Jurij Łucenko

Jurij Łucenko
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia14 grudnia 1964
Równe
Minister spraw wewnętrznych Ukrainy
Okresod 18 grudnia 2007
do 29 stycznia 2010
Przynależność politycznaNU-NS
PoprzednikWasyl Cuszko
NastępcaMychajło Klujew (p.o.)

Jurij Witaliowycz Łucenko, ukr. Юрій Віталійович Луценко (ur. 14 grudnia 1964 w Równem) – ukraiński polityk, z wykształcenia inżynier elektronik. Minister, deputowany i prokurator generalny. Mąż Iryny Łucenko.

Życiorys

Absolwent lwowskiej politechniki. Krótko pracował jako konstruktor. Pod koniec pierwszej połowy lat 90. przeszedł do administracji regionalnej. Od 1997 do 1998 był wiceministrem nauki i technologii, później doradcą premiera, następnie przewodniczącego Rady Najwyższej Ołeksandra Moroza. W 2002 z listy Socjalistycznej Partii Ukrainy uzyskał mandat deputowanego.

W 2004 należał do najbardziej aktywnych przywódców pomarańczowej rewolucji, a w ramach SPU do zwolenników bliskiej współpracy z Naszą Ukrainą. Od lutego 2005 do grudnia 2006 w rządach Julii Tymoszenko, Jurija Jechanurowa i Wiktora Janukowycza zajmował stanowisko ministra spraw wewnętrznych. Po decyzji socjalistów o pozostaniu w rządzie odszedł z partii i rządu, założył własny ruch pod nazwą Ludowa Samoobrona, został też doradcą prezydenta Wiktora Juszczenki.

Jako lider NS podpisał porozumienie o utworzeniu bloku Nasza Ukraina-Ludowa Samoobrona, w przedterminowych wyborach w 2007 ponownie został posłem, kandydując z numerem pierwszym na liście koalicji.

W nowym rządzie po raz czwarty został nominowany na urząd ministra spraw wewnętrznych. Odszedł z urzędu w 2010 wraz z całym gabinetem. Pod koniec tego samego roku wszczęto wobec niego trzy postępowania karne w tym o sprzeniewierzenie majątku państwowego i nadużycia władzy – m.in. poprzez zawyżenie wynagrodzenia swojemu szoferowi[1] i bezzasadną organizację obchodów dnia milicji[2]. 26 grudnia 2010 został zatrzymany, a następnego dnia decyzją sądu tymczasowo aresztowany[3]. W lutym 2012 skazany w pierwszej instancji na karę czterech lat pozbawienia wolności za rzekome nadużycia związane z wydatkami publicznymi[4]. Postępowania karne wytaczane m.in. Jurijowi Łucence stały się przedmiotem zainteresowania Parlamentu Europejskiego, który w swojej rezolucji skrytykował władze ukraińskie i wezwał do zapewnienia niezależności i bezstronności w procesach przed sądami[5]. Europejski Trybunał Praw Człowieka w 2012 ocenił jego tymczasowe aresztowanie jako bezprawne i naruszające prawa człowieka oraz motywowane politycznie[6]. W kwietniu 2013 został ułaskawiony przez prezydenta Wiktora Janukowycza i zwolniony z zakładu karnego[7].

Powrócił do działalności politycznej. Zaangażowany w opozycyjne protesty, które rozpoczęły się w listopadzie 2013. W styczniu 2014 został ranny podczas starć między demonstrantami a milicją[8]. W sierpniu tego samego roku stanął na czele Bloku Petra Poroszenki[9], powracając w tym samym roku z ramienia tej partii do Rady Najwyższej.

W maju 2016 powołany na prokuratora generalnego Ukrainy[10]. Funkcję tę pełnił do sierpnia 2019.

Przypisy

  1. Peter Byrne: President taps Pshonka, a loyalist with questionable record, as top prosecutor (ang.). kyivpost.com, 12 listopada 2010. [dostęp 2013-01-29].
  2. PACE rapporteur says Lutsenko is 'victim of a political vendetta' (ang.). kyivpost.com, 27 lutego 2012. [dostęp 2013-01-29].
  3. All cases against former minister Lutsenko merged (ang.). kyivpost.com, 27 stycznia 2011. [dostęp 2011-06-09].
  4. Marcin Wojciechowski: Ukraina skazuje pomarańczowych. wyborcza.pl, 28 lutego 2012. [dostęp 2012-03-02].
  5. Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji na Ukrainie i sprawy Julii Tymoszenko. europarl.europa.eu, 21 maja 2012. [dostęp 2013-01-29].
  6. Ukraina: Łucenko został aresztowany bezprawnie. money.pl, 4 lipca 2012. [dostęp 2020-10-31].
  7. Lutsenko pardoned (ang.). kyivpost.com, 7 kwietnia 2013. [dostęp 2013-04-07].
  8. Ukraine opposition leader Yuri Lutsenko injured in police clash (ang.). independent.co.uk, 11 stycznia 2014. [dostęp 2014-01-12].
  9. Poroshenko wants coalition to be formed before parliamentary elections (ang.). interfax.com.ua, 27 sierpnia 2014. [dostęp 2014-08-30].
  10. Lutsenko appointed prosecutor general in Ukraine (ang.). unian.info, 12 maja 2016. [dostęp 2016-12-02].

Bibliografia

Media użyte na tej stronie

Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
Lesser Coat of Arms of Ukraine, the so called Tryzub. A stylised trident symbol in gold on a background shield of blue.
Yuriy Lutsenko - Юрій Луценко.jpg
Autor: NieznanyUnknown author, Licencja: GFDL
Yuriy Lutsenko.