Jedwabnik morwowy

Jedwabnik morwowy
Bombyx mori
Linnaeus, 1758
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Podgromada

owady uskrzydlone

Rząd

motyle

Rodzina

prządkowate

Rodzaj

Bombyx

Gatunek

jedwabnik morwowy

Jedwabnik morwowy (Bombyx mori) – gatunek nocnego motyla z rodziny prządkowatych. Ciało duże, owłosione, kolor białawy, skrzydła pokryte delikatnymi żyłkami. Rozpiętość skrzydeł: 4–6 cm. Odżywia się liśćmi morwy.

Hodowany głównie w Chinach i na Półwyspie Indyjskim ze względu na cenne, jedwabne nici oprzędu (kokonu)[1]. Kokony jedwabnika zbudowane są z niezwykle długich nici (1,5 do 3 km z pojedynczego oprzędu) o szczególnych właściwościach fizycznych i wielkiej wytrzymałości. Dlatego hodowla tego gatunku, obok hodowli jedwabnika dębowego (Atheraea pernyi) jest podstawą produkcji jedwabiu. Jego białawy kolor może być modyfikowany: jeżeli do pokarmu gąsienic doda się związków fluorescencyjnych barwnik zostaje wbudowany do nici[2]. Jedwabnik morwowy został udomowiony prawdopodobnie już ok. 5500 lat temu i obecnie nie występuje w naturze. Przypuszcza się, że pochodzi z Himalajów. Tysiące lat hodowli spowodowały, że owad ten nie jest w stanie przetrwać bez opieki człowieka. Osobniki dorosłe mają zredukowane skrzydła i nie potrafią latać, są powolne, nie mają barw maskujących i nie wykazują odruchów chroniących je przed drapieżnikami[3].

Samice jedwabników morwowych wydzielają feromon płciowy – bombikol, który może zwabić samca z odległości 10 km[4].

Galeria

Przypisy

  1. Encyklopedia Popularna PWN
  2. Ann Chin. Zagadka. „Świat Nauki”. nr. 6 (238), s. 8, czerwiec 2011. Prószyński Media. ISSN 0867-6380. 
  3. Marian R. Goldsmith, Toru Shimada, Hiroaki Abe. The genetics and genomics of the silkworm, Bombyx mori. „Annual Review of Entomology”. 50. s. 71-100. DOI: 10.1146/annurev.ento.50.071803.130456. 
  4. Feromony różnych gatunków zwierząt. W: Leszek Konopski, Michael Koberda: Feromony człowieka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2003. ISBN 83-7383-039-1.

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Wikispecies-logo.svg
Autor: (of code) -xfi-, Licencja: CC BY-SA 3.0
The Wikispecies logo created by Zephram Stark based on a concept design by Jeremykemp.
Silk worm adult01.JPG
Autor: smartneddy, Licencja: CC BY-SA 3.0
silk worm adult
Bombyx mori 001.JPG
Autor:

Lilly M

  • real name Małgorzata Miłaszewska
, Licencja: CC BY-SA 3.0
Bombyx mori (Larve) in Bornholms Sommerfugelpark & Tropeland
Bombyx mori pulpa 001.JPG
Autor:

Lilly M

  • real name Małgorzata Miłaszewska
, Licencja: CC BY-SA 3.0
Bombyx mori (Pulpa) in Bornholms Sommerfugelpark & Tropeland