Kamienica przy Rynku 6 w Katowicach
![]() Kamienica od strony katowickiego Rynku (2022) | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miejscowość | |
Adres | Rynek 6 / al. W. Korfantego 1, |
Typ budynku | kamienica mieszkalno-handlowa |
Inwestor | A. Goldstein |
Kondygnacje | 3+1 |
Powierzchnia użytkowa | 713,35 m² |
Ukończenie budowy | 1869 |
Ważniejsze przebudowy | 1900, 1911, 1933 |
Pierwszy właściciel | A. Goldstein |
Obecny właściciel | |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() |
Kamienica przy Rynku 6 w Katowicach – narożna kamienica mieszkalno-handlowa, położona przy Rynku 6 i alei Wojciecha Korfantego 1 w Katowicach-Śródmieściu. Została wybudowana w 1869 roku przez budowniczego A. Goldsteina, a w późniejszym czasie często zmieniała swoich właścicieli. Jest wpisana do gminnej ewidencji zabytków.
Historia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Kattowitz_-_Friedrichsplatz._po_1906_%2869698165%29.jpg/220px-Kattowitz_-_Friedrichsplatz._po_1906_%2869698165%29.jpg)
Kamienica rynkowa pod numerem 6 została oddana do użytku w 1869 roku. Wybudował ją z przeznaczeniem na sprzedaż Abraham Goldstein, bogaty Żyd, który w 1866 r. wraz z bratem Josefem przybył z Królestwa Polskiego prowadzić interesy w Katowicach. W późniejszym czasie bardzo często zmieniała ona swoich właścicieli. Była także kilkukrotnie przebudowywana, m.in. w latach 1900, 1911 i 1933[2].
W latach 90. XIX w. na parterze mieścił się jeden z pierwszych śląskich salonów samochodowych - Benz-Automobil. W latach 1906-1912 w budynku mieszkał dr Andrzej Mielęcki, lekarz chorób kobiecych i znany polski działacz społeczno-polityczny[3].
W latach 1935–1936 ówczesnym właścicielem budynku przy Rynku 6 był Herman Bartschat. Działała tam wówczas kancelaria adwokacka Włodzimierza i Zygmunta Guzy[3] oraz zakład krawiecki[4]. Zakład prowadził ówczesny właściciel kamienicy – H. Bartschat i Ska. Wykonywano tam ubiory męskie, mundury, liberie i czapki, a także prowadzono skład ozdób wojskowych i urzędniczych[5].
Po II wojnie światowej na parterze przez kilka dziesięcioleci działał bardzo popularny bar mleczny[6] "Centralny". W 1975 roku kamienica przeszła pod zarząd tymczasowy Komunalnego Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej[1]. Według informacji z 21 maja 2003 roku, miasto planowało wówczas pozyskać na własność budynek celem rozbudowy go w kierunku zachodnim, bądź połączeniem z planowanym wówczas budynkiem w północnej części katowickiego Rynku. Ówczesnym właścicielem nieruchomości była powołana w latach międzywojennych spółka Dom Rynkowy. Wydział Budynków i Lokali Urzędu Miasta Katowice wystąpił w tym okresie do Wydziału Prawnego o opinię dotyczącą możliwości powołania kuratora dla spółki Dom Rynkowy celem likwidacji spółki wraz z możliwością zakupu budynku przez miasto Katowice bądź Skarb Państwa[1].
W lipcu 2017 roku Komunalny Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej wystąpił do władz miasta o dofinansowanie prac remontowych kamienicy. Prace te ruszyły w październiku 2017 roku, a w styczniu 2018 roku były już na ukończeniu. W ramach prac w północnej elewacji kamienicy wyrównano i wzmocniono ściany, a także wymieniono stolarkę okienną. Łączny koszt prac wyniósł około 190 tys. złotych[7].
Charakterystyka
Kamienica narożna przy Rynku 6 oraz alei W. Korfantego 1 położona jest w centralnej części Katowic, w jednostce pomocniczej Śródmieście. Znajduje się ona w północnej pierzei katowickiego Rynku[8]. Należy do Skarbu Państwa i jest w zarządzie Komunalnego Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w Katowicach[7]. Pod koniec grudnia 2021 roku w systemie REGON zarówno pod adresem Rynek 6, jak i Aleja W. Korfantego 1 brak było zarejestrowanych podmiotów gospodarczych[9].
