Julian Godlewski
![]() (1982) | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Miejsce spoczynku | |
Zawód, zajęcie | |
Narodowość | |
Tytuł naukowy | doktor praw |
Alma Mater | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Julian August „Jul” Godlewski h. Gozdawa (ur. 17 sierpnia 1903[1] we Lwowie, zm. 4 lutego 1983 w Warszawie) – polski prawnik, oficer, mecenas sztuki polskiej, filantrop, działacz polonijny.
Życiorys
Urodził się w znanej lwowskiej rodzinie Włodzimierza – prezesa Izby Adwokackiej we Lwowie, i Anny Heleny Georginy z Zachariewiczów (1873–1966). Jego dziadek ze strony matki, Julian Zachariewicz, był architektem, profesorem i rektorem Politechniki Lwowskiej.
W 1920 brał udział w wojnie z bolszewikami. W 1921 uzyskał świadectwo dojrzałości w tamtejszym Wyższym i Realnym Gimnazjum im. Adama Mickiewicza, a następnie, kontynuując rodzinną tradycję, ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Później uzyskał stopień doktora praw. Przed II wojną światową był referendarzem w Ministerstwie Spraw Zagranicznych[2].
W czasie wojny był podporucznikiem Polskich Sił Zbrojnych, w szeregach 1 Dywizji Pancernej, dowodzonej przez generała Stanisława Maczka. W 1944 został ciężko ranny w bitwie pod Falaise. 1 stycznia 1946 został awansowany na stopień porucznika w korpusie oficerów kawalerii.
Po wojnie pozostał za granicą. Podczas pobytu w Stanach Zjednoczonych był przez krótki okres adiutantem i tłumaczem generała Tadeusza Bora-Komorowskiego. Następnie przebywał w Argentynie, gdzie uzyskał obywatelstwo, a potem wrócił do Europy. Przez długi czas piastował wysokie stanowisko w zarządzie koncernu stalowego Thyssena. Na stałe mieszkał w Lugano w Szwajcarii, wynajmując przez niemal trzydzieści lat apartament w hotelu „Splendide Royal”[3]. Należał do Koła Lwowian w Londynie.
Od 1962 regularnie przyjeżdżał do Polski z corocznymi, kilkutygodniowymi wizytami. Na krótko przed śmiercią powrócił do kraju i zamieszkał w Warszawie. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera B23-9-27)[4].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Julian_Godlewski_i_Witold_Ma%C5%82cu%C5%BCy%C5%84ski_%281976%29.jpg/240px-Julian_Godlewski_i_Witold_Ma%C5%82cu%C5%BCy%C5%84ski_%281976%29.jpg)
Filantropia
Julian Godlewski był jednym z największych dobroczyńców Wawelu. W latach 1962–1977 zakupił dla krakowskiego Zamku Królewskiego osiem niezwykle cennych zabytków. Były to m.in. portrety: Władysława Zygmunta Wazy (późniejszego króla Władysława IV), powstały w pracowni P. P. Rubensa w początkach XVII w.; Gian Giacomo Caraglia (nadwornego złotnika króla Zygmunta II Augusta), namalowany przez Parisa Bordone w 1552; oraz Adama Kazanowskirgo (podkomorzego koronnego), wykonany przez Peetera Danckersa de Rij w 1638. Pozostałe dary to m.in. kielich Kazimierza Wielkiego z 1351 i arrasu z herbami Dymitra Chaleckiego (podskarbiego wielkiego litewskiego za panowania Stefana Batorego)[5].
W uznaniu zasług Godlewskiego dla Wawelu na jednej z zamkowych ścian umieszczono pamiątkową tablicę z jego nazwiskiem, natomiast Senat Uniwersytetu Jagiellońskiego w maju 1981 nadał mu tytuł doktora honoris causa[6].
Przez wiele lat subsydiował Zakład dla Niewidomych w Laskach, Wydział Filozoficzny Salezjańskiego Seminarium Duchownego istniejący wówczas w Czerwińsku oraz Polski Związek Alpinizmu (wcześniej: Klub Wysokogórski), przyczyniając się po części do sukcesów kilku słynnych wypraw himalaistycznych z lat 70. i 80., m.in. pierwszego zimowego wejścia na Mount Everest przez ekspedycję kierowaną przez Andrzeja Zawadę zimą 1979/1980. Wspierał także finansowo budowę warszawskiego Centrum Zdrowia Dziecka oraz był fundatorem wielu stypendiów dla osób prywatnych.
Dla upamiętnienia matki utworzył literacką Nagrodę im. Anny Godlewskiej, przyznawaną polskim artystom, tworzącym w kraju i na emigracji. Laureatami jej byli m.in. Jerzy Giedroyć, Józef Czapski i Marian Hemar. W 1980 założył fundację swojego imienia, która corocznymi dotacjami wspierała: Muzeum Polskie w szwajcarskim Rapperswilu[7], Szpital Kantonalny (Ospedale Civico) w Lugano i dom dla młodzieży niepełnosprawnej w Sorengo. Po wyczerpaniu kapitału fundacja została rozwiązana w 2004.
Ordery i odznaczenia
- Komandor Orderu Zasługi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
- Krzyż Walecznych
- Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami
- Złoty Krzyż Zasługi (31 stycznia 1939)[2]
- Krzyż Wojenny (Francja)
Przypisy
- ↑ Akt mianowania ppor. Juliana Godlewskiego na stopień por. WP
- ↑ a b M.P. z 1939 r. nr 29, poz. 50 „za zasługi w służbie państwowej”.
- ↑ Hotel Splendide Royal. [dostęp 2011-03-25].
- ↑ Lista pochowanych. Julian Godlewski. um.warszawa.pl. [dostęp 2019-10-26].
- ↑ Cracovia Leopolis. [dostęp 2011-03-25].
- ↑ Doktorzy honorowi UJ. [dostęp 2014-09-04].
- ↑ Rapperswil. [dostęp 2011-03-25].
Bibliografia
- Z żałobnej karty. „Biuletyn”. Nr 45, s. 97–98, Czerwiec 1983. Koło Lwowian w Londynie.
Linki zewnętrzne
Media użyte na tej stronie
Baretka: Krzyż Walecznych (1941).
Autor: Borodun, Licencja: CC BY 3.0
Ribbon bar: Croix de Guerre 1939-1945 (France)
Baretka: Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami – II RP (1942).
Autor: Jacek Godlewski, Licencja: CC BY-SA 3.0
Dr Julian Godlewski, Polish lawyer & philanthropist and Witold Małcużyński (left), Polish pianist (1976)
Autor: Wojciech Soporek, Licencja: CC0
dr Julian Godlewski & prof. Jerzy Szablowski (1981)
Autor: Jacek Godlewski, Licencja: CC BY-SA 4.0
Dr Julian Godlewski (1982), Polish lawyer and philanthropist
Baretka kawalera Komadorii Orderu Zasługi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej