Josef Šnejdárek
![]() | |
generał | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Przebieg służby | |
Siły zbrojne |
|
Jednostki | |
Stanowiska | ziemski komendant wojskowy |
Główne wojny i bitwy | Wojna grecko-turecka (1897), |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Josef Šnejdárek (ur. 2 kwietnia 1875 w Napajedli; zm. 13 maja 1945 w Casablance) – czechosłowacki wojskowy, dowódca wojsk czechosłowackich w walkach o Śląsk Cieszyński.
Życiorys
W 1895 r. ukończył studia w korpusie kadetów piechoty w Pradze, po czym wstąpił do armii austro-węgierskiej. Służył w Budapeszcie i Innsbrucku, szybko osiągając stopień porucznika. Dwa lata później walczył jako ochotnik w wojnie grecko-tureckiej, a w 1899 r. jako szeregowy żołnierz wstąpił do francuskiej Legii Cudzoziemskiej. W roku 1905 uzyskał obywatelstwo francuskie. Po ukończeniu szkoły oficerskiej piechoty w Saint-Maixent, w 1907 r. został oficerem w algierskim pułku strzelców francuskiej armii kolonialnej[1].
W I wojnie światowej już w stopniu majora brał udział w walkach na froncie zachodnim. Współpracując z M. R. Štefánikiem od 1917 r. organizował Korpus Czechosłowacki we Francji, gdzie był jednocześnie oficerem łącznikowym przy francuskim Ministerstwie Wojny. W 1918 dowodził 22 Pułkiem Strzelców na froncie włoskim w Padwie[1].
Na początku 1919 r. wrócił do Czechosłowacji i w randze podpułkownika – jeszcze jako obywatel francuski – został inspektorem dla Północnych Moraw i Śląska. Od 16 stycznia 1919 r. w randze pułkownika dowodził oddziałami czechosłowackimi w tzw. wojnie siedmiodniowej (zajęciu Zaolzia przez Czechosłowację)[1]. Część środowisk polskich uważa go za odpowiedzialnego za zbrodnie wojenne[2][3] – zamordowanie przez jego podwładnych polskich jeńców w Stonawie[4]. 15 maja 1920 członkowie POW dokonali nieudanego zamachu na jego dom w Orłowej[1][3][5].
Odkomenderowany ze Śląska na Słowację dowodził 2. Dywizją Piechoty w walkach z Węgierską Republiką Rad. 10 czerwca 1919 r. w czasie kontrofensywy wyprowadzonej z rejonu Bańskiej Bystrzycy pokonał Węgrów w bitwie pod Badínem, a 13 czerwca odbił Zwoleń[1].
Po wojnie dowodził różnym jednostkami, przede wszystkim piechoty i awansował na kolejne stanowiska, m.in. okręgowego komendanta w Koszycach (1925–32), następnie w Bratysławie (1932–35). Od 1920 r. generał brygady, od 1925 r. generał dywizji, a od 1930 r. generał armii[1].
Zaraz po niemieckiej okupacji Czech 15 marca 1939 wyjechał do Francji. W 1940 r. w Paryżu brał udział w powstaniu opozycyjnej wobec Benesza Czeskiej Rady Narodowej, ew. Czechosłowackiej Rady Narodowej. Šnejdárek był zrażony do byłego prezydenta już od połowy lat dwudziestych, gdy jego osobę wykorzystano do usunięcia ze stanowiska oraz w czasie jego procesu sądowego gen. Gajdy.
Po klęsce Francji w 1940 r. w obawie przed ludźmi Benesza schronił się w Maroku, gdzie zmarł w 1945 r.
Jeszcze w 1939 wydał swoją autobiografię pt. Co jsem prožil[6].
Odznaczenia
- Krzyż Wojenny 1914-1918
- Medal Rewolucyjny
- Medal Zwycięstwa
- Order Legii Honorowej III klasy – Francja
- Croix de Guerre 1914-1918 – Francja
- Croix de Guerre TOE – Francja
- Médaille commémorative de la guerre 1914-1918 – Francja
- Médaille commémorative du Maroc – Francja
- Médaille coloniale – Francja
- Insigne des blessés militaires – Francja
- Order Alawitów II klasy – Maroko Francuskie
- Order Sławy IV klasy – Tunezja
- Order św. Sawy II klasy – Królestwo SHS
- Order Gwiazdy – Rumunia
- Order Korony I klasy – Rumunia
- Order św. Michała i św. Jerzego III klasy – Wielka Brytania
- Order Korony III klasy – Włochy
Upamiętnienie
W 2012 w Bystrzycy nad Olzą organizacja czechosłowackich legionistów wystawiła upamiętniający go a kontrowersyjny dla Polaków obelisk[2].
Bibliografia
- Josef Tomeš i kol., Český biografický slovník XX. století 3, Praga 1999, ISBN 80-7185-247-3
- Antonín Klimek: Velké dějiny zemí Koruny české. Praga 2000, ISBN 80-7185-328-3
- Zvolenom zabudnutý generál. wittmannholding.sk. [dostęp 2012-02-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (10 grudnia 2009)]. (słow.).
