Joe Zawinul
![]() Joe Zawinul (2007) | |
Imię i nazwisko | Josef Erich Zawinul |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | |
Data i miejsce śmierci | 11 września 2007 |
Instrumenty | |
Gatunki | |
Zawód | muzyk (pianista, kompozytor, aranżer) |
Wydawnictwo | |
Powiązania | Cannonball Adderley, Nat Adderley, Miles Davis, Wayne Shorter, Friedrich Gulda |
Zespoły | |
Weather Report Zawinul Syndicate | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() | |
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Zawinul_syndicate_2007-03-28_live_in_freiburg.jpg/240px-Zawinul_syndicate_2007-03-28_live_in_freiburg.jpg)
Josef Erich Zawinul (ur. 7 lipca 1932 w Wiedniu, zm. 11 września 2007 tamże)[1] – austriacki pianista jazzowy i kompozytor.
Był jednym z pionierów gatunku jazz fusion obok takich artystów jak Chick Corea, Herbie Hancock, John McLaughlin, czy Miles Davis. Najlepiej znany jako założyciel zespołu Weather Report, utworzonego przy udziale Miroslava Vitouša i Wayne'a Shortera, z którymi wcześniej nagrał dwa albumy w studyjnym zespole Davisa. Pod koniec kariery prowadził zespół Zawinul Syndicate.
Życiorys
Zawinul urodził się w Wiedniu. Obok Corei i Hancocka był jednym z pierwszych muzyków, którzy zaczęli używać fortepianów elektrycznych i wczesnych syntezatorów, jak np. zastosowanie syntezatora ARP 2600 w utworze Sweetnighter (1973). Również jako jeden z pierwszych użył fortepianu Fender Rhodes z modulacją fazową i pedałem wah-wah.
Jego kreatywność i przywiązanie do szczegółów sprawiło, że jego gra była bardzo nowoczesna. Na płytach Mysterious Traveller i Mr. Gone grał także na kalimbie.
Otrzymał klasyczne wykształcenie muzyczne w Konserwatorium Wiedeńskim. Zanim wyemigrował do USA w 1959, grał już w różnych zespołach. Po przyjeździe do USA grał z Maynardem Fergusonem i Diną Washington, po czym przyłączył się do kwintetu Cannonballa Adderleya w 1961. W okresie gry u Adderleya, Zawinul napisał utwory takie jak Mercy, Mercy, Mercy, Walk Tall czy Country Preacher – ten ostatni w hołdzie dla lidera amerykańskiego ruchu praw obywatelskich, pastora Jesse'ego Jacksona. W tym nagraniu, które ukazało się na albumie z 1969, Zawinul-Austriak pokazał prawdziwe, osobiste zrozumienie dla afroamerykańskiego konceptu cool. Kiedy zadebiutował podczas sesji nagrań na żywo w Chicago dla organizacji Jacksona – Operation Breadbasket, został nagrodzony pełnymi entuzjazmu okrzykami świadczącymi o natychmiastowym uznaniu dla jego gry ze strony głównie publiczności afroamerykańskiej.
Pod koniec lat 60. Zawinul nagrywał wraz z zespołem studyjnym Milesa Davisa i pomógł w stworzeniu nowej konwencji w jazzie – muzyki fusion. Zagrał m.in. na albumie In a Silent Way, do którego napisał utwór tytułowy, oraz na Bitches Brew, do którego napisał dwudziestominutowy Pharaoh's Dance, który zajął całą pierwszą stronę płyty. Zawinul zagrał z Davisem na żywo tylko raz, 10 lipca 1991, tuż przed śmiercią trębacza.
Największym komercyjnym sukcesem Zawinula była jego kompozycja Birdland, 6-minutowe opus magnum, które ukazało się na albumie grupy Weather Report – Heavy Weather (1977). Birdland jest jednym z najlepiej rozpoznawalnych utworów jazzowych lat 70. Jego wersje nagrali m.in. tacy artyści jak The Manhattan Transfer, Maynard Ferguson, Jon Hendricks (autor dopisanego później tekstu do utworu), Quincy Jones i Buddy Rich.
7 sierpnia 2007 Zawinul został hospitalizowany w rodzinnym Wiedniu, tydzień po powrocie z sześciotygodniowej trasy koncertowej po Węgrzech. Zmarł na raka 11 września 2007 w wieku 75 lat[2].
Został pochowany na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu.
