Jerzy III (król Gruzji)
![]() | |
![]() | |
król Gruzji | |
Okres | od 1156 |
---|---|
Poprzednik | |
Następca | |
Dane biograficzne | |
Dynastia | |
Data śmierci | |
Miejsce spoczynku | |
Ojciec | |
Dzieci |
Jerzy III, gruz. გიორგი III, Giorgi III (zm. 6 kwietnia 1184) – król Gruzji w latach 1156-1184 z dynastii bagratydzkiej. Czasy jego rządów razem z rządami królowej Tamary uważane są za złoty wiek historii gruzińskiej, czas sukcesów dyplomatycznych, triumfów militarnych, rozwoju nauki, kultury, duchowieństwa i sztuki.
Jerzy III objął rządy po śmierci swojego ojca Dymitra I, w 1156. Zmienił on defensywną politykę swojego ojca na jeszcze bardziej argresywną i otwarcie zaatakował Seldżuków rządzących sąsiednią Armenią. Jednocześnie ze swoim wstąpnieniem na tron Gruzji, Jerzy III poprowadził zwycięską kampanię przeciwko seldżuckiemu sułtanatowi. W latach 1161-1162 Jerzy III zdobył i wcielił do Gruzji dwa miasta armeńskie; Ani i Dwin. W odpowiedzi Seldżucy zmusili Jerzego III do oddania im miasta Ani jako lenna (Jerzy III został tym samym ich wasalem). Ostatecznie miasto to zostało wcielone do Gruzji dopiero w 1173. Do tego czasu armia gruzińska była wspierana przez armeńśkich ochotników, którzy chcieli pomóc w wypędzeniu Seldżuków z ich państwa. W 1167 Jerzy III został zmuszony do pomocy swojemu wasalowi - szachowi Agszartanowi z Szyrwan, który walczył z Chazarami i Kipczakami, ale po wygranej wzmocnił panowanie Gruzji nad tym całym terytorium.
W 1177 szlachta zorganizowała powstanie przeciwko królowi i ogłosiła księcia Demnę (Dymitra) prawdziwym i legalnym królem Gruzji. Demna był synem starszego brata Jerzego III - Dawida V i dlatego wielu Gruzinów rzeczywiście uważało go za legitymistycznego pretendenta do tronu. Siły powstańców liczyły około 30,000 osób, prowadził je teść Demny - Ioane Orbeli, i okopały się one w cytadeli Lore. Fortecę zaczęła oblegać armia królewska, a Demna poddał się zdając się na łaskę wuja. Został on oślepiony i wykastrowany, a większość rodziny jego żony została wymordowana.
W 1178 Jerzy III mianował swoją starszą córkę Tamarę, współwładczynią i następczynią tronu. Sam oddał córce prawie całą władzę, ale oficjalnie pozostał królem do swojej śmierci w 1184. Został pochowany w Monastyrze Gelati, na zachodzie Gruzji.
Potomstwo
Około roku 1155 Jerzy poślubił Burdukhan (Gurandukht), córkę Kuddana, króla Osetii. Para miała dwie córki:
- Tamarę, kolejną królową Gruzji,
- Rusudanę, żonę Manuela Komnena (ur. 1145), najstarszego syna cesarza Andronika I Bizantyjskiego. Rusudana i Manuel byli rodzicami założycieli Cesarstwa Trapezuntu; Aleksego I i Dawida I.
Media użyte na tej stronie
signature of king George III of Georgia