Jerzy Pawłowski (zoolog)

Jerzy Stefan Pawłowski
Ilustracja
Jerzy Pawłowski w 2011 roku
Data i miejsce urodzenia

8 kwietnia 1932
Kraków

Data i miejsce śmierci

9 lipca 2018
Kraków

prof. dr hab. nauk przyrodniczych
Specjalność: entomologia
Alma Mater

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

Doktorat

1960
Uniwersytet Jagielloński

Habilitacja

1968
Uniwersytet Jagielloński

Profesura

1978

Praca naukowa
Instytut

Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN

Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Medal Komisji Edukacji Narodowej Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie
Jerzy Pawłowski przy pracy (w poszukiwaniu szkoczogonków na malwach), 2011

Jerzy Stefan Pawłowski (ur. 8 kwietnia 1932 w Krakowie, zm. 9 lipca 2018 tamże) – polski zoolog, entomolog, prof. dr hab. Uniwersytetu Jagiellońskiego, profesor zwyczajny Polskiej Akademii Nauk.

Życiorys

Jerzy Pawłowski ukończył studia stopnia pierwszego na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1954 roku i Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie (magisterium i studia doktoranckie) w 1955 roku. Doktorat (w dziedzinie nauk leśnych) obronił w 1960 roku, habilitację na UJ – w 1968 roku, a tytuł profesora uzyskał w PAN w 1978 roku.

W latach 1954–1958 pracował w Warszawie. W 1958 roku został kustoszem Muzeum Babiogórskiego Parku Narodowego (obecnie Ośrodek Edukacyjny Babiogórskiego Parku Narodowego) w Zawoi, gdzie pracował do 1964 roku. Następnie był kierownikiem Stacji Biologicznej Zakładu Zoologii Systematycznej i Doświadczalnej PAN w Ojcowie (w latach 1964–1972), po czym został zastępcą kierownika Zakładu (1972) i kierownikiem (1978–1981).

Działalność naukowa

Wyjeżdżał na liczne staże naukowe i wyprawy badawcze do krajów Palearktyki, m.in. w Karpaty (polskie, ukraińskie, rumuńskie) – 1958–2010; masywy bałkańskie (bułgarskie, jugosłowiańskie, greckie) – 1965–2010; Alpy (austriackie, szwajcarskie) – 1975, 1978; góry Korsyki – 2008; Półwysep Iberyjski – 1976, 1978; Wyspy Kanaryjskie – 1978; Bliski Wschód (Kaukaz, Anatolia, Syria, Irak) – 1975–1977; Azja Środkowa i południowa (Ałtaj, Pamir, Himalaje) – 1972–1981; Daleki Wschód (Bajkał, Ussuri, Korea) – 1971–1991[1].

Jerzy Pawłowski zajmował się entomologią, ekologią zwierząt, zoogeografią, ewolucją fauny i historią zoologii; entomologią szczególnie w zakresie taksonomii, systematyki, faunistyki i zoogeografii biegaczowatych (Carabidae) Palearktyki i paleoekologii chrząszczy (Coleoptera) Europy Środkowej[1].

W latach 1952–2010 opublikował ponad 230 prac naukowych, był promotorem 5 prac doktorskich, recenzentem 13 prac doktorskich i 11 rozpraw habilitacyjnych oraz 11 wniosków o profesury. Kierował praktykami terenowymi studentów biologii kilku uniwersytetów (1964–1971) oraz prowadził wykłady, np. z zoogeografii regionalnej i historii zoologii na międzynarodowym studium doktoranckim placówek PAN w Krakowie – w semestrze wiosennym 2008 roku.

Spis publikacji Jerzego Pawłowskiego.

Został pochowany na Cmentarzu Salwatorskim (sektor SC1-3-20)[2].

Osiągnięcia naukowe

W zakresie Carabidae opisał 50 nowych taksonów szczebla gatunkowego i podgatunkowego (z Karpat, Półwyspu Bałkańskiego, Bliskiego Wschodu, Dalekiego Wschodu, Etiopii i Wysp Kanaryjskich), wyznaczył 4 nowe taksony szczebla rodzajowego i podrodzajowego.

Działalność edytorska

Pracował w redakcjach: Acta zoologica cracoviensia (od 1975 roku); Monografie Fauny Polski (sekretarz redakcji w latach 1973–1981); Polskie Pisma Entomologiczne (redaktor naczelny w latach 1992–1995); Elytron, Barcelona (członek Advisory Board od 1988); Prac Babiogórskich (VI–VIII; 1984–1987); Monogr. Bieszcz. (VII, VIII, X; 1999–2001); Zeszyty Historyczne AZS (od 1997). Ponadto opracował liczne recenzje edytorskie dla różnych czasopism i wydawnictw[1].

Jego wspomnienie o Marku Eminowiczu znalazło się w wydanej w 2009 roku książce Lubię swoje wady. Marek Eminowicz w opowieściach na siedemdziesięciopięciolecie[3].

Członkostwo w organizacjach

  • członek Polskiego Towarzystwa Entomologicznego (od 1953 roku): sekretarz oddziału warszawskiego (1954–1958), członek Komisji Rewizyjnej (1971–1976), wiceprezes (1984–1986), od 1990 – członek Zarządu Głównego, do śmierci – Członek Honorowy
  • członek Polskiego Towarzystwa Taksonomicznego (od powstania do 2001 roku)
  • członek Śląskiego Towarzystwa Entomologicznego (do śmierci)
  • członek European Asociación de Coleopterologia (do śmierci)
  • członek Tovarystvo Zoołohiv Zachidnoji Ukrajiny (do śmierci)[1]
  • członek Komisji Historii Nauki Polskiej Akademii Umiejętności
  • członek Komisji Paleogeografii Czwartorzędu PAU
  • członek Komitetu Historii Nauki i Techniki PAN
  • Członek Honorowy AZS Kraków.
Jerzy Pawłowski z żoną, Teresą Pawłowską w Orońsku w 2013 roku

Odznaczenia i nagrody

Życie prywatne

Jerzy Pawłowski ożenił się z Teresą Krawcowicz (1933–2018) i miał z nią 3 dzieci: Michała (1957–1966), Joannę Kongstad (ur. 1958) i Barbarę Dziadowiec (ur. 1964). Ostatnie kilkadziesiąt lat życia mieszkał w Krakowie.

Przypisy

Bibliografia

  • Prof. Jerzy Pawłowski, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2011-10-28].
  • Kto jest kim w Polsce – Informator Biograficzny. Wyd. 3. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1993. ISBN 83-223-2644-0.

Media użyte na tej stronie

POL Brązowy Medal za Zasługi dla Obronności Kraju BAR.svg
Baretka: Brązowy Medal "za Zasługi dla Obronności Kraju".
Jerzy Pawłowski.jpg
Autor: Happa, Licencja: CC BY 3.0
Jerzy Pawłowski w 2011 roku
Jerzy Pawłowski at work.jpg
Autor: Happa, Licencja: CC BY 3.0
2011 Kliny Kraków poszukiwanie skoczogonków na malwach