Kaława
Artykuł | 52°22′8″N 15°31′58″E |
---|---|
- błąd | 38 m |
WD | 52°22'N, 15°31'E, 52°23'N, 15°36'E |
- błąd | 2294 m |
Odległość | 1185 m |
wieś | |
![]() Zabudowania wsi | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Sołectwo | Kaława |
Liczba ludności (2007) | 377[1] |
Strefa numeracyjna | 95 |
Kod pocztowy | 66-305[2] |
Tablice rejestracyjne | FMI |
SIMC | 0184023 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() |
Kaława (niem. Kalau) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz, przy drodze krajowej nr 3 (E65).
Wieś duchowna, własność opata cystersów w Paradyżu pod koniec XVI wieku leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego[3]. W latach 1945-54 siedziba gminy Kaława. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kaława. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.
Historia
Miejscowość o średniowiecznej metryce, wzmiankowana w 1257 r. jako własność klasztoru Cystersów z Gościkowa (Paradyża). Kościół istniał tu już w 2 połowie XIII w., była to budowla murowana, prawdopodobnie utrzymana w stylu gotyckim. Podczas potopu szwedzkiego w 1655 r. kościół został złupiony i spalony przez Szwedów, odbudowany w latach 1668-1669 spłonął w 1733 r. Świątynia została odbudowana w stylu barokowym z inicjatywy opata paradyskiego Józefa Górczyńskiego. W 1796 r. dobra kościelne zostały przejęte przez państwo pruskie. W 1860 r., po kolejnym pożarze wyremontowano kościół i wymieniono jego wyposażenie. W 1909 r. wybudowano linię kolejową z Międzyrzecza do Toporowa. W latach trzydziestych XX w. obok Kaławy wzniesiono umocnienia centralnej części Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego, które przełamane zostały w nocy z 29 na 30 stycznia 1945 r. w sąsiednim Pniewie.
Zabytki
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są[4]:
- kościół parafialny pod wezwaniem św. Mikołaja, murowany z lat 1668-1699, przebudowany w XIX wieku. Nawa kościoła przekryta jest pozornym sklepieniem kolebkowym[5] .
- obiekty Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego, z lat 1934-45, dec. → Międzyrzecz, Centralny Odcinek MRU:
- schrony bojowe: PzW nr: 716; 716 a; 719; 720
- cztery kopuły pozoracyjne
- stanowisko bojowe nr 717 w grupie warownej Scharnhorst, murowane z 1939 roku
Zobacz też
- Międzyrzecki Rejon Umocniony
- Rezerwaty przyrody Nietoperek
Przypisy
- ↑ Gmina Międzyrzecz w liczbach. Gmina Międzyrzecz. s. 1. [dostęp 2011-10-16].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 420 [zarchiwizowane 2022-10-26] .
- ↑ Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 247.
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 23-24. [dostęp 2013-01-27].
- ↑ Józef Pilch , Stanisław Kowalski , Leksykon zabytków architektury Pomorza Zachodniego i ziemi lubuskiej, Wydawnictwo ARKADY sp. z o.o., 2012, ISBN 978-83-213-4730-1 .
Bibliografia
- Jarosław Lewczuk, Błażej Skaziński, Bożena Grabowska: Zabytki północnej części województwa lubuskiego. Gorzów Wlkp.: WUOZ, 2004. ISBN 83-921289-0-7.
- Artur Kubasik, Bogusław Świtała, Igor Jakubowicz: Obiekty sakralne powiatu międzyrzeckiego = Sakralobjekte des Kreises Międzyrzecz. Bydgoszcz: Pomorska Oficyna Wydawniczo-Reklamowa, 2001, s. 14. ISBN 83-88091-32-8.
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Lubusz Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 53.18 N
- S: 51.33 N
- W: 14.40 E
- E: 16.60 E
Autor:
Mapa powiatu międzyrzeckiego, Polska
Autor: Kapitel, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wnętrze kościoła św. Mikołaja w Kaławie
Autor: Staszek Pietkiewicz (commons: Staszek99, wiki-pl: Staszek99), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Kaława
(c) silu, CC BY-SA 3.0 pl
Kaława, kościół par. p.w. św. Mikołaja, mur., 1668-1699, XIX