Kanał Portowy w Gdańsku
![]() Na pierwszym planie Nabrzeże Ziółkowskiego, w kanale prom MF Wawel | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Lata budowy | XVII-XVIII wiek |
Długość | 1,45[1] km |
Głębokość • maksymalna |
|
Szerokość • średnia |
|
Początek | |
Akwen | |
Miejsce | |
współrzędne | |
Koniec | |
Akwen | |
współrzędne | |
Typ kanału | |
Kanał Portowy – znajduje się w Gdańsku, pomiędzy Westerplatte i Nowym Portem, jest przedłużeniem Martwej Wisły od Zakrętu Pięciu Gwizdków do ujścia ku Zatoce Gdańskiej.
Historia
Kanał zaczął powstawać w XVII wieku, w związku z zapiaszczeniem dawnego ujścia Wisły i powstawaniem piaszczystej łachy w miejscu dzisiejszego półwyspu Westerplatte. Około 1634 statki wchodzące i wychodzące do Gdańska zaczęły wykorzystywać akwen zwany Głębią Zachodnią. W następnych latach kanał był pogłębiany na koszt władz miasta Gdańska (1674-1675), próbowano zabezpieczać jego wschodni kraniec śluzą, a znajdujące się na zachodnim krańcu ujście do Zatoki Gdańskiej – falochronem, nazwanym molem, o długości 200 m (1680-1683). W związku z ich zniszczeniem, w 1716 powstały kolejne, drewniane mola, a w 1724 inż. Charpentier wybudował nową śluzę. Około 1774 dawne ujście Wisły na wschód od Westerplatte było już tak zamulone, że Głębia Zachodnia stała się jedynym wejściem do portu. Już nieco wcześniej zaczęto ją nazywać Nowym Torem Wodnym (niem. Neues Fahrwasser, Neufahrwasser), potem zaś przyjęła się nazwa Kanał Portowy (niem. Hafenkanal)[2]. W latach 60. XX wieku kanał poszerzono i pogłębiono, a wydobytą ziemię wykorzystano do wykonania wzniesienia na Westerplatte, na którym w 1966 stanął pomnik Obrońców Wybrzeża[3].
Kanał znajduje się wewnątrz gdańskiego portu morskiego, po jego północnej stronie jest nabrzeże Obrońców Westerplatte, a po południowej nabrzeża Oliwskie i Ziółkowskiego.
Zobacz też
- Baza Promowa PŻB
- Latarnia Morska Gdańsk Nowy Port
Przypisy
- ↑ a b c Gedanopedia NOWY PORT.
- ↑ Waldemar Nocny: Nowy Port. Pierwsza brama Gdańska. Gdańsk: POLNORD-Wydawnictwo Oskar, 2005, s. 9–15. ISBN 83-89923-03-3.
- ↑ POMNIK OBROŃCÓW WESTERPLATTE. gedanopedia.pl. [dostęp 2019-11-30].
Media użyte na tej stronie
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Relief location map of Pomeranian Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 54.92 N
- S: 53.40 N
- W: 16.65 E
- E: 19.75 E
Autor:
Mapa gminy Gdańsk, Polska
Kanał Portowy w Gdańsku (lata 30. XX wieku).
Autor: Artur Andrzej, Licencja: CC0
Gdańsk. Kanał Portowy, widok w stronę źródła. Po lewej Westerplatte, po prawej Nowy Port.
Plan Gdańska w 1734 r.: 1-Kanał Portowy, 2-stare ujście Wisły, 3-Westerplatte (jeszcze jako wyspa), 4-Twierdza Wisłoujście. Po lewej jezioro Zaspa.
Autor: Koefbac, Licencja: CC BY-SA 4.0
Widok na kapitanat portu i Kanał Portowy w Gdańsku, prom "Wawel".