Karniowice (powiat chrzanowski)
Artykuł | 50°9′49″N 19°31′9″E |
---|---|
- błąd | 39 m |
WD | 50°10'0.1"N, 19°31'0.1"E |
- błąd | 14 m |
Odległość | 408 m |
wieś | |
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Wysokość | 302-435,2 [1] m n.p.m. |
Liczba ludności (2019) | 2009 |
Strefa numeracyjna | 32 |
Kod pocztowy | 32-545[2] |
Tablice rejestracyjne | KCH |
SIMC | 0222870 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() |
Karniowice – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim, w gminie Trzebinia.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.
Integralne części wsi
SIMC | Nazwa | Rodzaj |
---|---|---|
0222887 | Doły | część wsi |
0222893 | Owczarnia | część wsi |
Położenie
Karniowice położone są na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej w mezoregionie Wyżyna Olkuska, częściowo na obszarze Parku Krajobrazowego Dolinki Krakowskie oraz w jego otulinie.
Przez Karniowice przepływa rzeka Dulówka, która w dalszym biegu zmienia nazwę na Krzeszówkę, a następnie na Rudawę i wpada w Krakowie do Wisły. Na znacznej części Karniowic znajdują się jedyne z nielicznych na świecie złóż słodkowodnego wapienia zwanego tutaj martwicą karniowicką[5][6]. W Karniowicach znajduje się rezerwat przyrody "Ostra Góra" [7]
Nazwa
Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Karnyowicze wymienia w latach (1470–1480) Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis[8].
Historia
Teren gdzie współcześnie znajdują się Karniowice najpewniej wchodził w skład państwa Wiślan, następnie państwa wielkomorawskiego, później po połączeniu ziem Wiślan z państwem Polan, pozostał przy Polsce do 1795 roku.
Od średniowiecza do 1795 roku wieś znajdowała się w województwie krakowskim. Po III rozbiorze Polski okolice Karniowic należały do dystryktu olkuskiego w ramach tzw. Galicji Zachodniej w zaborze austriackim. W 1809 roku teren Karniowic przyłączono do departamentu krakowskiego w granicach Księstwa Warszawskiego. W latach 1815–1845 w Rzeczypospolitej Krakowskiej jako jedna z 224 wsi.
W latach 1848–1918 należała do Wielkiego Księstwa Krakowskiego w ramach Cesarstwa Austriackiego. W latach 1918–1939 i 1945–1975 w woj. krakowskim. W okresie II wojny światowej należała do III Rzeszy i była miejscowością graniczną z Generalnym Gubernatorstwem.
W latach 1980-81 na terenie Karniowic w ramach KWK "Siersza" powstał Szyb Wschodni[9], który zagłębiono do docelowej głębokości 262,8 m. Eksploatację Pola Wschodniego pokładów węgla w partii „A” KWK „Siersza” rozpoczęto w 1982 roku. Eksploatowano pokłady 207, 208 i 209-210. W 2001 r. Szyb Wschodni oraz całą KWK "Siersza" zlikwidowano.
Kościół
W 1914 roku wybudowano pierwsza kaplicę w Karniowicach na prywatnych działkach [10]
1 listopada 1979 roku dekretem kard. Franciszka Macharskiego została erygowana Parafia Matki Bożej Szkaplerznej Karniowice-Dulowa w Karniowicach dla wiernych z: Karniowic, Dulowej i części Młoszowej. Pierwszym proboszczem został mianowany ks. Stanisław Fijałek.
Obiekty położone w Karniowicach
W Karniowicach powstał pierwszy w Europie nowożytnej kurhan, posiadający 3 poziomy – o wysokości 16 metrów i średnicy 26 metrów. W miejscowości jest kościół parafialny[11] pod wezwaniem MB Szkaplerznej, wybudowany w latach 1978–1988, konsekrowany w 1989 oraz Wiejski Dom Kultury. Na terenie nazywanym Nowsie z boiskiem piłkarskim powstał teren rekreacyjny nazwany Błonia Karniowickie [12]
Zobacz też
- Stanisław Fijałek
Przypisy
- ↑ GEOPORTAL 2, geoportal2.pl [dostęp 2020-12-09] .
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 421 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
- ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013–02–15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014-03-09].
- ↑ TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
- ↑ Geotyda - martwica karniowicka, geotyda.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
- ↑ Martwica karniowicka, www.geocaching.com [dostęp 2017-11-24] (ang.).
- ↑ http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WMP19600100045/O/M19600045.pdf
- ↑ Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, "Liber Beneficiorum", Aleksander Przezdziecki, Tom II, Kraków 1864, str. 200.
- ↑ [Śląskie] Górnośląskie kopalnie, steffi.xlx.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
- ↑ Historia, strona.parafiakarniowicedulowa.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
- ↑ Karniowice-Dulowa, Parafia Matki Bożej Szkaplerznej, www.diecezja.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
- ↑ Galeria zdjęć Błonia Karniowickie | Informacja o Trzebini, www.trzebinia.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Lesser Poland Voivodeship, Poland. Geographic limits of the map:
- N: 50.59 N
- S: 49.07 N
- W: 18.92 E
- E: 21.55 E
Autor: Zygmunt Put Zetpe0202, Licencja: CC BY-SA 4.0
Karniowice, powiat chrzanowski, Małopolska
Wąwóz w Parku Krajobrazowym Dolinki Podkrakowskie