Kaplica św. Walentego w Kamionce
![]() | |||||||||||||||||
kaplica filialna | |||||||||||||||||
![]() Kaplica św. Walentego w Kamionce | |||||||||||||||||
Państwo | |||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||||||||||
Miejscowość | |||||||||||||||||
Wyznanie | |||||||||||||||||
Kościół | |||||||||||||||||
Parafia | |||||||||||||||||
Wezwanie | |||||||||||||||||
Wspomnienie liturgiczne | 14 lutego | ||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |||||||||||||||||
![]() |
Kaplica pod wezwaniem św. Walentego w Kamionce – świątynia mariawicka, filia parafii św. Anny w Piasecznie wchodzącej w skład diecezji lubelsko-podlaskiej Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w RP.
Nabożeństwa planowo odbywają się według ogłoszenia (głównie w niedziele) o 9:00, ale od pewnego czasu świątynia nie jest w ogóle użytkowana i niszczeje opuszczona. Regularnie w nabożeństwach w ostatnich latach użytkowania kaplicy brało udział niewiele ponad 5–10 osób. Miejscowi mariawici, którzy nazywają kaplicę kościółkiem, obecnie dojeżdżają do innych ośrodków mariawickich, chowani są na cmentarzu wyznaniowym w Cegłowie.
Położenie
Kaplica ulokowana jest w Kamionce, w gminie Latowicz, w powiecie mińskim w województwie mazowieckim. Świątynia usytuowana jest w centrum Kamionki, przy skrzyżowaniu dróg z Latowicza, Walisk i Wielgolasu. Filia w Kamionce oddalona jest od kościoła parafialnego w Piasecznie o około 7 km.
Wokół kaplicy rosną stare robinie akacjowe i kasztanowce liczące 2,2–2,4 m obwodu.
Historia
Kaplica św. Walentego została ufundowana przez Franciszka Chrósta i Ludwika Redę – gospodarzy z Kamionki. Wznosili ją rzemieślnicy – bracia Wojciechowscy z Siodła. Czas powstania nie jest dokładnie znany, najbardziej prawdopodobne wydaje się, iż wzniesiono ją około 1906-1910 roku. W latach 30 XX w., mariawici stanowili około 25% mieszkańców Kamionki. Przed II wojną światową w Kamionce żyło 15 rodzin mariawickich, po wojnie było 7 rodzin, obecnie 2. Do kaplicy przejeżdżali też mariawici z Dzielnika – 4 rodziny, Kiczek – 2 rodziny i Walisk – 1 rodzina. W kaplicy odbywały się odpusty na św. Walentego – 14 lutego i Trójcę Przenajświętszą. W ostatni dzień każdego miesiąca odprawiano adorację ubłagania[1]. 4 czerwca 2004 opiekę nad zabytkiem objęli uczniowie Zespołu Szkół w Wielgolesie – młodzież regularnie sprząta budynek i przyległy teren.
Kaplicę wpisano do rejestru zabytków 4 stycznia 2011 pod nr A-1000[2].
Architektura
Kaplica mariawicka w Kamionce została wzniesiona na początku XX wieku w stylu gotyckim. Jest ona orientowana, zbudowana na rzucie prostokąta, o wymiarach: długość – 15,75 m, szerokość na zewnątrz – 6,50 m, wysokość wieży – 10,8 m. Posiada jedną wieżę, ustawioną od frontu, wejście znajduje się u podstawy, od strony południowej. Dach dwuspadowy, kryty dachówką, zaś dach wieży stanowi okrągła kopuła z kulą i krzyżem na szczycie, kryta blachą. Dachówka wyprodukowana została w Kołbieli przez firmę Rychłowskiego. Kaplica ustawiona jest na dużych głazach narzutowych. Okna witrażowe, po trzy w ścianach wschodniej i zachodniej, u góry półkoliste, o wymiarach 0,85 × 2,00 m.
Kaplica jest jednonawowa, wnętrze nie podzielone. Sklepienie drewniane, półkoliście zamknięte, wsparte na czterech drewnianych kolumnach, ze zdobieniami w górnej części, ustawionych na drewnianych cokołach. Obwód kolumny 67 cm, zaś ośmiokątnego cokołu, na którym stoi 99 cm. Wysokość kolumn 4,90 m, wysokość ścian bocznych 3,90 m, wysokość wnętrza w najwyższym punkcie pośrodku nawy 5,50 m. Prezbiterium wydzielone jest balustradą.
Wyposażenie
Wyposażenie stanowi: gotycki ołtarz o wymiarach 1,5 × 1 × 3,5 m, Górna część tabernakulum obrotowa, po bokach dwa drewniane anioły z rękami skrzyżowanymi na piersi, spoglądają w stronę Przenajświętszego Sakramentu, na drewnianych drzwiczkach tabernakulum płaskorzeźbione: hostia, kielich i po bokach obłoki. Nad ołtarzem napis: CHWAŁA NA WYSOKOŚCI BOGU, poniżej krzyż i obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy. W ołtarzu, po lewej stronie znajduje się schowek na książki. Na ołtarzu trzy pary potężnych mosiężnych świeczników. Ołtarz i prezbiterium odgrodzone są drewnianą balustradą o wysokości 0,7 m. Po lewej stronie zawieszony zegar ścienny, po prawej odkryty konfesjonał. Po prawej stronie od wejścia mosiężna kropielnica w kształcie serca z symbolami: włócznią, kotwicą i koroną cierniową.
W tylnej ścianie prezbiterium, po lewej stronie ołtarza wejście do pomieszczeń gospodarczych (na parterze dwa pomieszczenia, w pierwszym schody na piętro, gdzie znajduje się jedno duże pomieszczenie, a za nim wąska komórka – alkierz). Od tyłu niewielki ganek o wymiarach 1,8 × 1,7 m, z którego znajduje się także drugie oddzielne wejście do pomieszczeń gospodarczych. Nad wejściem chór o szerokości 1,5 m, na który prowadzą po lewej stronie drewniane schody, organów brak, z chóru wejście na piętro wieży, gdzie znajduje się sygnaturka.
Bibliografia
- Oficjalna strona Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w RP
- Uczniowski projekt "Ślady przeszłości" – opis kaplicy w Kamionce. latowicz.republika.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-05-10)].
- Gajowniczek Z., 2004. Kaplica Mariawicka w Kamionce [Dokument elektroniczny] : Zabytki Regionu Latowickiego cz. 1 : Projekt: Ślady Przeszłości. Uczniowie opiekują się zabytkami ISBN 83-918396-3-X.
Przypisy
- ↑ Kalendarz Liturgiczny na rok 1986 Kościoła Starokatolickiego Mariawitów
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo mazowieckie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2021 .
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Masovian Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 53.55N
- S: 50.95 N
- W: 19.15 E
- E: 23.25 E
Blue Shield - the Distinctive emblem for the Protection of Cultural Property. The distinctive emblem is a protective symbol used during armed conflicts. Its use is restricted under international law.
Autor: Michcik, Licencja: CC BY-SA 3.0
Kaplica mariawicka pw. św. Walentego w Kamionce
Autor:
Mapa powiatu mińskiego, Polska
Autor:
Mapa gminy Latowicz, Polska