Kamienica z 1869 roku jest współcześnie budynkiem bezstylowym, wybudowanym na planie litery C[2]. Powierzchnia użytkowa budynku wynosi 713,35 m², zaś powierzchnia zabudowy 409 m². Budynek ma trzy kondygnacje nadziemne i jedną podziemną[8]. Bryła budynku jest zwarta, kryta płaskim dachem, o otynkowanych, symetrycznych elewacjach – po zachodniej stronie jest ona dziesięcioosiowa, a po południowej czteroosiowa. Narożniki oraz osie skrajne elewacji zachodniej kamienicy zostały zaakcentowane lizenami, zaś na całej szerokości budynek jest zwieńczony gzymsem[2].
Wejście do kamienicy znajduje się w pierwszej osi kamienicy, po południowej stronie. Okna w kamienicy są prostokątne o prostych opaskach. We wnętrzu znajdują się schody dwubiegowe w konstrukcji stalowej z drewnianymi spocznikami. Zachowała się oryginalna, metalowa balustrada[2].
Kamienica wpisana jest do gminnej ewidencji zabytków miasta Katowice[10].
Przypisy
- ↑ a b c Informacja Prezydenta Miasta dotycząca realizacji przebudowy centrum miasta, Zał. nr 2 do protokołu XLII, bip.katowice.eu, 21 maja 2009 [dostęp 2021-12-28] (pol.).
- ↑ a b c d Klajmon 1997 ↓, s. 82.
- ↑ a b Lipońska-Sajdak Jadwiga, Szota Zofia: Gruss aus Kattowitz. Pozdrowienia z Katowic. Katowice 2004, ISBN 83-87727-07-5
- ↑ Księga adresowa miasta Wielkich Katowic 1935/36 r., Katowice: Dr. E. Kwaśnik (pol.).
- ↑ Abramski 2000 ↓, s. 67.
- ↑ M. in. [1]
- ↑ a b Kończy się remont kamienicy przy katowickim Rynku. Ściana nad Rawą przestała straszyć. katowice24.info, 2018-01-18. [dostęp 2021-12-28]. (pol.).
- ↑ a b Urząd Miasta Katowice: Miejski System Zarządzania-Katowicka Infrastruktura Informacji Przestrzennej. emapa.katowice.eu. [dostęp 2021-12-28]. (pol.).
- ↑ Główny Urząd Statystyczny: Baza internetowa REGON. wyszukiwarkaregon.stat.gov.pl. [dostęp 2021-12-28]. (pol.).
- ↑ Urząd Miasta Katowice: GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW. Wyszukiwanie Zabytku Nieruchomego. bip.katowice.eu. [dostęp 2021-12-28]. (pol.).
Bibliografia
- Jerzy Abramski , Ulice Katowic, Zawiercie: Graf-Mar, 2000, ISBN 83-913341-0-4 (pol.).
- Barbara Klajmon , Katowicka kamienica mieszczańska. 1840-1918. Śródmieście, wyd. 1., Katowice: Centrum Dziedzictwa Kulturowego Górnego Śląska, 1997, ISBN 83-85871-09-8 (pol.).
Media użyte na tej stronie
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Mapa lokacyjna miasta Katowice. Punkty graniczne mapy:
- N: 50.30 N
- S: 50.125 N
- W: 18.885 E
- E: 19.125 E
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of en:Silesian Voivodeship with counties (powiats) and municipalities (gminas). Geographic limits of the map:
- N: 51.1617 N
- S: 49.2956 N
- W: 17.8872 E
- E: 20.0559 E
Tytuł: Kattowitz : Friedrichsplatz.
Adres wydawniczy: [Miejsce nieznane : wydawca nieznany, po 1906] ([miejsce nieznane : drukarz nieznany])
Gatunek: pocztówka
Forma i typ: pocztówki
Opis fizyczny: [1] karta : ilustracja ; 9x14 cm
Na rewersie oznaczenia: No. 5 ; 1195. Tytuł według nadruku na awersie. Rok wydania nadany przez katalogującego.
Autor: Marek Mróz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Katowice - Śródmieście. Rynek 6 / aleja Wojciecha Korfantego 1