KTM-19

71-619 (KTM-19)

71-619 w Niżnym Nowogrodzie
Dane techniczne
Liczba członów1
Długość15 400 mm
Szerokość2500 mm
Wysokość3160 mm
Masa20 000 kg
Liczba i moc silników4 × 50 kW
Prędkość maksymalna75 km/h
Wnętrze
Liczba miejsc siedzących30
Liczba miejsc ogółem214
Niskopodłogowość0%
Portal Transport szynowy

KTM-19 (seria 71-619) – czteroosiowy, wysokopodłogowy tramwaj zaprojektowany i produkowany seryjnie od roku 1999 w Ust-Katawskiej Fabryce Wagonów (UKWZ) Rosja. KTM-19 jest najnowocześniejszym seryjnie produkowanym pojazdem w tej fabryce. Pomimo wykorzystania na etapie projektu i budowy rozwiązań konstrukcyjnych z modeli KTM-5 i KTM-8, jest to zupełnie nowa generacja wagonów tramwajowych. Tramwaj ten jeździ głównie w rosyjskich miastach, a także w kilku zagranicznych. Produkcja tego modelu uchroniła wiele linii, a nawet sieci tramwajowych przed likwidacją.

Nazwa

Tramwaj ma dwie nazwy: schematyczną 71-619 i półoficjalną KTM-19. Oznaczenie 71-619 jest nazwą schematyczną stosowaną dla wielu maszyn w dawnym ZSRR, 71 oznacza tramwaj, 600 – numer fabryki (UKWZ), natomiast 19 – numer modelu. Dodatkowe litery oznaczają modyfikacje.

Nazwa półoficjalna KTM-19 oznacza Katawski Tramwaj model 19. Dodatkowe litery oznaczają modyfikacje. W podobny sposób oznaczano tramwaje produkowane w całym ZSRR, np. ЛМ oznacza tramwaj wyprodukowany w Leningradzie (obecnie Petersburg).

Geneza

Schemat tramwaju KTM-19
Tramwaj KTM-8 (w malowaniu takim samym jak KTM-19) – poprzednik KTM-19

Po rozpadzie Związku Radzieckiego w latach 90. podstawą komunikacji tramwajowej w Rosji były przestarzałe technologicznie tramwaje typu KTM-5 i KTM-8. Inna sytuacja była jedynie w dwóch największych miastach kraju, Moskwie i Sankt Petersburgu – trzon taboru moskiewskiego stanowiły tramwaje produkcji czechosłowackiej (Tatra), natomiast Petersburg obsługiwały wagony produkcji miejscowej (serie ЛМ)[1]. W mniejszych miastach stan techniczny taboru był bardzo zły. Zakup zagranicznych tramwajów uniemożliwiała szerokość torów (1524 mm w krajach dawnego ZSRR, podczas gdy w pozostałych krajach europejskich najczęściej 1435 mm)[2], a koszt opracowania i następnie zbudowania wózków jest jednym z największych kosztów budowy[3]. W Ust-Katawskiej Fabryce Wagonów podjęto więc decyzję o opracowaniu nowych typów tramwajów. Powstało kilka prototypów jak KTM-11 i KTM-16, jednak do produkcji seryjnej wszedł dopiero KTM-19. Umożliwiło to modernizację taboru tramwajowego rosyjskich miast. W produkcji poszczególnych modeli dochodziło potem do różnych modernizacji i zmian konstrukcyjnych, przez co tramwaj 71-619А różni się bardzo od prototypów 71-619[4].

Konstrukcja

Pulpit sterowniczy

Różnice w stosunku do poprzednich modeli

W KTM-19 zastosowano wiele rozwiązań z poprzednich modeli KTM-5, KTM-8. Do głównych różnic należy zaliczyć wydłużenie oraz zwężenie pudła. Zastosowano drzwi otwierane do środka podobnie jak w autobusach. Poprawiono też kabinę sterowniczą, zastosowano lepsze materiały wykończeniowe[4], a także zmieniono światła na bardziej kanciaste (KTM-8 ma okrągłe).

Wnętrze

Wnętrze

KTM-19 ma wszystkie siedzenia ustawione przodem do kierunku jazdy. Pod lewą ścianą (tą bez drzwi) znajdują się siedzenia pojedyncze, podobnie jak w tramwajach Konstal 105N i pochodnych. Natomiast pod ścianą prawą (z drzwiami) znajdują się siedzenia podwójne. Siedzenia są mocowane podobnie jak w tramwaju Konstal 105N – na metalowym stelażu przymocowanym do podłogi i ściany[5].

