John McEwen
(c) Department of Foreign Affairs and Trade website – www.dfat.gov.au, CC BY 3.0 au | |
Data i miejsce urodzenia | 29 marca 1900 Chiltern |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 20 listopada 1980 Melbourne |
Premier Australii | |
Okres | od 19 grudnia 1967 do 10 stycznia 1968 |
Przynależność polityczna | Partia Agrarna |
Poprzednik | Harold Holt |
Następca | John Gorton |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
John McEwen (ur. 29 marca 1900 w Chiltern, zm. 20 listopada 1980 w Melbourne) – australijski polityk, na przełomie lat 1967 i 1968 był przez trzy tygodnie tymczasowym premierem Australii.
Życiorys
Pochodzenie i młodość
Pochodził z rodziny aptekarzy. Jako piętnastolatek zakończył edukację i zaczął pracę w administracji publicznej. W czasie I wojny światowej trafił do wojska, ale nim zdążył przejść podstawowe szkolenie, wojna dobiegła już końca. Po powrocie do cywila postanowił zająć się rolnictwem i założył farmę mleczną. Stał się aktywistą rolniczych związków, a następnie blisko z nimi związanej Partii Wiejskiej (CP).
Kariera polityczna
W 1934 został z jej ramienia członkiem Izby Reprezentantów. W latach 1937–1941 po raz pierwszy zasiadał w rządzie, kierując resortami spraw wewnętrznych, spraw zagranicznych oraz lotnictwa. Po ośmiu latach w opozycji, w 1949 powrócił do władzy jako minister gospodarki i rolnictwa, a później handlu i przemysłu. Kierując resortami gospodarczymi dał się poznać jako zwolennik protekcjonistycznej polityki celnej, zwłaszcza w odniesieniu do surowców. W ten sposób chciał ograniczyć zagraniczną konkurencję dla australijskich farmerów. W 1956 został wybrany na lidera CP.
Premier Australii
W grudniu 1967 w nie wyjaśnionych do końca okolicznościach zaginął (najpewniej utonął, ale nigdy nie odnaleziono jego ciała) premier Harold Holt. Jego gabinet tworzyła koalicja liberałów z LPA, których przywódcą był Holt, oraz CP. Gdy 19 grudnia szef rządu został formalnie uznany za zmarłego, gubernator generalny powierzył tymczasowo tekę premiera McEwenowi, jako liderowi drugiej partii koalicyjnej i zarazem ministrowi o najdłuższym stażu.
Od początku było wiadomo, iż McEwen będzie stał na czele gabinetu tylko do chwili, gdy osieroceni śmiercią Holta liberałowie wybiorą nowego przywódcę. Tymczasowy premier aktywnie włączył się w tę rozgrywkę. Zadeklarował, że jeśli nowym szefem LPA zostanie uznawany za faworyta William McMahon, to jego partia wyjdzie z koalicji. Ta deklaracja znacznie pogłębiła kryzys przywództwa u liberałów i sprawiła, że wybory na lidera partii wygrał ostatecznie dotychczasowy minister edukacji, John Gorton. To właśnie jemu 10 stycznia 1968 McEwen przekazał władzę. Nowy premier poprosił go o pozostanie na wcześniejszym stanowisku ministra handlu i przemysłu, a także postanowił o utworzeniu specjalnie dla niego, nieistniejącego wcześniej w Australii, stanowiska wicepremiera.
Emerytura
W 1971 McEwen, w wieku 71 lat, przeszedł na emeryturę i wycofał się z życia publicznego. W tym samym roku otrzymał Order św. Michała i św. Jerzego klasy Rycerz Wielkiego Krzyża, uprawniający do tytułu Sir. W 1973 został odznaczony japońskim Orderem Wschodzącego Słońca. Zmarł 20 listopada 1980. Jego imię nosi budynek będący siedzibą Narodowej Partii Australii, w którą przekształciła się dawna Partia Wiejska.
Linki zewnętrzne
- Biografia na stronie Archiwum Narodowego Australii (en) [dostęp 2010-04-21]
Media użyte na tej stronie
(c) Department of Foreign Affairs and Trade website – www.dfat.gov.au, CC BY 3.0 au
John McEwen
Baretka brytyjskiego Orderu św. Michała i św. Jerzego.
Autor: Image sourced from 'Medals of the World' website: medals.org.uk, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Order of the Companions of Honour Ribbon
[Personal Papers of Prime Minister Holt] Portrait of Harold Holt, Canberra, 1953
- Information - Portrait of Robert Gordon Menzies, former en:Prime Minister of Australia, taken by Luke Monte (1885-1962).
- Source - National Library of Australia
- Copyright Information - picture was taken in the 1930s - for photographs taken prior to 2005, Australian copyright expires 50 years after the photograph was taken. This photo is in the public domain.
- License:
Baretka Wielkiej Wstęgi Kwiatów Paulowni Orderu Wschodzącego Słońca (Japonia).
Od 2003: Baretka Orderu Kwiatów Paulowni (Japonia).