Karabin Dreyse
![]() Zündnadelgewehr M/41 | |
Państwo | |
---|---|
Rodzaj | |
Historia | |
Prototypy | 1838 – 1840 |
Produkcja | 1840 – ?? |
Dane techniczne | |
Kaliber | 15,43 mm |
Wymiary | |
Długość | 1422 mm |
Długość lufy | 964 mm |
Masa | |
broni | 4,08 kg |
Inne | |
Prędkość pocz. pocisku | 290 m/s |
Karabin Dreyse – pruski karabin iglicowy, stanowiący podstawowe uzbrojenie strzeleckie armii pruskiej do czasu zakończenia zjednoczenia Niemiec i utworzenia Cesarstwa Niemieckiego (1871). Pierwszy udany karabin odtylcowy, który trafił do masowej produkcji.
Historia
W 1836 roku Johann Nikolaus von Dreyse wykonał kolejny prototyp karabinu odtylcowego. W odróżnieniu od jego wcześniejszych konstrukcji tego rodzaju broni ta wzbudziła zainteresowanie armii pruskiej uzbrojonej w tym czasie w odprzodowe karabiny z zamkiem skałkowym. Karabin Dreyse został przyjęty do uzbrojenia 4 grudnia 1840 roku rozkazem króla Fryderyka Wilhelma IV jako Zündnadelgewehr M/41. Jednak przez pierwsze lata konstrukcja była utajniona i nosiła mylącą nazwę leichtes Perkussionsgewehr M/41 czyli „lekki karabin kapiszonowy”. Oficjalnie nazwa Zündnadelgewehr M/41 pojawiła się dopiero w 1855 roku po odtajnieniu konstrukcji. Pomimo rozpoczęcia produkcji karabiny Dreyse zaczęły trafiać do jednostek dopiero w 1848 roku, kiedy zmagazynowano dostateczną ich liczbę, aby przezbroić jednocześnie wszystkie jednostki armii pruskiej.
Po raz pierwszy karabiny Dreyse zostały użyte podczas oblężenia Drezna w 1849 roku, będącego jednym z ostatnich starć Wiosny Ludów. W trakcie zamieszek utracono część karabinów, z których odzyskano jedynie 3 (lub nawet 20) sztuk, które padły łupem obcego wywiadu, prawdopodobnie Anglii. W zakładach Hollanda, w Londynie ok. 1850 roku wyprodukowano nieznaną liczbę kopii karabinu M/41, które poddane zostały próbom wojskowym.
Nieduże ilości tej broni używane były przez Polaków w czasie powstania styczniowego (1863)[1][2][3].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Battles_of_the_nineteenth_century_%281901%29_%2814763321652%29.jpg/220px-Battles_of_the_nineteenth_century_%281901%29_%2814763321652%29.jpg)
Później użyto ich podczas wojny prusko-duńskiej (1864) i prusko-austriackiej (1866). Wprowadzenie karabinu Dreyse spowodowało duże zmiany w taktyce piechoty. Karabiny odtylcowe mogły być ładowane w pozycji leżącej, dzięki czemu straty pruskie były znacznie niższe od austriackich. Zwiększenie szybkostrzelności praktycznej karabinów spowodowało także zmniejszenie znaczenia kawalerii. Konflikty te ujawniły poza zaletami także wady karabinu Dreyse. Naboje osadzone były w płonnej łusce papierowej. Ponieważ zamek nie zapewniał całkowitej szczelności, część gazów prochowych wydostawała się szczelinami, co zmniejszało donośność. Ponieważ spłonka była umieszczona tuż za pociskiem, iglica musiała być bardzo długa, a podczas wystrzału działały na nią gazy prochowe o wysokiej temperaturze, co powodowało jej częste pękanie. Dreyse zastosował w swojej broni pocisk ołowiany w sabocie papierowym. W teorii sabot miał odpadać od pocisku po opuszczeniu lufy, w praktyce nie zawsze następowało rozdzielenie sabotu i pocisku, a w rezultacie cierpiała na tym celność.
W 1870 roku wybuchła wojna francusko-pruska. Armia pruska uzbrojona w karabiny Dreyse starła się podczas niej z armią francuską uzbrojoną w karabiny Chassepot Mle 1866. Były one, podobnie jak karabiny Dreyse, bronią odtylcową na amunicję w łusce spalającej się, ale posiadały kauczukowe uszczelniacze zamka zwiększające donośność i celność.
Pomimo posiadania gorszej broni armia pruska wygrała wojnę, ale natychmiast po jej zakończeniu podjęto decyzję o wprowadzeniu do uzbrojenia nowego karabinu pozbawionego wad poprzednika. Od 1871 roku zastępowany był przez nowy karabin Mauser M1871 skonstruowany przez braci Paula i Wilhelma Mauserów. Jednak przed wprowadzeniem M1871 karabiny Dreyse przeszły ostatnią modernizację – pracownik zakładów w Sömmerda Johann Beck zaproponował modyfikację istniejących modeli poprzez uszczelnienie zamka i zmianę celowników na dostosowane do balistyki nowego naboju M 1872 (A/n).
