Jastrowiec
Artykuł | 50°58′3.7″N 16°3′16.1″E |
---|---|
- błąd | 4 m |
WD | 50°58'3.697"N, 16°3'16.642"E |
- błąd | 0 m |
Odległość | 11 m |
wieś | |
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Wysokość | 315-340 m n.p.m. |
Liczba ludności (III 2011) | 168[1] |
Strefa numeracyjna | 75 |
Kod pocztowy | 59-420 |
Tablice rejestracyjne | DJA |
SIMC | 0189380 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() | |
Strona internetowa |
Jastrowiec (niem. Lauterbach, Oberlauterbach) – wieś w Polsce położona nad rzeką Świekotką (niem. Lauter Bach) województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, w gminie Bolków, na Pogórzu Kaczawskim (Pogórzu Złotoryjskim) w Sudetach.
Położenie
Znajduje się na granicy Grzbietu Wschodniego (Pogórza Wojcieszowskiego) w Górach Kaczawskich i Rowu Świerzawy na Pogórzu Kaczawskim. Wieś znajduje się w odległości 8 km od Bolkowa, a jej długość około 1,3 km. Na zachodzie Jastrowiec sięga podnóży Bukowej, Jastrowiec otoczony jest użytkami rolnymi, a południowe wzgórza porastają lasy świerkowe z domieszką drzew liściastych. Na łąkach można spotkać kilka gatunków storczyków.
Geologia
Wieś położona jest na górnokarbońskich mułowcach, zlepieńcach i piaskowcach. W dawnych kamieniołomach wapienia krystalicznego i łukach ilastych występują kryształy dolomitu i kwarcu dochodzące do 6 cm długości.
Podział administracyjny
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.
Historia
Wieś powstała w połowie XIV w., jako posiadłość rycerska. W roku 1399 istniał tu już kościół parafialny. Jastrowiec był dawnym ośrodkiem wydobywania wapienia. W roku 1464 właścicielem wsi był Hans von Czirn. Od roku 1523 Jastrowiec jest związany z majątkiem w Pogwizdowie i Świnach i znajduje się pod zarządem von Schindela. W roku 1787 wieś była znajdowała się pod panowaniem hrabiego von Schlabrendorfa. Następnie majątkiem zarządzała wdowa po nim. Która 1 stycznia 1809 przekazała go córce Theresia von Hoyos-Sprintzenstein. Od roku 1909 właścicielem Jastrowca był szambelan królewski Stanislaus von Hoyos.
W kamieniołomach na Bukowej i Wapiennikach dawniej eksploatowano wapień. Kamień wypalany był w wapiennikach u podnóży wzniesień.
W 1946 r. w wyniku transferów niemiecka ludność wsi została osiedlona w środkowej Westfalii.
Kalendarium
- 1371 – pierwsza wzmianka o wsi
- 3 marca 1654 – kościół z powrotem staje się katolicki (w czasach reformacji była to świątynia protestancka)
- 1825 – we wsi znajdują się: pałac, dwa folwarki, 74 domy, kościół katolicki (fila kościoła w Lipie), szkoła ewangelicka, 3 wapienniki, ewangeliccy mieszkańcy należeli do parafii w Pogwizdowie
- 1915 – we wsi znajdują się dwie gospody
- 1939 – wieś liczy 290 mieszkańców
- 1 maja 1946 – w Jastrowcu ukazuje się plakat, wzywający do zemsty na Niemcach w tym dniu, zapewniając jednocześnie bezkarność wszystkim tym, którzy się do tego przyczynią
- 1978 – we wsi jest 29 gospodarstw indywidualnych oraz PGR
- 1988 – we wsi jest 19 gospodarstw indywidualnych
Historyczne nazwy wsi
- 1371 Lutribach
- 1677 Lauterbach
- 1816 Lauterbach Ober
- 1918 Ober Lauterbach
- 1945 Lakiernice
- od 1947 Jastrowiec
Zabytki
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są obiekty[2]:
- kościół filialny pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, budowla z kwadratowym prezbiterium nakrytym sklepieniem krzyżowo-żebrowym (wzmiankowany po raz pierwszy w 1399 roku) - XIV-XVIII w.
- cmentarz przy kościele Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny
- zespół pałacowy, nr 3, z XVIII-XX wieku:
- pałac, trzykondygnacyjny późnobarokowy, założony na planie prostokąta, z drugiej poł. XVIII wieku o cechach eklektyzmu. W 1809 roku przeszedł pod opiekę hrabiego von Hoyos[3]
- oficyna, mieszkalna obok pałacu
- park pałacowy
- zespół budynków folwarcznych przy zespole pałacowym nr 3, z drugiej połowy XIX w.:
Inne obiekty
- Pomnik ofiar I wojny światowej
Źródła wody mineralnej
W roku 1908 w ramach poszukiwań związanych z wodami w Bolkowie Zdroju, odkryto tutaj źródło. Nazwano je Źródło Marii (niem. Marie Quelle). Jest ono położone w okolicy pałacu. Pokłady tej wody są starsze o 3 mln lat od wód oligoceńskich. Woda ta to szczaw wodorowęglanowo-wapniowo-magnezowo-potasowy. Nigdy jednak nie powstało tutaj uzdrowisko. Po II wojnie światowej źródło stanowiło ujęcie wody dla miejscowego PGR, który zarządzał pałacem i zabudowaniami folwarcznymi.
Turystyka
Wieś jest miejscowością agroturystyczną.
Szlaki turystyczne
czerwony – Szlakiem Zamków prowadzący z Bolkowa do Bolkowa przez wsie: Wolbromek, Kłaczyna, Świny, Gorzanowice, Jastrowiec, Lipa, Muchówek, Radzimowice, Mysłów, Płonina, Pastewnik Górny, Wierzchosławice.
Przypisy
- ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 28. [dostęp 2012-09-07].
- ↑ Łuczyński Romuald M. Zamki, dwory i pałace w Sudetach, Legnica, 2008, s. 159
Bibliografia
- Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 7 Pogórze Kaczawskie, red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2002, ISBN 83-85773-47-9
- Góry i Pogórze Kaczawskie. Skala 1:40.000. Jelenia Góra: Wydawnictwo Turystyczne Plan, 2004. wyd. II. ISBN 83-88049-02-X.
Linki zewnętrzne
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of [[:en:Lower Silesian Voivodeship]Lower Silesian Voivodeship]], Poland. Geographic limits of the map:
- N: 51.9134 N
- S: 49.9809 N
- W: 14.7603 E
- E: 17.9091 E
Flaga województwa dolnośląskiego
Czerwony szlak rowerowy
Herb von Czirn
Autor: MIGORMCZ, Licencja: CC BY-SA 4.0
To zdjęcie województwa dolnośląskiego zostało wykonane podczas polskiej Wikiekspedycji Dolny Śląsk fundowanej przez Stowarzyszenie Wikimedia Polska.