Wózki

Tramwaj KTM-19 podobnie jak modele poprzednie KTM-5 i KTM-8 oraz polskie tramwaje Konstal 105N ma dwa wózki dwuosiowe (układ osi BoBo). Wózki pochodzą z tramwaju KTM-8 (z tą różnicą, że zostały wzmocnione, gdyż wzrosła masa pojazdu). Wersja dla Rostowa (normalnotorowa) ma niemalże identyczne wózki co wersja szerokotorowa, tylko nieco węższe[3].

Pantograf

Początkowo w KTM-19 stosowano pantografy typu wiedeńskiego, używane bardzo często w wielu różnych tramwajach. W wyniku modyfikacji oraz remontów standardowe pantografy zastępowano połówkowymi. Jednakże we wszystkich typach modyfikacji oprócz 71-619А (gdzie zastosowano wyłącznie pantografy połówkowe) oraz 71-619КС (gdzie zachowano pantografy standardowe) można znaleźć zarówno egzemplarze z pantografami wiedeńskimi, jak i połówkowymi[6].

Modyfikacje

71-619КТ ma już połówkowy pantograf mimo tego, że pochodzi z pierwszych lat produkcji
  • 71-619 – dwa prototypowe wagony zbudowane w 1999; jeden z nich jeździ w Moskwie, drugi w Czelabińsku.
  • 71-619КТ – wersja ze zmienioną elektroniką, produkowaną przez firmę Kanołus.
  • 71-619КС – wersja z dwumiejscową kabiną przeznaczoną do nauki jazdy (typ używany tylko w Moskwie).
  • 71-619КМ (К-01) – wersja z wózkami dwustopniowego zawieszenia typu Miegi; ma elektroniczną tablicę i klimatyzację sterowaną z kabiny motorniczego.
  • 71-619К-02 – wersja zbudowana specjalnie dla Rostowa nad Donem, mająca rozstaw kół 1435 mm (normalnotorowy, podczas gdy w krajach dawnego ZSRR stosuje się rozstaw szerokotorowy – 1524 mm)[7].
  • 71-619КТМ (КТ-01) – zakres modyfikacji taki jak w 71-619КТ i 71-619КМ (К-01).
  • 71-619КТУ (КТ-02) – modyfikacje takie jak w 71-619КТМ (КТ-01); jest to wersja normalnotorowa projektowana dla Rostowa nad Donem (planowana też na eksport).
  • 71-619А – wersja wyposażona tak jak 71-619КТМ (КТ-01), dodatkowo z napędem asynchronicznym; jeździ w Moskwie, Złatouście i Ufie[8].

Wady i zalety[4]

Zalety

  • bardzo prosta i trwała konstrukcja
  • niska awaryjność
  • znacznie wyższa jakość i estetyka w porównaniu do poprzednich modeli tej firmy
  • niska cena (nawet czterokrotnie mniejsza niż tramwajów zachodnich)
  • możliwość łączenia nawet do czterech wagonów w jeździe wielokrotnej (w praktyce wykorzystuje się maksymalnie dwa)
  • wózki szerokotorowe (rozstaw torów powoduje znacznie niższą opłacalność kupowania wagonów z Zachodu)

Wady

  • wysoka podłoga (obecnie większość produkowanych tramwajów ma chociażby część niskiej lub średniej podłogi)
  • wielość modyfikacji powodująca, że nie wszystkie części pasują do siebie
  • przestarzała technologia w porównaniu do wagonów produkowanych w zachodniej Europie
  • jakość materiałów i wykończenia niższa niż w tramwajach zachodnioeuropejskich

Eksploatacja[9]

KTM-19 w Moskwie
KTM-19 w Charkowie (linia 7)
KTM-19 w trakcji podwójnej w Saratowie, drugi wagon ma opuszczony pantograf

Rosja

Kazachstan

Uzbekistan

Ukraina

Galeria

Przypisy

  1. Piotr Tomasik. Współczesność tramwajów w Sankt Petersbugu. „Świat Kolei”. 8/2007, s. 46–53. Łódź: EMI-PRESS. ISSN 1234-5962. 
  2. Istnieją jeszcze wagony wąskotorowe np. 1000mm.
  3. a b Трамвай 71-619 (КТМ-19) (ros.). [dostęp 13 stycznia 2009].
  4. a b c KTM-5 prawdziwy tramwajowy best seller oraz inne tramwaje UKWZ (pol.). [dostęp 15 stycznia 2009].
  5. Np. w tramwaju Düwag N8C Siedzenia są zamocowane na skrzyniach.
  6. Результаты поиска – СТТС (ros.). [dostęp 17 stycznia 2009].
  7. Харьков транспортный_ Трамвай_ Подвижной Состав_ КТМ-19 (71-619) (ros.). [dostęp 15 stycznia 2009].
  8. Сайт общественной организации Ярославцы за трамвай – КТМ-19 (ros.). [dostęp 16 stycznia 2009].
  9. Трамвайные вагоны (ros.). [dostęp 13 stycznia 2009].

