Kamienica Emila Bernhardta w Bydgoszczy
![]() | |
Widok od ul. Gdańskiej | |
Państwo | |
---|---|
Miejscowość | |
Adres | ul. Gdańska 16 |
Styl architektoniczny | |
Architekt | Carl Stampehl |
Kondygnacje | 5 |
Rozpoczęcie budowy | 1882 |
Ukończenie budowy | 1884 |
Ważniejsze przebudowy | 1918–1920 |
Pierwszy właściciel | Emil Bernhardt |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego (c) SANtosito, CC BY-SA 4.0 | |
![]() |
Kamienica Emila Bernhardta w Bydgoszczy – kamienica położona w Bydgoszczy przy ul. Gdańskiej 16.
Położenie
Budynek stoi we wschodniej pierzei ul. Gdańskiej, przy skrzyżowaniu z ul. Dworcową. Przylega od południa do hotelu „Pod Orłem” i stanowi z nim całość pod względem gabarytowym i częściowo stylistycznym.
Historia
Działkę, na której stoi kamienica, zakupił około 1850 roku piekarz August Friedrich Bernhardt[2]. Między rokiem 1875 a 1879 firmę przejął jego syn Emil Bernhardt, który wcześniej odbył w Szwajcarii przeszkolenie w zawodzie hotelarskim[2]. W 1880 roku Emil Bernhardt ożenił się z Luizą Müller, córką posiadacza ziemskiego z okolic Piły, która wniosła bardzo pokaźny posag. Prawdopodobnie część wiana żony przeznaczył na wzniesienie kamienicy przy ul. Gdańskiej 16, sąsiadującej z parcelą hotelu "Pod Orłem"[2].
Projekt budynku, autorstwa bydgoskiego mistrza murarskiego Carla Stampehla został zatwierdzony 13 lutego 1882 roku. Powstała kamienica trzypiętrowa o reprezentacyjnej fasadzie utrzymanej w stylu historycznym, nawiązującym do form włoskich renesansowych pałaców miejskich. Był to obiekt typu "Geschäftshaus" – z pomieszczeniami kawiarnianymi i sklepowymi w przyziemiu[2].
W 1918 roku projekt adaptacji pomieszczeń na parterze dla filii Banku Niemieckiego wykonał architekt Gustaw Bruschat. W 1920 roku dokonano kolejnej przebudowy według projektu architekta Rudolfa Kerna[3].
W kamienicy mieściła jedna z najelegantszych bydgoskich kawiarni „Wiener Cafe”, działająca do 1920 roku[3]. W okresie międzywojennym miały tu swoje siedziby: Bank Agrarny i Poznański Bank Gospodarstwa Krajowego oraz swój lokal – Niemieckie Towarzystwo Nauki i Sztuki[3].
Jesienią 2021 w budynku ponownie otwarto kawiarnię[4][5].
Architektura
Budynek wzniesiono na planie podkowy, w stylu eklektycznym o formach klasycyzujących[3]. O dawnej świetności kamienicy świadczy nie tylko dekoracyjna fasada, ale także relikty unikatowej polichromii pokrywającej niegdyś w całości ściany sieni przejazdowej[6].
Na zapleczu parceli mieści się budynek mieszkalny z żelaznym gankiem i dekoracyjnym, ażurowym szczytem, wzniesiony w 1882 roku, zaprojektowany przez mistrza murarskiego Carla Rose[3].
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo kujawsko-pomorskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 24 listopada 2022 .
- ↑ a b c d Jastrzebska-Puzowska Iwona: Hotel „Pod Orłem”. [w.] Kronika Bydgoska XIV 1992. Bydgoszcz 1993
- ↑ a b c d e Bręczewska-Kulesza Daria, Derkowska-Kostkowska Bogna, Wysocka A., [i inni]: Ulica Gdańska. Przewodnik historyczny, Bydgoszcz 2003
- ↑ Bromberg Kaffee. Po ponad stu latach znowu kawiarnia na ul. Gdańskiej 16 w Bydgoszczy
- ↑ Jak kawa z Bydgoszczy wzburzyła ludzi. "A może kelnerzy będą ubrani w niemieckie mundury"
- ↑ Brama przejazdowa ul. Gdańska 16
Bibliografia
- Bręczewska-Kulesza Daria, Derkowska-Kostkowska Bogna, Wysocka A., [i inni]: Ulica Gdańska. Przewodnik historyczny, Bydgoszcz 2003
- Jastrzebska-Puzowska Iwona: Hotel „Pod Orłem”. [w:] „Kronika Bydgoska” XIV 1992. Bydgoszcz 1993
Media użyte na tej stronie
Autor:
Mapa Bydgoszczy, Polska
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
(c) SANtosito, CC BY-SA 4.0
Location map of Kuyavian-Pomeranian Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 53.83 N
- S: 52.28 N
- W: 17.16 E
- E: 19.88 E
Blue Shield - the Distinctive emblem for the Protection of Cultural Property. The distinctive emblem is a protective symbol used during armed conflicts. Its use is restricted under international law.
Kamienica neobarokowa Plac Wolności 1 w Bydgoszczy
Autor: Taktoperz77, Licencja: CC BY-SA 3.0
Kamienica w stylu eklektycznym