Wersje
- Zündnadelgewehr M/41
- Zündnadelbüchse M/49
- Zündnadelbüchse M/54
- Zündnadelkarabiner M/57
- Zündnadelfüsiliergewehr M/60
- Zündnadelgewehr M/62
- Zündnadelbüchse M/65
- Zündnadelwallbüchse M/65
- Zündnadelpioniergewehr M/69
- Zündnadelgewehr mit Aptierungen nach Beck (modyfikacja karabinów przez Becka)
Do karabinów Dreyse stosowano następujące rodzaje amunicji scalonej:
- M 1841
- M 1847
- M 1855
- M 1857 (do Zündnadelkarabiner M/57)
- M 1865 (do Zündnadelwallbüchse M/65)
- M 1872 (A/n Beck)
Opis
Dreyse M/41 był bronią jednostrzałową iglicową, z sześciotaktowym zamkiem ślizgowo-obrotowym. W celu przeładowania broni należało odciągnąć prowadnicę iglicy, obrócić zamek (odryglowanie), odciągnąć go do tyłu, przesunąć do przodu, obrócić w drugą stronę i pchnąć prowadnicę iglicy do przodu. Mechanizm spustowy ze sprężyną uderzeniową działał bezpośrednio na masywną iglicę. Jedynym ryglem była rączka zamka.
Lufa gwintowana, z czterema bruzdami prawoskrętnymi.
Dreyse M/41 był wyposażony w łoże i kolbę z drewna orzechowego.
Mechaniczne przyrządy celownicze składające się z muszki i celownika (nastawy celownika do 700 kroków (schritt)).
Przypisy
- ↑ Ignacy Drygas , Wspomnienia chłopa - powstańca z 1863 r., Kraków 1913 .
- ↑ Józef Ożegalski , Wspomnienia krwawych czasów : z roku 1863, Tarnów 2006, s. 320, ISBN 83-89364-30-1 .
- ↑ Zofia Szybalska , Urywki z pamiętników o powstaniu z roku 1863 : gawędy obozowe dla harcerzy polskich, Lwów 1913, s. 57 .
Bibliografia
- Ilustrowana Encyklopedia. Broń strzelecka XIX wieku, ESPADON 1995, ISBN 83-85489-14-2.
- Rolf Wirtgen (Hg.), Das Zündnadelgewehr – Eine militärtechnische Revolution im 19.Jhd. Mittler, Herford 1991. ISBN 3-8132-0378-6.
Linki zewnętrzne
- Preußisches Zündnadelgewehr M/41 (Kuratorium zur Förderung historischer Waffensammlungen)
- https://web.archive.org/web/20100206164429/http://www.beyars.com/kunstlexikon/lexikon_9823.html
- Bild eines Zündnadelgewehrs im DHM. dhm.de. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-07-31)].
- Eine Seite, die auch das moderne Schießen mit Zündnadelwaffen beschreibt
Media użyte na tej stronie
Autor: Internet Archive Book Images, Licencja: No restrictions
Identifier: battlesofninetee01forb (find matches)
Title: Battles of the nineteenth century
Year: 1901 (1900s)
Authors: Forbes, Archibald, 1838-1900 Atteridge, A. Hilliard (Andrew Hilliard)
Subjects: Battles Military history, Modern
Publisher: London New York : Cassell and Company
Contributing Library: University of California Libraries
Digitizing Sponsor: Internet Archive
View Book Page: Book Viewer
About This Book: Catalog Entry
View All Images: All Images From Book
Click here to view book online to see this illustration in context in a browseable online version of this book.
Text Appearing Before Image:
to be furrows. No, saidBismarck, looking again, the spaces are notequal : they are advancing lines. And so theywere ; and by eleven oclock the smoke ofsom--^ Austrian batteries furnished a convincing time before his advance had thus been signalised,Moltke made answer to the King, who hadbeen questioning him as to the prospects of thefight, To-day your Majesty will win, not onlythe battle, but also the campaign. The Prussian reserves, wrote a correspond-ent with the Austrians, were once more calledupon ; and from half-past twelve till nearly oneoclock there was an artillery fire from centre toleft for six miles or more, which could not wellhave been exceeded by any action of whichhistory makes mention. The battle was assum-ing a more awful and tremendous aspect, andthe faint rays of sunshine which shot at inter-vals through the lifting clouds only gave thescene a greater terror. About this time, also, Benedek and his staff passed through the 6thCorps, which was in reserve. As the green
Text Appearing After Image:
BOI-DLY THE PRUSSIANS ADVANCED UPON THIS VILLAGE AND ITS wood (p. 80). proof that their fire was directed, notagainst the Red Princes, but Unser Fritzs army ; and the words The Crown Prince iscoining ! passed from lip to lip. But, some6 plumes were seen rapidly advancing, the bandsbroke forth into the National Anthem, and themen cheered their commander with no uncertainnote. Faces broke into broad smiles ; Jager BATTLES OF THE NINETEENTH CENTURY. hats were thrown into the air ; all seemed joyousin the anticipation of an approaching triumph.Benedek, however, waved to them to ceaseshouting, saying, in his peculiar tone of voice, Not now, my children : wait till to-morrow. And it was wise advice ; for by this time Benedekhad begun to suspect that he and his men wouldsoon all have a verv different song to sing. The storm and stress of battle were now begin-ning to tell heavily on the Austrians. Theywere, it is true, still holding their own, or some-thing like it, on the line of the Bistri
Note About Images
Dreyse Needle-gun, m/1841, Prussia. From the collections of Armémuseum (Swedish Army Museum), Stockholm.
Dreyse Needle-gun m/1854 för Jäger units. Prussia. From the collections of Armémuseum (Swedish Army Museum), Stockholm.
Autor: Benedikt.Seidl unter Anleitung von Avron, Licencja: CC0
# Lauf
- Kammerhülse
- Kammer
- Kammerstängel
- Sperrfeder
- Schlösschen
- Nadelbolzen mit Zündnadel
- Spiralfeder
- Abzugszüngel
- Abzugsfeder
- Nadelrohr
- Patrone
Dreyse carbine M1857, Breech