- Josef Šnejdárek: Co jsem prožil. Praga: Melantrich, 1939. (cz.).
Przypisy
- ↑ a b c d e f Július Burkovský , Generál Josef Šnejdárek (1875–1945) a Banská Bystrica, [w:] Bystrický Permon, 2021 (01), s. 16 .
- ↑ a b Ewa Furtak , Pomnik czeskiego generała drażni Zaolzie, wyborcza.pl, 10 grudnia 2012 [dostęp 2017-11-24] .
- ↑ a b Luboš Palata , Českého hrdinu mají Poláci za zločince. Jeho pomník rozbouřil Těšínsko, zpravy.idnes.cz, 20 grudnia 2012 [dostęp 2017-11-24] .
- ↑ Łukasz Grzesiczak , Gorąco na Zaolziu. Powstanie Biała Księga zbrodni wojsk gen. Šnejdárka na Polakach, novinka.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
- ↑ Dan Gawrecki: Studie o Těšínsku 15. Politické a národnostní poměry v Těšínském Slezsku 1918–1938. Český Těšín: Muzeum Těšínska, 1999, s. 57. (cz.).
- ↑ Šnejdárek 1939 ↓.
Media użyte na tej stronie
Lesser coat of arms of the Austrian Empire form the Congress of Vienna in 1815 until the Austro-Hungarian Compromise of 1867. It then represented the Cisleithanian territories of Austria-Hungary in the Reichsrat until 1915.
It shows the arms of Habsburg-Lorraine encircled by the chain of the Order of Golden Fleece, surmounted on the crowned Austrian imperial double-headed eagle clutching in its claws the Imperial orb, sceptre and sword, with the Imperial Crown of Rudolf above.
After 1915 the inescutcheon only displayed the red-white-red arms of Austria.Grenade à 7 flammes de la Légion étrangère
Autor: Bonjour vive la France Dessiné par Jérôme BLUM le 5 septembre 2007. Készítette: Jérôme BLUM 2007., Licencja: CC BY-SA 2.0 fr
unofficial armorial bearings of the French republic, created from France coa.png. (The only official emblem of France is its tricolour flag).
Ribbon for the World War I Victory Medal awarded by the Allies:
- w:World War I Victory Medal (United States) awarded by the w:United States Department of Defense
- w:Victory Medal (United Kingdom) also called the Inter-Allied Victory Medal
- w:Médaille Interalliée 1914–1918 (France)
- w:Inter-Allied Victory Medal (Greece)
- w:Allied Victory Medal (Italy)
- etc.
Baretka brytyjskiego Orderu św. Michała i św. Jerzego.
Every sultan of the Ottoman Empire had his own monogram, called the tughra, which served as a royal symbol. A coat of arms in the European heraldic sense was created in the late 19th century. Hampton Court requested from the Ottoman Empire a coat of arms to be included in their collection. As the coat of arms had not been previously used in the Ottoman Empire, it was designed after this request, and the final design was adopted by Sultan Abdul Hamid II on 17 April 1882.
Autor: Boroduntalk, Licencja: CC BY 3.0
Ribbon bar: Médaille Coloniale (1893) & Médaille d'Outre-Mer (1962). France.
Baretka: Czechosłowacki Medal Rewolucyjny – Czechosłowacja.
ribbon of the medal of commander of the Order of the Crown of Italy, during the Kingdom of Italy.
Autor: Babuna881, Licencja: CC BY-SA 3.0
Obnovený pomník Armádního generála Šnejdárka na hoře Polední u Bystřice nad Olší
Josef Šnejdárek (1875 - 1945), Český armádní důstojník.
Autor: Boroduntalk, Licencja: CC BY 3.0
Ribbon bar: Insigne spécial des blessés de guerre militaires (avec 1 étoile). France, 1916-2016.
Baretka: Order Gwiazdy Rumunii (model 1877) – Wielki Oficer – Księstwo i Królestwo Rumunii.
Autor: Boroduntalk, Licencja: CC BY 3.0
Ribbon bar: Médaille commémorative de la Guerre 1914-1918. France.
Autor:
- Czechoslovakia_COA_small_2.svg: Shazz
- Logo_of_the_Czech_Armed_Forces.svg:
- SVG conversion: Petr Kadlec
- SVG file of the coat of arms of the Czech Republic by Tlusťa
- derivative work: Mboro (talk)
Emblemat Armii Czechosłowackiej (przed 1961).
Baretka Wielkiego Oficera Orderu Ouissama Alaouite'a (1913-1956)
Autor: Boroduntalk, Licencja: CC BY 3.0
Ribbon bar: Médaille commémorative du Maroc. France.
Autor: Boroduntalk, Licencja: CC BY 3.0
Ribbon bar: Croix de Guerre 1914-1918 (France)
Baretka: Czechosłowacki Krzyż Walecznych 1914-1918.
Autor: Borodun, Licencja: CC BY 3.0
Ribbon bar: Croix de Guerre des Theatres d'Operations Exterieurs (France)
Autor: Boroduntalk, Licencja: CC BY 3.0
Ribbon bar: L'Ordre du Nicham Iftikar, Officier, Tunisia.