Karnegia olbrzymia
(c) Stan Shebs, CC BY-SA 3.0 | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | |||
Klasa | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Rodzaj | karnegia | ||
Gatunek | karnegia olbrzymia | ||
Nazwa systematyczna | |||
Carnegiea gigantea (Engelm.) Britton & Rose J. New York Bot. Gard. 9:188, t. 32. 1908 | |||
Synonimy | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
![]() | |||
Zasięg | |||
![]() |
Karnegia olbrzymia, saguaro (Carnegiea gigantea (Engelm.) Britton & Rose) – gatunek sukulenta z rodziny kaktusowatych, jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju Carnegiea. Występuje w USA (Arizona, Kalifornia) i Meksyku (Sonora)[3]. W sąsiedztwie miasta Tucson w Arizonie znajduje się Park Narodowy Saguaro[5]. Kaktus saguaro jest symbolem stanu Arizona[6].
Morfologia
- Pokrój
- Kolumnowy, osiąga wysokość 18 m, jest uznawany za najwyższego przedstawiciela rodziny. Największym osobnikiem rosnącym w Stanach Zjednoczonych jest roślina znaleziona w hrabstwie Pinal w Arizonie, mierząca 16,5 m wysokości, o średnicy korony 4,7 metra oraz obwodzie pnia 2,1 m[7].
- Kwiaty
- Są białe, samosterylne, zakwitające wczesną wiosną[8].
- Owoce: Czerwone[8], dojrzewają jesienią, zawierające około 2000 drobnych nasion[9].
Biologia i ekologia
Zakwita po raz pierwszy w wieku ok. 75 lat i wtedy pojawiają się pierwsze rozgałęzienia. Kwiaty otwierają się nocą i są otwarte do popołudnia[9]. Zapylane są przez nietoperze i owady[10]. Do prawidłowego wzrostu potrzebuje pełnego słońca. Preferuje podłoża dobrze przepuszczalne. Rośnie bardzo powoli. Po 10 latach ma około 15 cm wysokości. Ciepłolubny występuje głównie na południowych zboczach[8]. W czasie deszczu pobiera bardzo szybko wodę, którą magazynuje w łodydze na okres suszy.
Systematyka
- Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)
Należy do rodziny kaktusowatych (Cactaceae), która jest jednym z kladów w obrębie rzędu goździkowców (Caryophyllales) i klasy roślin okrytonasiennych[2]. W obrębie kaktusowatych rodzaj klasyfikowany jest do plemienia Pachycereeae z podrodziny Cactoideae[3].
Galeria
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ a b Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-05-07] (ang.).
- ↑ a b c Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-01-17].
- ↑ Carnegiea gigantea, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
- ↑ Welcome to Saguaro National Park. National Park Service. [dostęp 2014-05-31]. (ang.).
- ↑ Arizona, Saguaro National Park. The American Southwest. [dostęp 2014-05-31]. (ang.).
- ↑ Carnegiea gigantea. American Forests, protecting and restoring forests. [dostęp 2014-05-31]. (ang.).
- ↑ a b c Plant Fact Sheet: Saguaro Cactus. Arizona-Sonora Desert Museum. [dostęp 2014-05-31]. (ang.).
- ↑ a b How Saguaros Reproduce. National Park Service. [dostęp 2014-05-31]. (ang.).
- ↑ Rudolf Šubík, Libor Kunte: Encyklopedia kaktusów. Ewa Świerżewska (tłum.). Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006. ISBN 83-11-10517-0.
Media użyte na tej stronie
Natural distribution map for Carnegiea gigantea
(c) Stan Shebs, CC BY-SA 3.0
Photo of Carnegiea gigantea fruits at the Springs Preserve garden in Las Vegas
Autor: Ken Bosma, Licencja: CC BY 2.0
Saguaro cactus flowers; near Tucson, Arizona.
Desert landscape with saguaro cactii (Carnegiea gigantea) in Agua Fria National Monument, Arizona
Autor:
- Owoce_Saguaro.jpg: *Carnegiea gigantea top.jpg: User:Stan Shebs
- Saguaro 01.jpg: Bernard Gagnon
- "Cactus Wren on a flower": quinn.anya
- derivative work: Nova (talk)
- derivative work: Peter coxhead
Grafika podręcznika b:pl:Wikijunior:Owoce. Saguaro, karnegia, (Carnegiea gigantea).