Jerzy Tumaniszwili

Jerzy Tumaniszwili
Ilustracja
kontradmirał kontradmirał
Data i miejsce urodzenia

21 czerwca 1916
Moskwa

Data i miejsce śmierci

9 grudnia 2010
Floryda

Przebieg służby
Siły zbrojne

Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne

Formacja

Naval Ensign of Poland2.svg Marynarka Wojenna (II RP)
Naval Ensign of Poland2.svg Marynarka Wojenna

Stanowiska

I oficer artylerii na ORP Piorun

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Zasługi RP Krzyż Walecznych (od 1992, trzykrotnie) Medal Morski (czterokrotnie) Deltagermedaljen (Norwegia)

Jerzy Tumaniszwili (ur. 21 czerwca 1916 w Moskwie, zm. 9 grudnia 2010[1] na Florydzie) – polski wojskowy gruzińskiego pochodzenia, oficer Marynarki Wojennej, uczestnik II wojny światowej, kontradmirał.

Życiorys

Jego rodzina wyjechała z Gruzji jeszcze przed podbojem tego kraju przez ZSRR w 1921, dzięki czemu przeżyła wymordowanie gruzińskiej arystokracji przez bolszewików. W 1922 osiadła w Polsce, najpierw w Świdrze, potem w Warszawie. Jego matką była Polka, Jadwiga Szyszko, córka generała Cezarego Szyszko. Ojciec, książę Paweł Tumanoff-Tumaniszwili, marszałek szlachty gruzińskiej, w 1924 stanął na czele emigracyjnego Komitetu Gruzińskiego[2].

Ukończył suwalskie Gimnazjum Męskie im. Karola Brzostowskiego, był też słuchaczem Szkoły Podchorążych MW. Polskie obywatelstwo przyznano mu 30 września 1941[3].

W 1935 wstąpił do polskiej Marynarki Wojennej korzystając z umowy polskich sił zbrojnych z gruzińskim gen. Aleksandrem Zachariadze[2]. W 1938 otrzymał stopień podporucznika marynarki. Służył w Kadrze Floty w Gdyni. W 1939 został oficerem na niszczycielu ORP „Burza”, brał udział m.in. w planie "Peking". Od 1940 do 1941 był I oficerem broni podwodnej na OF „Ouragan”. Awansowany na stopień porucznika marynarki, został skierowany na ORP „Krakowiak”, gdzie objął stanowisko II oficera artylerii. Brał w tym okresie udział m.in. w patrolach kanału La Manche, w trakcie bitwy z niemieckimi jednostkami został raniony w nogę.

Od grudnia 1942 przez rok służył w Centrum Wyszkolenia Specjalistów Floty. W styczniu 1944 powołano go na I oficera artylerii na ORP „Piorun”. Uczestniczył w akcjach przeciwko niemieckiemu pancernikowiTirpitz” i przy wsparciu operacji lądowania w Normandii. W 1944 awansowano go do stopnia kapitana marynarki.

Zajmował się także działalnością publicystyczną. W trakcie wojny pisywał w "Polsce Walczącej" (w tym pod pseudonimem "Jerzy Traper"). W 1950 udał się na emigrację do Stanów Zjednoczonych. Publikował na łamach "Naszych Sygnałów" i "Przeglądu Polskiego". Został członkiem zwyczajnym Instytutu Józefa Piłsudskiego w Ameryce, działał w Stowarzyszeniu Marynarki Wojennej[3].

W 1990 prezydent RP na uchodźstwie, Ryszard Kaczorowski, przyznał mu awans na komandora podporucznika. W 2008 został mianowany na stopień kontradmirała w stanie spoczynku[4] przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego[5].

Odznaczenia

Przypisy

  1. Odszedł na Wieczną Wachtę. mw.mil.pl, 10 grudnia 2010. [dostęp 2010-12-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (4 marca 2016)].
  2. a b Piotr Zychowicz. Gruziński książę pod polską banderą. „Rzeczpospolita-PlusMinus”, s. P16-P17, 2010-09-04. 
  3. a b Bohater walk II wojny światowej w Marynarce Wojennej. „Bandera”. Wrzesień 2009. ISSN 0209-1070. 
  4. M.P. z 2008 r. nr 57, poz. 516
  5. Jerzy Romanowicz, Kontradmirał w stanie spoczynku Jerzy Tumaniszwili, 1916-2010, „Przegląd Historyczno-Wojskowy” (12), 2011, s. 239.
  6. M.P. z 2010 r. nr 27, poz. 249 – pkt 1.
  7. M.P. z 2004 r. nr 42, poz. 727 – pkt 9.

Bibliografia

Media użyte na tej stronie

POL PMW pagon1 kontradmiral infobox.svg
Naramiennik kontradmirała Marynarki Wojennej RP.
Orzełek II RP.svg
Autor: Poznaniak, Licencja: CC BY-SA 2.5
Orzełek Wojsk Lądowych II RP
Poland badge.jpg
Poland badge. Second World War period Polish Army (post-1939 Free Polish Army) shoulder title.
Naval Ensign of Poland2.svg
Naval Ensign of Poland
Jerzy Tumaniszwili Warsaw Poland September03 2009 Fot Mariusz Kubik 04.JPG
Autor: Mariusz Kubik, Licencja: CC BY 3.0
Jerzy Tumaniszwili (b. June 21, 1916 in Moscow) – Polish veteran, soldier of II World War. He lives in Beavercreek (Oregon), USA
POL Medal Morski 3ok BAR.svg
Baretka Medalu Morskiego nadanego czterokrotnie (z trzema okuciami).
POL Order Zaslugi RP kl4 BAR.svg
Autor: KarlHeintz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Baretka Krzyża Oficerskiego Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej
NOR Medal Za Narwik BAR.svg
Autor: Orem (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Baretka: Medal Za Narwik (Medal Uczestnictwa)