Odznaczenia
- Wielka Srebrna Odznaka Honorowa za Zasługi dla Republiki Austrii (2007)[3]
- Austriacki Krzyż Honorowy Nauki i Sztuki I klasy (1993)[3]
Dyskografia
Płyty solowe
- To You with Love (1958)
- Money in the Pocket (1966)
- The Rise and Fall of the Third Stream (1968)
- Zawinul (1971)
- Di-a-lects (1986)
- My People (1996)
- Stories of the Danube (1996)
- Mauthausen - Vom großen Sterben hören (2000)
- Faces & Places (2002)
- Brown Street (2006)
Z Diną Washington
- What a Difference a Day Makes (1960)
- Dinah Washington & Brook Benton - Two of Us (1960)
Z Cannonballem Adderleyem
- Nancy Wilson and Cannonball Adderley (1961)
- In New York (1962)
- In Europe (1962)
- Jazz Workshop Revisited (1963)
- Nippon Soul (1963)
- Live! (1964)
- Fiddler on the Roof (1964)
- Domination (1965)
- Mercy, Mercy, Mercy! Live at 'The Club' (1966)
- 74 Miles Away/Walk Tall (1967)
- Why Am I Treated So Bad! (1967)
- Accent on Africa (1968)
- Country Preacher (1969)
- In Person (1970)
- The Price You Got to Pay to Be Free (1970)
- Experience in E, Tensity, Dialogues (1970)
Z Milesem Davisem
- In a Silent Way (1969)
- Big Fun (1969)
- Bitches Brew (1970)
- Live-Evil (1971)
- Circle in the Round
Z Weather Report
- Weather Report (1971)
- I Sing the Body Electric (1972)
- Live in Tokyo (1972)
- Sweetnighter (1973)
- Mysterious Traveller (1974)
- Tale Spinnin' (1975)
- Black Market (1976)
- Heavy Weather (1977)
- Mr. Gone (1978)
- 8:30 (1979)
- Night Passage (1980)
- Weather Report (1982)
- Processionn (1983)
- Domino Theory (1984)
- Sportin' Life (1985)
- This is This! (1986)
- Live and Unreleased (2002)
- Forecast: Tomorrow (2006)
Z Zawinul Syndicate
- The Immigrants (1988)
- Black Water (1989)
- Lost Tribes (1992)
- World Tour (1997)
- Joe Zawinul & The Zawinul Syndicate - Vienna Nights - Live at Joe Zawinul’s Birdland (2005)
- 75th (2008)
Z Friedrichem Guldą
- Music for Two Pianos - mit Friedrich Gulda: Brahms' Variationen über ein Thema von Haydn • WDR Big Band Köln (2006)
Źródło[4]
Przypisy
- ↑ allmusic – Joe Zawinul Biography
- ↑ Zmarł Joe Zawinul – Newsy – Muzyka w Onet.pl
- ↑ a b parlament.gv.at – Lista odznaczonych odznakami honorowymi Republiki Austrii od 1952 (niem.) [dostęp 2012-10-03]
- ↑ Diapazon – Polski Serwis Jazzowy – Archiwum – Joe Zawinul. [dostęp 2007-09-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-09-28)].
Linki zewnętrzne
- Zawinul Online
- Sylwetka Joe Zawinula na stronach BBC
- „Birdland”, klub jazzowy będący własnością Joe Zawinula w Wiedniu
- Recenzja Brown Street, ostatniego albumu Joe Zawinula. jazzpolice.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-09-27)].
- ISNI: 0000 0001 1700 8912
- VIAF: 119338362
- LCCN: no88003763
- GND: 119286386
- NDL: 00935332
- LIBRIS: 42gknlkn4fv0rnd
- BnF: 13901391b
- SUDOC: 080495141
- SBN: RAVV103179
- NLA: 35762731
- NKC: ola2002150404
- BNE: XX1164713
- NTA: 072077786
- BIBSYS: 1012036
- PLWABN: 9810643090305606
- NUKAT: n2008058830
- J9U: 987007404271105171
- LNB: 000053483
- NSK: 000263753
- CONOR: 45660259
- WorldCat: lccn-no88003763
Media użyte na tej stronie
Baretka: Austriacki Krzyż Honorowy I Klasy za Naukę i Sztukę – Austria.
Autor: myself, Licencja: CC BY 2.5
Joe Zawinul & The Zawinul Syndicate. Live in Freiburg i. Br., Germany, at "Jazzhaus" - March 28, 2007
Weather Report, live at Shinjuku Kosei-nenkin Hall (Joe Zawinul (kbd), Wayne Shorter (sax), Jaco Pastorius (b), Peter Erskine (dr) und Bobby Thomas Jr. (perc))
Autor: myself, Licencja: CC BY 2.5
Joe Zawinul (famous jazz musician) live with his "The Zawinul Syndicate" in Freiburg i. Br., Germany, at "Jazzhaus" - March 28, 2007
Baretka Odznaki Honorowej za Zasługi dla Republiki Austrii 7. Klasy