ma kształt dzwonu – stąd nazwa Litworowy Dzwon. Druga nazwa (Jaskinia pod Wantą) pochodzi od płytowej wanty tkwiącej w dolnej części wejścia[1][2].

Otwór jaskini
Dolina Litworowa

Opis jaskini

Z niewielkiego otworu wejściowego prowadzą dwa ciągi. Jeden prowadzi w górę szczeliną do niewielkiej sali i kominka, gdzie osiągnięto najwyższy punkt jaskini +14 metrów. Drugi, główny, to studnia (21 metrów), której dno stanowi sala o kształcie dzwonu. W połowie studni w bok można dostać się do drugiej, równoległej studni (45 metrów), która kończy się dużą salą (25 metrów wysokości). Stąd odchodzą dwa ciągi. Jednym można dostać się do studni (15 metrów) i salki, skąd odchodzą dwa kominy, drugim przez ciasną studzienkę do salki kończącej się zawaliskiem. Jest to najniższy punkt jaskini (−158 metrów)[3][6].

Przyroda

Ściany jaskini są mokre. W studniach występuje podziemny deszcz.

Historia odkryć

Jaskinia pod Wantą była od dawna znana góralom. Dotarcie do niej jest trudne. Ferdynand Rabowski znał otwór jaskini przed wojną, prowadził w okolicy badania geologiczne. Kolejne etapy badań jaskini miały miejsce w latach 1960 (Ryszard Rodziński i Bronisław Goch), 1962 (Janusz Onyszkiewicz, Bernard Uchmański i towarzysze) i 1977. W roku 1989 Wojciech W. Wiśniewski dotarł do najwyższego punktu Jaskini pod Wantą[1]. W 2003 roku grotołazi z Wałbrzyskiego Klubu Górskiego i Jaskiniowego osiągnęli najniższy punkt jaskini[3].

Przypisy

  1. a b c Jaskinia Pod Wantą, Polska Strona Taternictwa Jaskiniowego pod patronatem KTJ PZA, www.sktj.pl [dostęp 2016-02-20].
  2. a b c Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  3. a b c Jaskinie Polski, Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy, jaskiniepolski.pgi.gov.pl [dostęp 2016-02-20].
  4. Władysław Cywiński: Tom 2. Czerwone Wierchy – część wschodnia. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 1995, seria: Tatry. Przewodnik szczegółowy. ISBN 83-7104-010-5.
  5. Jaskinie Tatr, 23 sierpnia 2017 [dostęp 2018-10-22] [zarchiwizowane z adresu 2017-08-23].
  6. Jerzy Grodzicki (red.), Jaskinie Tatrzańskiego Parku Narodowego. Jaskinie wschodniego zbocza Doliny Miętusiej, PTPNoZ, Warszawa, 1999

Media użyte na tej stronie