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Question book-4.svg
Autor: Tkgd2007, Licencja: CC-BY-SA-3.0
A new incarnation of Image:Question_book-3.svg, which was uploaded by user AzaToth. This file is available on the English version of Wikipedia under the filename en:Image:Question book-new.svg
Saratov trams 1002+1004.jpg
Autor: Сергей Ярешко, Licencja: CC BY-SA 3.0
Wagony tramwajowe typu KTM-19KT (#1002+#1004) w Saratowie.
71-619K (KTM-19K) in Nizhny Novgorod.jpg
(c) LostArtilleryMan, CC-BY-SA-3.0
Tram #1231 (71-619K or KTM-19K) in Nizhny Novgorod, Depot #1.
Волчанск. 71-619КТ выезжает из депо.jpg
Волчанский 71-619КТ выезжает из депо на линию
Perm asv2019-05 img15 tram at MGorkogo stop.jpg
Autor: A.Savin (Wikimedia Commons · WikiPhotoSpace), Licencja: FAL
KTM-19 tram on Lenina Street (Maxim Gorky Street stop) in Perm, Russia
Propozycja DA.svg
Autor: M.Komorniczak, Licencja: CC BY 3.0
Propozycja dla Dobry Artykuł dla PL.WIKI
КТМ-19 в Ташкенте.jpg
Autor: Sick Spiny, Licencja: CC BY-SA 3.0
KTM-19 wagons in Tashkent (tram-trolleybus depot №3)
КТМ-19КМ.JPG
Новый трамвай КТМ-19КТ на 417-м маршруте в Нижнем Новгороде.
71-619K tram in Moscow.jpg
(c) Константин Косачев z rosyjskiej Wikipedii, CC BY-SA 3.0
Трамвай модели 71-619К на улицах Москвы.
71-619KT (KTM-19KT) in Prokopyevsk, Gaydar str..jpg
Autor: MkMGr, Licencja: CC BY 3.0
Трамвайный вагон 71-619 на ул. Гайдара в Прокопьевске.
Chelyabinsk tramway, trolleybus and cars.jpg
Autor: Shoorick, Licencja: CC BY 2.5
Chelyabinsk. Traffic on the Sverdlovsky boulevard.
71-619K (KTM-19K) in Ufa.jpg
Autor: Strassenbahn, Licencja: CC BY 3.0
Type 71-619K tram in Ufa, Russia. Car no 1006, line 4.
Kharkov tram 3102.JPG
Autor: Ace^eVg, Licencja: CC BY-SA 3.0
Kharkov tram 3102 KTM-19, 2008
Scheme of the tram KTM-19.svg
Autor: Szczecinolog, Licencja: CC BY-SA 3.0
Scheme of the tram Tatra T6C5
71-619A-01 in Moscow.jpg
Autor: Иван Гриценко, Licencja: CC BY-SA 3.0
Tramwaj 71-619А-01 w Moskwie.
Tram 71-619A plant №00164.JPG
Трамвай 71-619А, заводской № 00164.
71-619KT (KTM-19KT) in Moscow.jpg
Autor: New russian, Licencja: CC BY-SA 3.0
Tram KTM-19KT #2099 in Moscow.
Portal icon.svg
Autor: , Licencja: CC BY 2.5
Icon for Wikimedia project´s portals.
Tomsk tram 322 20070519.jpg
Autor: Ilya Plekhanov, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Tomsk tram KTM-19 (71-619KT) No. 322. Passenger compartment.
71-619KT tram (under number 1004) cabin inside (photo taked in Saratov).jpg
Autor: Сергей Ярешко, Licencja: CC BY-SA 3.0
Tram car KTM-19KT in Saratov (#1004). Cockpit.
71-608 nn.jpg
(c) ​Russian Wikipedia user LostArtilleryMan, CC-BY-SA-3.0
The tramcar #1227 of 71-608KM model in Nizhny Novgorod.